„Rzeczpospolita”: Patrioty na finiszu - umowa już w marcu?

/
Najprawdopodobniej w marcu podpisana zostanie umowa na dostawy…

Ukraina - informacje praktyczne

/
Wielu naszych rodaków, zupełnie niesłusznie, obawia się jeździć na sąsiednią Ukrainę. Wynika to głównie z nieznajomości tamtejszych realiów i niedużej wiedzy Polaków o naszym sąsiedzie.

Białoruś - informacje praktyczne

/
Na Białoruś można pojechać samochodem, pociągiem, rowerem, motocyklem , a nawet kajakiem. Można to czynić za duże, jak i za małe pieniądze, w zależności z jakiej klasy hoteli chce się korzystać i czym się poruszać.

Szlakiem pana Michała i Baśki

/
Wycieczki jeżdżące na Ukrainę z reguły mają w swoim programie zwiedzanie Kamieńca Podolskiego, Chocimia i wiele innych kresowych zamków. Ale wiadomo, z wycieczką można pojechać tylko do miejsc nie tyle znanych, ale do takich, gdzie zaprowadzi nas w miarę przejezdna droga. A te najciekawsze zakątki często ukryte są przy bocznych traktach, gdzie trudno dojechać.

Szlak marszałka Piłsudskiego na Litwie

/
Jednymi z wielu tras, jakie można zaproponować turystom zwiedzającym Litwę są te związane z Marszałkiem Józefem Piłsudskim, który urodził się niedaleko Wilna, tutaj spędził dzieciństwo i lubił wracać już jako naczelnik państwa.

Zacząć można od Brześcia

/
Zwiedzanie Białorusi warto, jak się wydaje zacząć od wyprawy do białoruskiego Brześcia, dawnej zachodniej bramy carskiego, a później sowieckiego imperium, przez którą wiodła najkrótsza droga do Moskwy.

Krzemienieckie wędrówki

/
Krzemieńca nie można zwiedzać. Nie wolno tam pojechać z wycieczką turystyczną. W tym mieście trzeba pobyć, spędzić kilkanaście dni i nocy. Pochodzić po okolicy ciepłym latem lub złocistą jesienią. Inaczej nie poczujemy atmosfery tego niewielkiego miasteczka, położonego na skraju Równiny Wołyńskiej.

Nowogródzczyzna

/
Ziemia

Ziemia Nowogrodzka zawsze przyciągała swoją urodą, malowniczością, pięknymi krajobrazami, nieomal żywcem przeniesionymi z opisów Mickiewicza.

Piłsudczyzna

/
Jezioro Piorun albo inaczej, jezioro Czerwone znajduje się niedaleko i daleko jednocześnie od Zułowa. Jak to możliwe? Bardzo trudno jest nad nie trafić. Bez miejscowego przewodnika jest to niemożliwe. Jezioro otaczają lasy i bardzo trudno znaleźć w ich gąszczu właściwe ścieżki, a jest ich tam niemało. I te, wydeptane przez człowieka i te, którymi biegają czworonogi. Nie wiadomo, którą wybrać, którędy iść. Najgorzej dojechać tam wiosną i jesienią, kiedy ziemię zalega błoto. Najlepiej wędrować pieszo, ale to wcale niemała odległość.

Komarno

/

Kupiel

/

Owrucz

/

Lubar

/

Lithuania

/
Lituania. 1864 - 1866. Żółtawy karton, kredka czarna, światła wydobyte białą. Wymiary 44,5 x 59 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G.", karton I datowany "1864", karton II i III - "1865", trzy ostatnie - "1866". Muzeum Narodowe, Kraków.

Polonia

/
Polonia. 1863. Żółtawy karton, kredka czarna, światła wydobyte białą. Wymiary 33,5-44 x 47-57 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G." i datowane "1863". Országos Magyar Szépmüvészeti Muzeum, Budapeszt.

Warszawa II. 1862

/
Warszawa II. 1862. Żółtawy karton, kredka czarna, światła wydobyte białą. Wymiary 38 x 47 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G.", wszystkie prócz VI datowane "1862". Victoria and Albert Museum, Londyn.

