Raport SIPRI: Polska wydaje na obronność ponad dwa razy mniej niż Niemcy i cztery razy mniej niż Rosja
Polska zajęła 14. miejsce na świecie pod względem wydatków na zbrojenia w 2025 roku, przeznaczając na ten cel 46,8 mld dol., a wśród państw NATO odnotowała najwyższy ich udział w PKB – 4,5 proc. W Europie najwięcej wydały Niemcy (114 mld dol.), choć w relacji do PKB ich nakłady wyniosły 2,3 proc. Niemcy zajęły jednocześnie czwarte miejsce na świecie, podczas gdy globalni liderzy przeznaczyli na wojsko znacznie więcej: USA 954 mld dol., Chiny 336 mld, Rosja 190 mld.
Światowe wydatki wojskowe wzrosły w 2025 roku jedenasty rok z rzędu i osiągnęły 2,89 bln dolarów — wynika z opublikowanego w poniedziałek raportu Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem. Był to najwyższy poziom w historii oraz najwyższy udział wydatków militarnych w światowym PKB od 2009 roku.
Zobacz też: Francuskie Zjednoczenie Narodowe chce silniejszej armii poza kontrolą UE
Według SIPRI państwa przeznaczyły na cele wojskowe równowartość 2,5 proc. globalnego PKB. Instytut wskazał, że wzrost nakładów był związany z trwającymi konfliktami zbrojnymi, napięciami międzynarodowymi oraz długoterminowymi planami rozbudowy sił zbrojnych wielu państw.
Najwięksi gracze i zmiany w USA
Największe wydatki wojskowe poniosły Stany Zjednoczone, Chiny i Rosja. USA przeznaczyły na ten cel 954 mld dolarów, Chiny 336 mld dolarów, a Rosja 190 mld dolarów. Łącznie trzy państwa odpowiadały za 1,48 bln dolarów, czyli 51 proc. globalnych wydatków militarnych.
W 2025 roku wydatki USA spadły o 7,5 proc. Główną przyczyną było wstrzymanie nowej pomocy wojskowej dla Ukrainy przez administrację prezydenta Donalda Trumpa. SIPRI zalicza taką pomoc do wydatków wojskowych państwa-darczyńcy. Według instytutu w ciągu trzech lat wartość amerykańskiego wsparcia wojskowego dla Ukrainy wyniosła łącznie 127 mld dolarów.
Kongres USA zatwierdził jednak na 2026 rok ponad 1 bln dolarów wydatków wojskowych, a w 2027 rok mają one wzrosnąć do 1,5 bln dolarów.
Europa przyspiesza zbrojenia
Największą dynamikę wzrostu odnotowano w Europie. Wydatki państw regionu zwiększyły się o 14 proc. i wyniosły 864 mld dolarów. Według SIPRI większe nakłady europejskich członków NATO doprowadziły do najszybszego rocznego wzrostu wydatków zbrojeniowych w Europie Zachodniej i Środkowej od zakończenia zimnej wojny.
Może Cię zainteresować: Wielka Brytania rozważa „bank obronny” dla Europy. Chodzi o pożyczki na uzbrojenie
Europejskie państwa NATO wydały łącznie 559 mld dolarów. Gdyby traktować je jako jedną grupę, zajęłyby drugie miejsce na świecie za Stanami Zjednoczonymi. Po doliczeniu Kanady łączne wydatki wyniosły 596,5 mld dolarów. Spośród 29 europejskich państw NATO 22 przeznaczyły na obronność co najmniej 2 proc. PKB.
Wielka Brytania zajęła szóste miejsce na świecie z wydatkami na poziomie 89 mld dolarów, Francja dziewiąte miejsce z kwotą 68 mld dolarów, a Włochy trzynaste miejsce z wydatkami wynoszącymi 48,1 mld dolarów.
Niemcy liderem w Europie
Największym europejskim państwem NATO pod względem wydatków były Niemcy. Ich nakłady wzrosły o 24 proc. do 114 mld dolarów, co dało im czwarte miejsce na świecie. Po raz pierwszy od 1990 roku niemieckie wydatki wojskowe przekroczyły 2 proc. PKB i wyniosły 2,3 proc.
Przeczytaj również: Nowa strategia USA. Niemcy mają mieć najsilniejszą armię w Europie
Warto przypomnieć, że nowa strategia Bundeswehry zakłada zwiększenie liczebności wojsk, rozwój zdolności bojowych i osiągnięcie pozycji najsilniejszej armii konwencjonalnej w Europie. Liczba żołnierzy zawodowych z obecnych około 185 tysięcy ma wzrosnąć do 260 tysięcy do połowy lat trzydziestych. Równolegle liczba rezerwistów ma zostać zwiększona z około 60 tysięcy do co najmniej 200 tysięcy, co łącznie da około 460 tysięcy żołnierzy zdolnych do działań bojowych.
