Rosja usuwa polskie miejsca pamięci – od 2022 r. zniszczono kilkanaście pomników ofiar represji
Od 2022 r. w Rosji zniszczono lub usunięto kilkanaście polskich miejsc pamięci, w tym pomniki ofiar represji stalinowskich i żołnierzy AK. Działania wpisują się w szerszą kampanię usuwania upamiętnień cudzoziemców.
Jak podaje brytyjska stacja BBC — Rosja zaczęła usuwać pomniki upamiętniające cudzoziemców i ofiary komunistycznych represji od momentu inwazji na Ukrainę. Na dużą skalę demontuje się polskie miejsca pamięci, ale także te fińskie czy włoskie.
W ubiegłym roku z cmentarza Lewaszowskiego Pustkowia usunięto symboliczną makietę, która miała przypominać o wcześniej zdemontowanym polskim pomniku w kształcie krzyża.
W październiku 2023 roku na cmentarzu we Włodzimierzu nad Klaźmą usunięta została bez śladu tablica upamiętniająca Jana Stanisława Jankowskiego, jednego z przywódców Polski Podziemnej, skazanego przez władze sowieckie w procesie szesnastu. Jankowski przebywał w więzieniu we Włodzimierzu i zmarł tam w niewyjaśnionych okolicznościach w marcu 1953 roku, na dwa tygodnie przed końcem wyroku. Został pochowany w zbiorowej mogile na pobliskim cmentarzu i właśnie w tym miejscu znajdowała się ściana pamięci z upamiętniającą go tablicą. Ponadto na ścianie pamięci znajdowały się tablice upamiętniające działaczy politycznych Litwy i Japonii. Cały obiekt został usunięty.
We wrześniu 2023 r. w Jakucku usunięto pomnik upamiętniający ofiary represji politycznych, polskich zesłańców i badaczy Syberii. Utworzony w 2002 r. pomnik poświęcony zesłańcom składał się z pięciu głazów, na których umieszczone były tablice z nazwiskami polskich naukowców. yli to Wacław Sieroszewski, Edward Piekarski, Jan Czerski, Aleksander Czekanowski. Jedna z tablic była poświęcona ofiarom zesłań XVII-XIX ww. i ofiarom represji politycznych XX w.
Również we wrześniu 2023 roku pod Workutą w Republice Komi usunięty został pomnik Polaków – ofiar tamtejszych obozów. Pomnik, ufundowany w 1997 roku przez Stowarzyszenie Łagierników AK i rosyjskie Stowarzyszenie Memoriał, znajdował się przy wejściu do dawnej kopalni Workutinskaja.
W lipcu 2023 r. z cmentarza na Lewaszowskim Pustkowiu zniknął krzyż upamiętniający pomordowanych Polaków z inskrypcją „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”. Został on odsłonięty i poświęcony na początku lat 90. z inicjatywy miejscowej Polonii oraz organizacji Memoriał. Władze lokalne podawały sprzeczne informacje w sprawie powodów usunięcia kilkutonowego, granitowego krzyża – miał on zostać uszkodzony przez wandali lub w wyniku upadku drzewa.
W czerwcu 2023 r. z grobów polskich zesłańców w miejscowościach Kostousowo i Oziernoje w obwodzie swierdłowskim na Uralu usunięto tabliczki i krzyże. W miejscowości Miszycha w Republice Buriacji zniszczono krzyż i zerwano tablicę z pomnika upamiętniającego Polaków-uczestników powstania zabajkalskiego z 1866 roku.
W maju 2023 r. w Piwowarisze pod Irkuckiem usunięto symboliczną mogiłę ofiar represji wielu narodowości i religii. W miejscu pamięci znajdowały się płyty nagrobne poświęcone m.in. Polakom i Litwinom. Pretekstem do usunięcia pomników była reorganizacja alejek na tym terenie.
W kwietniu 2023 r. w Kraju Permskim zniszczono pomnik upamiętniający Litwinów i Polaków. W listopadzie 2022 r. w obwodzie tomskim uszkodzono trzy znaki pamięci związane z Polakami. Upamiętniał on także pochowanych na miejscowym cmentarzu Litwinów.
Na naszym portalu kilkukrotnie informowaliśmy o dewastacji polskich miejsc pamięci przez Rosjan. W grudniu 2024 r. w Borowiczach-Jogła zdewastowano kompleks pomników żołnierzy Armii Krajowej, którzy zginęli w sowieckich łagrach.
Inne miejsce pamięci poświęcone żołnierzom Armii Krajowej zniszczono w obwodzie nowogrodzkim. Informację o tym zdarzeniu przekazało stowarzyszenie Memoriał z Petersburga, co potwierdził we wtorek konsul generalny RP, Grzegorz Ślubowski.
Podobnych działań dopuszcza się także Białoruś. We wrześniu 2024 r. nieznani sprawcy zdewastowali polskie miejsce pamięci ofiar zbrodni stalinowskich w Chajsach w obwodzie witebskim. Na cmentarzu zniszczono tablicę informacyjną, 8 znaków wskazujących drogę do grobów i 27 krzyży.
W ubiegłym roku z cmentarza w Grodnie usunięto pamiątkową tablicę w języku polskim, informującą, gdzie są pochowani polscy żołnierze polegli w wojnie z bolszewikami w 1920 roku i podczas obrony miasta przed Sowietami w 1939 roku.
Dwa lata temu białoruskie władze zrównały z ziemią cmentarz żołnierzy Armii Krajowej w Subkontach na Grodzieńszczyźnie. Pochowano tam żołnierzy Armii Krajowej, którzy zginęli tam w bitwie z NKWD 21 sierpnia 1944 roku.
Kresy.pl/wp.pl
