Sejm przegłosował nowelę o KRS. Zmiana zasad wyboru sędziów
Sejm przyjął nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, zmieniając sposób wyboru sędziów-członków tego organu. Projekt zakłada przekazanie prawa wyboru wszystkim sędziom oraz wprowadzenie dodatkowych kryteriów kandydowania.
W piątek Sejm przegłosował nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, zmieniającą zasady wyboru piętnastu sędziów-członków tego konstytucyjnego organu. Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem sędziowie do KRS mają być wybierani przez wszystkich sędziów, a nie – jak dotąd – przez Sejm. Za przyjęciem ustawy zagłosowało 232 posłów, przeciwnych było 183, 12 wstrzymało się. 33 posłów nie brało udziału w głosowaniu.
Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że celem zmian jest odebranie politykom wpływu na Krajową Radę Sądownictwa i przekazanie decydującej roli środowisku sędziowskiemu. W ocenie resortu ma to prowadzić do przywrócenia niezależności organu. Nowelizacja przewiduje również utworzenie przy KRS Rady Społecznej, której zadaniem ma być zapewnienie obywatelskiej kontroli i transparentności działania.
Zgodnie z ustawą do KRS będą mogli kandydować sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem orzeczniczym oraz co najmniej 5-letnim stażem w sądzie, w którym aktualnie orzekają. Rozwiązanie to oznacza, że o członkostwo w Radzie będą mogły ubiegać się także osoby awansowane do sądów wyższej instancji ponad pięć lat temu, już z udziałem KRS w jej obecnym kształcie. Czynne prawo wyborcze ma przysługiwać wszystkim sędziom, niezależnie od szczebla i rodzaju sądu.
Przyjęta nowelizacja jest drugim podejściem obecnej większości parlamentarnej do zmiany zasad funkcjonowania KRS. Latem 2024 roku uchwalono wcześniejszą nowelizację, przygotowaną przez ówczesnego ministra sprawiedliwości Adama Bodnara. Projekt ten zakładał wygaśnięcie mandatów obecnych sędziów-członków Rady oraz wyłączenie z możliwości kandydowania sędziów powołanych po 2017 roku. Propozycja została jednak skierowana przez Andrzej Duda do Trybunał Konstytucyjny, który w listopadzie 2025 roku uznał ją za niekonstytucyjną.
Procedowaniu ustawy towarzyszyły napięcia instytucjonalne. W środę po południu prokuratorzy w asyście policji weszli do siedziby KRS. Komenda Stołeczna Policji poinformowała, że działania prowadzono na polecenie Prokuratury Krajowej w celu realizacji czynności procesowych. Rzecznik Prokuratury Krajowej Anna Adamiak przekazała, że przeszukanie dotyczyło pomieszczeń biura Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych mieszczącego się w budynku Rady.
Działania te spotkały się z reakcją Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. W wydanym oświadczeniu Małgorzata Manowska określiła je jako „skandaliczne” i wyraziła wobec nich „stanowczy sprzeciw”. Wskazała, że KRS jest organem konstytucyjnym, którego autonomia jest gwarantowana ustawą zasadniczą, a interwencja policji i prokuratury stanowi „niedopuszczalną ingerencję w funkcjonowanie instytucji mającej kluczowe znaczenie dla wymiaru sprawiedliwości, stojącej na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów”.
Kresy.pl/Polsat News