W uchwalonym budżecie Niemiec na 2026 rok przewidziano najwyższe w historii wydatki na obronność, sięgające 108 mld euro. Do 2029 roku Berlin planuje zwiększyć nakłady wojskowe do poziomu 3,5 proc. PKB.
Koncepcję tę wspierają Stany Zjednoczone, które chcą ściśle współpracować z Niemcami przy tworzeniu nowej koncepcji funkcjonowania Sojuszu Północnoatlantyckiego, określanej jako „NATO 3.0”. Wiceszef Pentagonu Elbridge Colby stwierdził, że Berlin ma odegrać w tym procesie kluczową rolę.
Polska na tle NATO
Polska była czternasta na świecie. Według SIPRI przeznaczyła na cele wojskowe 46,8 mld dolarów, o 23 proc. więcej niż rok wcześniej. Jednocześnie Polska odnotowała najwyższy w NATO udział wydatków wojskowych w PKB — 4,5 proc.
Zobacz: Tusk: Polska armada dronowa będzie wspierana przez ukraińską myśl techniczną [+VIDEO]
Według danych Sztabu Generalnego WP na 1 stycznia 2026 roku – Siły Zbrojne RP liczyły 217 075 żołnierzy, a do 2039 roku mają zostać rozbudowane do 500 tys. osób, w tym 300 tys. w czynnej służbie i 200 tys. w rezerwach.
Polska modernizuje również lotnictwo i wojska lądowe: zamówiła 32 samoloty F-35A, 48 FA-50, 96 śmigłowców AH-64E Apache, 366 czołgów Abrams oraz 360 czołgów K2. Równolegle rozwijane są zdolności artylerii rakietowej, w tym programy HIMARS i Homar-K/K239 Chunmoo, a także system obrony powietrznej Wisła oparty na bateriach Patriot.
Czytaj: Polska chce dołączyć do programu myśliwca 6. generacji. Trwają rozmowy o udziale w GCAP
Hiszpania zajęła piętnaste miejsce. Jej wydatki wojskowe wzrosły o 50 proc. do 40,2 mld dolarów, a obciążenie militarne po raz pierwszy od 1994 r. przekroczyło 2 proc. PKB. Wśród państw NATO wysokie wzrosty odnotowały także Belgia, Norwegia i Dania.
Wojna na Ukrainie i jej wpływ
Na Ukrainie wydatki wojskowe wzrosły o 20 proc. do 84,1 mld dolarów, co odpowiadało 40 proc. PKB. Ukraina zajęła siódme miejsce na świecie pod względem wydatków militarnych. Rosja przeznaczyła na wojsko 7,5 proc. PKB.
Azja i rosnące napięcia
Chiny pozostały drugim państwem świata pod względem wydatków wojskowych. Ich budżet obronny wzrósł o 7,4 proc. SIPRI odnotował, że Chiny zwiększają wydatki wojskowe od 31 lat, dłużej niż jakiekolwiek inne państwo ujęte w badaniu.
W regionie Azji i Oceanii wydatki wzrosły o 8,1 proc. do 681 mld dolarów. Japonia zwiększyła nakłady o 9,7 proc. do 62,2 mld dolarów, co odpowiadało 1,4 proc. PKB i było najwyższym poziomem od 1958 roku. Tajwan zwiększył wydatki o 14,2 proc., a dodatkowe inwestycje prowadziły także Australia i Filipiny.
Indie zajęły piąte miejsce na świecie. Ich wydatki wzrosły o 8,9 proc. do 92,1 mld dolarów. Według przytoczonych danych wpływ na wzrost miały napięcia z Chinami oraz konflikt z Pakistanem, w którym istotną rolę odgrywały lotnictwo i drony.
Bliski Wschód i Afryka
Na Bliskim Wschodzie Arabia Saudyjska zajęła ósme miejsce z wydatkami na poziomie 83,2 mld dolarów. Izrael był jedenasty, a jego wydatki spadły o 4,9 proc. do 48,3 mld dolarów. Iran znalazł się na 38. miejscu z wydatkami wynoszącymi 7,4 mld dolarów. Spadek w ujęciu realnym wyniósł 5,6 proc. i był związany z wysoką inflacją, choć nominalnie wydatki wzrosły.
W Afryce wydatki wojskowe wzrosły o 8,5 proc. do 58,2 mld dolarów. Największe nakłady poniosła Algieria, która przeznaczyła na obronność 25 proc. PKB.
Kresy.pl/sipri.org