Warszawa I 1861

/
Warszawa I. 1861. Żółtawy karton, kredka czarna, niekiedy światła wydobyte białą. Wymiary ok.25 x 35 cm. Wszystkie kartony sygnowane "A. G.", karton IV datowany "1861". Muzeum Narodowe, Wrocław.

Howory

/

Hołoby

/
Dawny zespół pałacowy Jaruzelskich. Założony przez Józefa Jaruzelskiego i rozbudowany przez kolejnych właścicieli (m.in. Wilgów i Podlewskich). Pałac spłonął ok. 1870 r. i znany jest tylko z rysunku Napoleona Ordy. Na jego osi stał zachowany do dziś budynek bramny z 2 poł. XVIII w., ze sklepionym przejazdem, o ścianach rozczłonkowanych szerokimi pilastrami i profilowanymi gzymsami. W pobliżu bramy wjazdowej stoi dwukondygnacyjna oficyna. Za czasów Wilgów do jej tylnej elewacji dobudowano podłużny korpus z arkadowym przedsionkiem. Tu mieszkali właściciele w okresie międzywojennym, z tego czasu pochodzi półkolisty portyk o sześciu kolumnach wspierających balkon. Zbigniew Hauser

Gródek n. Horyniem

/
Cerkiew pałacowa i pałac biskupów unickich

Ostróg

/

Chełmoński

/
Studiował w Warszawie u Wojciecha Gersona i w Klasie Rysunkowej. W 1871-75 przebywał w Monachium, gdzie związał się z polską kolonią artystyczną, skupioną wokół Józefa Brandta i Maksymiliana Gierymskiego. W 1875-87 w Paryżu. Powrócił do Polski i w 1889 r. osiadł we wsi Kuklówka. Realizm i wrażliwość na piękno rodzimego pejzażu znalazły odbicie w krajobrazach (Żurawie 1870), a żywiołowy temperament i wirtuozeria formy przejawiły się w przedstawieniach pędzących zaprzęgów konnych (Czwórka 1881) i w scenach rodzajowych o tematyce wiejskiej (Sprawa u wójta 1873, Przed deszczem 1873). Oryginalność i egzotyka obrazów Chełmońskiego zapewniły mu popularność oraz liczne zamówienia, które obniżyły poziom artystyczny wykonywanych płócien. Po powrocie do kraju ponowne zetknięcie Chełmońskiego z przyrodą (liczne podróze po Ukrainie i Podolu) wpłynęło to na odrodzenie jego malarstwa. Do tego okresu należą nastrojowe, liryczne pejzaże ożywione niekiedy motywem dzikiego ptactwa (Kuropatwy na śniegu 1891) i sceny podkreślające związek człowieka z naturą (Bociany 1900, Przed burzą 1896).

Józef Brandt

/
Urodził się w Szczebrzeszynie w 1841, zmarł w Radomiu w 1915. Studiował w Paryżu, od 1862 w Monachium u F. Adama i K. Piloty'ego. Działał głównie w Monachium. Od 1875 prowadził prywatną szkołę malarską, był przywódcą tzw. monachijskiej szkoły malarstwa polskiego. Tworzył głównie obrazy batalistyczne osnute na tle walk kozacko-tatarskich i wojen szwedzkich XVII w. (Chodkiewicz pod Chocimem 1867, Konfederaci barscy 1875, Odbicie jasyru 1877), sceny historyczno-rodzajowe (Wyjazd Jana Sobieskiego na polowanie) i rodzajowe (Zaloty, Przy studni 1875). Twórczość Brandta cechuje literackie ujęcie tematu, realizm szczegółów, swobodna kompozycja i mistrzowskie oddanie ruchu. Do 1880 koloryt utrzymany w tonacji brunatnej. Józef Brandt wywarł silny wpływ na malarstwo polskie a także na literaturę (Trylogia Sienkiewicza). (Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1973)

Stanisław Kaczor Batkowski

/
W latach 1883-1885 studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie u Władysława Łuszczkiewicza i Floriana Cynka. Następnie kontynuował studia w Wiedniu (do 1887) i w Monachium (do 1889). Przebywał w Paryżu i we Włoszech, podróżował po Hiszpanii, Maroku i Krymie. Był także w Stanach Zjednoczonych. W latach 1903-1914 prowadził własną szkołę malarstwa we Lwowie. Był współzałożycielem lwowskiego stowarzyszenia artystów Młoda Sztuka. Specjalizował się w malarstwie batalistycznym - historycznym i z czasów walk o niepodległość, ale malował też pejzaże, portrety i obrazy religijne. Wykonał cykle kartonów i ilustracji do "Trylogii" Henryka Sienkiewicza. Zajmował się również malarstwem ściennym i projektował witraże do katedry łacińskiej we Lwowie.

