Polska przeznaczy 2,8 mld zł na satelity w unijnym systemie IRIS2
Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński oraz unijny komisarz ds. obrony i przestrzeni kosmicznej Andrius Kubilius podpisali w Warszawie umowę dotyczącą polskiego udziału w budowie europejskiego systemu łączności satelitarnej IRIS².
Projekt ma stworzyć tzw. polską kopułę satelitarną, zapewniającą odporność infrastruktury komunikacyjnej państwa na wypadek kryzysów i konfliktów zbrojnych. Polska przeznaczy na przedsięwzięcie 2,8 mld zł, czyli 656 mln euro, pochodzących ze środków Krajowego Planu Odbudowy.
Według MSWiA polski wkład ma odpowiadać około 10 proc. wartości całego europejskiego systemu. Za te środki powstanie 12 satelitów przeznaczonych dla polskiego segmentu konstelacji: sześć dużych urządzeń działających na średniej orbicie okołoziemskiej MEO oraz sześć mniejszych satelitów umieszczonych na niskiej orbicie LEO, na wysokości do 1200 kilometrów.
Satelity MEO mają zapewniać duży zasięg i wysoką przepustowość, natomiast urządzenia LEO — szybszą transmisję danych i mniejsze opóźnienia. Ta druga grupa ma być wykorzystywana między innymi do sterowania bezzałogowcami oraz prowadzenia wideokonferencji w czasie rzeczywistym.
„To w pełni niezależny system, oparty na europejskich satelitach, który zapewni nam bezpieczeństwo i strategiczną niezależność” — oświadczył Kierwiński.
System ma zapewnić szyfrowaną łączność administracji państwowej, Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej. Ma być wykorzystywany w razie konfliktu zbrojnego, cyberataków, prób zagłuszania, sabotażu, przerw w dostawach energii, katastrof naturalnych lub zniszczenia naziemnych sieci telekomunikacyjnych. W sytuacjach kryzysowych mieszkańcy mają otrzymać dostęp do łączności za pośrednictwem awaryjnych punktów dostępowych.
W Warszawie ma ponadto powstać naziemna stacja dostępowa wraz z centrum dowodzenia, połączona bezpośrednio z rządową siecią światłowodową GovNet. Wiceminister spraw wewnętrznych Tomasz Szymański podpisał równocześnie memoranda z firmami SES i Eutelsat, należącymi do konsorcjum SpaceRISE odpowiedzialnego za budowę i eksploatację IRIS².
IRIS² nie będzie jednak odrębnym, wyłącznie polskim systemem. Polska finansuje własny komponent większej konstelacji Unii Europejskiej. Komisja Europejska podpisała w grudniu 2024 roku 12-letnią umowę koncesyjną z konsorcjum SpaceRISE, w którego skład wchodzą operatorzy SES, Eutelsat i Hispasat oraz grupa europejskich przedsiębiorstw, między innymi Airbus Defence and Space, Deutsche Telekom, Orange, OHB i Thales.
Cała konstelacja IRIS² ma składać się z około 290 satelitów działających na niskich i średnich orbitach. Jej zadaniem będzie zapewnienie bezpiecznej łączności organom państwowym, wojsku i służbom ratunkowym, a także szerokopasmowego internetu przedsiębiorstwom oraz mieszkańcom terenów pozbawionych odpowiedniej infrastruktury naziemnej.
Komisarz Andrius Kubilius przekonywał, że włączenie polskiego segmentu do wspólnego systemu będzie tańsze i bardziej efektywne niż budowa całkowicie odrębnej konstelacji krajowej. Według niego Polska ma stać się ważnym centrum bezpiecznej łączności satelitarnej dla wschodniej flanki Unii Europejskiej. Polska jest również pierwszym państwem członkowskim, które przeznaczyło środki z krajowego planu odbudowy na własny segment zintegrowany z IRIS².
Pierwsze satelity finansowane przez Polskę mają znaleźć się na orbicie w 2029 roku. Uruchomienie części usług planowane jest na 2030 rok, natomiast pełne możliwości systemu mają być osiągane w kolejnych latach.
IRIS² nie jest jedyną inicjatywą rozwijającą polskie zdolności satelitarne. Jak informowały Kresy.pl, wśród innych przedsięwzięć można wymienić planowaną hybrydową konstelację satelitarną państw Trójmorza, w której uczestniczą polskie firmy Creotech Instruments, CloudFerro i Eycore, czy projekt geostacjonarnego satelity telekomunikacyjnego dla polskiego wojska, przygotowywany przez Airbus Defence and Space, Thales Alenia Space i należący do Grupy WB RADMOR. Są to przykłady szerszego procesu rozbudowy krajowego potencjału w dziedzinie łączności i obserwacji satelitarnej.
🟢 KOMUNIKAT | Polska kopuła satelitarna – szef MSWiA podpisał umowę z Komisją Europejską na udział Polski w budowie europejskiej konstelacji satelitów. To historyczny projekt MSWiA na 2,8 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy.
✒️ Minister spraw wewnętrznych i administracji… pic.twitter.com/NBhKq1QtOR
— MSWiA 🇵🇱 (@MSWiA_GOV_PL) July 21, 2026
