Procedura TSUE może zamrozić umowę z Mercosur na dwa lata
Parlament Europejski przegłosował większością zaledwie dziesięciu europosłów skierowanie umowy Unii Europejskiej z Mercosurem do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co może zamrozić jej procedowanie na około dwa lata. Eurodeputowani chcą, by Trybunał ocenił zgodność porozumienia z prawem unijnym oraz kwestie związane z trybem jego stosowania.
W głosowaniu wniosek poparło 334 europosłów, przeciw było 324, a 11 wstrzymało się od głosu, co oznaczało przewagę 10 głosów. Wniosek złożyła grupa 144 parlamentarzystów z różnych państw.
W przedstawionych uzasadnieniach wskazywano, że wątpliwości budzi podział umowy z Mercosurem na część handlową oraz polityczną. Przeciwnicy porozumienia argumentowali, że taki podział może ograniczać rolę państw członkowskich w procesie ratyfikacji i prowadzić do wdrażania umowy z pominięciem pełnej kontroli na poziomie kompetencji krajowych.
Parlament Europejski poinformował, że do czasu opinii Trybunału będzie kontynuował analizę tekstów, a dopiero po otrzymaniu stanowiska TSUE będzie mógł wyrazić zgodę na umowę lub jej odmówić. Zwrócono też uwagę, że procedura kierowania umów do TSUE jest rzadka i w historii Parlamentu Europejskiego stosowano ją dotąd cztery razy, w tym w sprawie Konwencji Stambulskiej i przystąpienia do niej Unii Europejskiej, czemu sprzeciwiały się Polska i Węgry.
Według opisanych założeń porozumienie miało znieść cła na 91 proc. produktów w wymianie handlowej, w tym m.in. na samochody, ubrania, obuwie, wino i napoje alkoholowe. Mercosur zgodził się na obniżenie lub zniesienie ceł na unijne produkty rolne wysyłane do swojego obszaru gospodarczego, gdzie obecnie stawki sięgają 55 proc.
Istotnym elementem porozumienia są kontyngenty, czyli roczne limity importu z krajów Mercosuru, które miały być wdrażane stopniowo w okresie 5–10 lat. W materiałach wymieniono m.in. limit 99 tys. ton wołowiny rocznie z 6-letnim okresem przejściowym i końcowym cłem 7,5 proc., limit 180 tys. ton drobiu po 5 latach bez cła, a także limit 30 tys. ton sera z cłem zdejmowanym stopniowo przez 10 lat aż do poziomu 0 proc. Wskazano również limit 1 mln ton kukurydzy i sorgo, osiągany po 5 latach obowiązywania umowy, bez cła.
Roczna produkcja wołowiny w UE przekracza 6 mln ton, drobiu 13 mln ton, sera 10 mln ton, kukurydzy 60 mln ton, a sorgo ponad 1 mln ton. Polska odpowiada za roczną produkcję ponad 500 tys. ton żywca wołowego, ponad 3 mln ton drobiu, niemal 1 mln ton sera oraz ponad 10 mln ton kukurydzy.
Unia Europejska mogłaby nadal próbować stosować pakt tymczasowo do czasu orzeczenia TSUE i decyzji Parlamentu Europejskiego, jednak taki krok mógłby być politycznie trudny ze względu na prawdopodobny sprzeciw, a Parlament Europejski zachowałby prawo do późniejszego unieważnienia porozumienia.
17 stycznia w Asunción, stolicy Paragwaju, Unia Europejska podpisała umowę handlową z państwami Mercosuru, obejmującymi Argentynę, Brazylię, Paragwaj i Urugwaj.
9 stycznia większość państw członkowskich UE wyraziła zgodę na finalizację umowy, jednak sprzeciw zgłosiły Polska, Francja, Austria, Irlandia i Węgry, a Belgia wstrzymała się od głosu. Nie wystarczyło to do stworzenia mniejszości blokującej. Choć udało się spełnić kryterium minimum czterech państw blokujących, nie osiągnięto progu reprezentowania co najmniej 35 proc. ludności Unii. Do odrzucenia porozumienia zabrakło głosu Włoch, które początkowo wahały się w tej sprawie. Jeszcze we wrześniu Karol Nawrocki spotkał się z premier Włoch Giorgią Melonii, aby omówić budowę mniejszości blokującej. Ostatecznie Rzym zagłosował „za”.
W ramach umowy handlowej między Unią Europejską a Mercosur przewidziano ochronę oznaczeń geograficznych i tradycyjnych nazw produktów, tak aby producenci z Ameryki Południowej nie mogli ich podrabiać ani stosować podobnych oznaczeń handlowych. Zakres tej ochrony zależy jednak od list zgłoszonych przez poszczególne państwa członkowskie.
W przypadku Polski lista ta obejmuje jedynie dwa produkty: Polską Wódkę oraz Żubrówkę. Dla porównania Francja zgłosiła 63 produkty, Hiszpania 59, Włochy 57, a Niemcy 27. Łącznie na unijnej liście znalazły się 344 pozycje.
Kresy.pl/Reuters