Zwiedzamy Żmudź

/
Położone niedaleko polsko-litewskiej granicy, drugie co do wielkości miasto Litwy, Kowno może stanowić bramę wyjściową na nieodległą już Żmudź. Zwiedzanie tych terenów nie jest rzeczą łatwą, ponieważ nie tylko jest to ciekawa kraina, ale tez i rozległa. Znaleźć tu można wiele interesujących zakątków i poruszać się po wielu ciekawych szlakach. Jest z czego wybierać.

Poczajów

/
Obok Ławry Kijowsko-Peczerskiej Poczajów stanowi najważniejszy ośrodek prawosławia na Ukrainie.

Tatarzy na Kresach

/
Dominującą cechą wschodnich ziem dawnej Rzeczypospolitej była mozaika narodowościowa i religijna. Obok siebie żyli: Polacy, Litwini, Białorusini, Ukraińcy, Żydzi, Ormianie, Karaimi, a także potomkowie Tatarów, którzy stanowili barwną mniejszość narodową i religijną.

Żyrowice

/
Żyrowice leżą w dawnym województwie nowogródzkim na dzisiejszej Białorusi. Miasteczko położone jest nad rzeką Szczarą.
W XV w. stanowiły własność rodziny Sułtanów. Tradycja podaje, że około 1470 r. na leśnej gruszy pasterze znaleźli wizerunek Matki Bożej wyrżnięty w kamieniu.

Unia Brzeska

/
Jednym z przełomowych momentów w historii kościoła kijowskiego jest Unia Brzeska z 1596 roku. Jest ona najbardziej trwałym zjawiskiem w historii wysiłków zjednoczeniowych między Kościołem katolickim a Kościołem prawosławnym na terenach Rzeczypospolitej.

Juliusza Słowackiego "sen srebrny" o Ukrainie

/
Wielowiekowe relacje polsko-ukraińskie przypominają tragifarsę; dramatyczną dziejową mieszankę tragedii, szyderstwa i groteski. Doskonale rozumiał to urodzony na Wołyniu Juliusz Słowacki - twórca oryginalnego wariantu polskiego romantyzmu, wyrastającego z tradycji pogranicza polsko-ukraińskiego.

Zbigniew Herbert

/
Zbigniew Herbert urodził się w 1924 roku we Lwowie i w tym mieście spędził dwadzieścia lat swego życia. Wraz z rodziną w 1944r. wyjechał z Polski. Od chwili opuszczenia grodu Lwa, pisarz nigdy ani w wystąpieniach publicznych, ani w swej twórczości, nie wspomniał bezpośrednio o rodzinnym mieście. Zrobił to dopiero u kresu życia, wyrażając życzenie, by został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

Marian Zdziechowski

/
Slawista, filozof kultury i historyk literatury. Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego od 1899r. , a od 1919 do 32 r. Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W latach 1925-27 był rektorem tej uczelni.

Kornel Ujejski

/
Chociaż w ostatnich czasach nieco zapomniany, przeszedł do historii Polski jako znaczący poeta doby autonomii galicyjskiej, który w swoich wierszach mocno akcentował polski patriotyzm.

Józef Teofil Teodorowicz

/
Należał do grupy najbardziej wpływowych i znanych członków Episkopatu Polski okresu międzywojennego. Przyszedł na świat w dniu 25 VII 1864 r. w Żywaczowie koło Horodenki na Pokuciu, w ormiańskiej rodzinie szlacheckiej Grzegorza i Gertrudy z Ohanowiczów. Po śmierci ojca przeniósł się z rodziną do Stanisławowa, gdzie ukończył najpierw szkołę powszechną, a potem z wyróżnieniem gimnazjum.

