Komisarz UE zaskoczony dymisją Fedorowa. Bruksela pyta o przyszłość współpracy obronnej

Europejski komisarz do spraw obrony i przestrzeni kosmicznej Andrius Kubilius przyznał, że dymisja ukraińskiego ministra obrony Mychajła Fedorowa była dla przedstawicieli Unii Europejskiej zaskoczeniem. Podkreślił jednocześnie, że zawarte z Ukrainą porozumienia dotyczące finansowania obronności i produkcji uzbrojenia powinny pozostać w mocy.

Kubilius zapytany, czy wcześniej docierały do niego informacje o możliwym odejściu Fedorowa, przyznał, że unijni przedstawiciele nie spodziewali się takiego rozwoju wydarzeń. „To było dla nas spore zaskoczenie” – powiedział unijny komisarz.

Podczas podróży z Warszawy do Chełma Kubilius otrzymał również wiadomość, że premier Julia Swyrydenko została 14 lipca odwołana ze stanowiska. Ocenił, że zmiany personalne mogą być czasami potrzebne, a kandydat na nowego szefa rządu może mieć odpowiednie kwalifikacje.

„Zmiany być może są czasami potrzebne. Jak rozumiemy z rozmów z osobami, z którymi się spotykaliśmy, być może nowy premier rzeczywiście jest osobą odpowiednią na to stanowisko” – powiedział komisarz.

Kubilius zaznaczył jednak, że z punktu widzenia Unii Europejskiej najważniejsze jest ustalenie, kto będzie odpowiadał za ukraiński sektor obronny i jakie zadania zostaną powierzone dotychczasowemu ministrowi.

Kubilius pozytywnie o działalności Fedorow

Unijny komisarz wskazał, że po objęciu resortu obrony przez Fedorowa współpraca między Kijowem a Brukselą stała się bardzo ścisła. W jego ocenie w tym okresie osiągnięto istotne rezultaty, również w zakresie rozwoju ukraińskich zdolności uderzeniowych.

„Bardzo ściśle współpracowaliśmy z Mychajłem Fedorowem, zwłaszcza odkąd został ministrem obrony. Moim zdaniem w tym okresie osiągnięto bardzo wiele. Niemal codziennie obserwowaliśmy uderzenia w głębi terytorium [uderzenia dalekiego zasięgu] w pobliżu Moskwy, Petersburga, Omska, na Krymie i w innych miejscach” – powiedział Kubilius.

Komisarz ocenił, że odwołanie Fedorowa nieuchronnie wywoła w instytucjach unijnych pytania o przyczyny tej decyzji. Dla Brukseli najważniejsze pozostaje zachowanie ciągłości uzgodnionych przedsięwzięć oraz procedur finansowania ukraińskiego przemysłu obronnego.

UE chce kontynuowania pożyczki i produkcji dronów

Kubilius wskazał, że dotychczasowe rozmowy z Fedorowem i Serhijem Bojewem pozwoliły osiągnąć znaczne postępy we wdrażaniu mechanizmu pożyczkowego przeznaczonego na wsparcie Ukrainy.

„Dla nas bardzo ważne jest kontynuowanie tego, co zaczęliśmy robić, zwłaszcza pożyczki na wsparcie Ukrainy. 60 mld to naprawdę duża kwota. Wraz z Mychajłem Fedorowem i Serhijem Bojewem poczyniliśmy bardzo duże postępy we wdrażaniu tej pożyczki” – podkreślił komisarz.

Zatwierdzono już listę uzbrojenia potrzebnego Ukrainie oraz harmonogram wykorzystania europejskich środków przeznaczonych na produkcję dronów. Procedury uzgodnione przez stronę ukraińską i unijną zostały uruchomione, a pierwsze pieniądze przekazano Ukrainie.

Komisarz zapowiedział, że jeszcze w tym tygodniu zostanie uruchomiona kolejna transza finansowania. Środki mogą zostać wykorzystane na pociski, samoloty myśliwskie oraz inny sprzęt mający istotne znaczenie dla ukraińskich zdolności obronnych.

Plany rozwoju ukraińskiego przemysłu obronnego

Unia Europejska i Ukraina przygotowują również kolejne przedsięwzięcia związane z rozbudową zdolności produkcyjnych. Obejmują one program Freyja, systemy antybalistyczne oraz produkcję pocisków balistycznych na Ukrainie.

„Istnieją także plany na przyszłość, takie jak Freyja, systemy antybalistyczne oraz produkcja pocisków balistycznych na Ukrainie. Ich kontynuowanie byłoby bardzo ważne” – podsumował Kubilius.

Zdaniem komisarza zmiana na stanowisku ministra nie powinna prowadzić do przerwania rozpoczętych programów ani opóźnienia uzgodnionych dostaw i inwestycji w ukraiński przemysł zbrojeniowy.

Zełenski ma wskazać następcę

Prezydent Wołodymyr Zełenski nie zamierza ponownie zgłaszać kandydatury Fedorowa na stanowisko ministra obrony. 16 lipca Zełenski polecił Jewhenowi Chmarze, pełniącemu obowiązki szefa SBU, wykonywanie obowiązków ministra obrony Ukrainy. Prezydent zapowiedział, że po zakończeniu procedur prawnych zwróci się do parlamentu o poparcie jego kandydatury.

Odwołanie Fedorowa z resortu wywołało protesty w Kijowie i kilkunastu innych miastach na Ukrainie. Decyzja miała wynikać z długotrwałego konfliktu ministra z naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Ukrainy Ołeksandrem Syrskim. Po zmianie na stanowisku rezygnację złożył zastępca dowódcy Sił Powietrznych Pawło Jełizarow.

Według „Ukraińskiej Prawdy” jedną z nieoczywistych przyczyn zmian w ukraińskim rządzie miał być konflikt Mychajła Fedorowa z grupami, które przez lata wojny narosły wokół budżetu obronnego. Portal sugeruje, że chodziło nie tylko o reformy mobilizacji i zaopatrzenia, ale także o pieniądze oraz wpływy w sektorze obronnym.

Kresy.pl/Ukrainska Pravda