Adam Stefan Sapieha

/
14 maja 1867 roku w Krasiczynie urodził się Adam Stefan Sapieha, piąty syn księcia Adama Sapiehy i Jadwigi z Sanguszków. Po zdaniu matury we Lwowie w 1886 roku rozpoczął studia prawnicze w Krakowie, które kontynuował w Wiedniu (1887-1890).

Józef Piłsudski

/
Józef Piłsudski, przyszły Naczelnik Państwa i Marszałek Polski urodził się 5 grudnia 1867 w Zułowie leżącym 60 km od Wilna. Piękny modrzewiowy dwór Piłsudskich spłonął w 1874. Dzisiaj można zobaczyć zarysy jego fundamentów i miejsce, gdzie stała kołyska małego Ziuka.

Eliza Orzeszkowa

/
20 czerwca 1841 roku urodziła się Eliza Pawłowska (później Orzeszkowa) córka Benedykta i Franciszki z domu Kamieńskiej. W wieku dwóch lat została osierocona przez ojca. Jej matka trzy lata później powtórnie wyszła za mąż, za Konstantego Widackiego.

Michał Kleofas Ogiński

/
Michał Kleofas Ogiński urodził się 25 września 1765 roku w Guzowie koło Warszawy. Był nie tylko wybitnym kompozytorem i skrzypkiem, ale także politykiem.

Stanisław Moniuszko

/
Stanisław Moniuszko urodził się 5 maja 1819 roku w Ubielu koło Mińska. Jego rodzicami byli Czesław i Elżbieta z Madżarskich. Młodzieniec otrzymał staranne wykształcenie. Częstym gościem w jego domu był historyk Joachim Lelewel. To właśnie on zaszczepił w Stanisławie zainteresowanie historią.

Adam Mickiewicz

/
Największy poeta polskiego romantyzmu przyszedł na świat w ziemi Nowogródzkiej w Wigilię Bożego Narodzenia 1798 r. w niezamożnym domu Mikołaja i Barbary Mickiewiczów. Dorastał na styku trzech kultur: litewskiej, polskiej i białoruskiej.

Józef Mackiewicz

/
Pisarz, publicysta, urodził się 1 kwietnia 1902r. w Petersburgu. Uczęszczał do gimnazjum Winogradowa w Wilnie. Jako ochotnik brał udział w wojnie 1920r. Studiował filozofię na Uniwersytecie Warszawskim, rozpoczął tam też studia ornitologiczne. Później przeniósł się na matematykę w Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie.

Stanisław Lem

/
Stanisław Lem urodził się we Lwowie w 1911r. jako syn Sabiny Waller i Samuela Lema- zamożnego lekarza laryngologa. Wychowany został jako katolik mimo, że jego rodzice byli Żydami. Od 1931r. uczył się w II Państwowego Gimnazjum im. K.S Szajnochy we Lwowie, w którym w 1939r. zdał maturę. Po zajęciu miasta przez Armię Sowiecką studiował w latach 1940- 41 we lwowskim Instytucie Medycznym.

Tadeusz Kościuszko

/
Tadeusz Kościuszkom urodził się 4 lutego 1746 roku w Mereczowszczyźnie pod Kossowem. Pochodził z średnio zamożnej rodziny szlacheckiej. Jego matką była Tekla z Radomskich, a ojciec Ludwik Tadeusz Kościuszko był miecznikiem brzeskim. Tadeusz nie miał łatwego dzieciństwa. W 1758 roku zmarł jego ojciec. Z powodu kłopotów finansowych owdowiałej matki nie ukończył szkoły pijarskiej w Lubieszowie, gdzie pobierał naukę w latach 1755 - 1760.

Literatura okupacyjna na Kresach

/
Wilno

W pierwszych miesiącach II wojny światowej w Wilnie legalnie wydawano polską prasę. Dokonania środowiska literackiego znalazły swój wyraz głównie na łamach gazet, które pełniły rolę ośrodka organizującego życie kulturalne nad Wilią.

Literatura międzywojenna a Kresy

/
Tematyka

W dwudziestoleciu międzywojennym Kresy dostarczały literaturze wiele tematów i wątków. Twórcy opiewali Podole, Wołyń, Wileńszczyznę, Mińszczyznę, Kijowszczyznę, Żmudź. Twórcami byli głównie pisarze wywodzący się z kresowego ziemiaństwa, którzy w wyniku I wojny światowej stracili swoje majątki.