Nowa konstytucja dla Polski? Niemieckie media chcą „landyzacji” i zmian ustrojowych
Według mecenasa Bartosza Lewandowskiego z Ordo Iuris, niemieckie środowiska prawnicze koncepcję gruntownych zmian ustrojowych w Polsce – w tym m.in. „landyzację” i nowy model konstytucji. Propozycje te są rozpowszechniane m.in. przez blog „Verfassungsblog”, powiązany z uniwersytetami w Berlinie i chętnie cytowany przez liberalne środowiska prawne w kraju.
Niemieckie media prawnicze przedstawiają Polsce propozycję nowej konstytucji, zakładającej m.in. przekształcenie kraju na wzór niemieckich landów – zwraca uwagę mecenas Bartosz Lewandowski z Ordo Iuris. „Warto czytać publikacje czołowych polskich prawników stanowiących zaplecze rządu Donalda Tuska w Polsce. To nie tylko wiedza o nastrojach tego środowiska, intelektualnych koncepcjach uzasadniających kolejne działania rządu (»demokracja walcząca« itp.), ale także ciekawy ogląd tego jak sytuację prawną w Polsce „sprzedaje” się na Zachodzie, aby inicjować kolejne orzeczenia” – pisze Lewandowski na łamach „Tygodnika Tysol”.
Jednym z głównych kanałów promujących te idee jest niemiecki portal „Verfassungsblog”, założony przez prawnika Maximiliana Steinbeisa. Platforma ta współpracuje z Wissenschaftskolleg zu Berlin i Uniwersytetem Humboldta w Berlinie, a w 2020 roku została wyróżniona przez Komisję Europejską jako ważne forum debaty o praworządności w Europie.
Na portalu pojawiały się nie tylko teksty Adama Bodnara (czasem pisane wspólnie z redaktorem naczelnym), ale także innych znanych autorów, jak Wojciech Sadurski czy Marcin Mycielski z Fundacji Otwarty Dialog.
Według Lewandowskiego profil ideowy publikacji na blogu jest jednoznaczny – liberałowie są określani jako „demokraci”, a osoby z nimi się niezgadzające jako „populiści”, „faszyści” czy „autokraci”.
Po wyborach prezydenckich pojawił się tam artykuł prof. Macieja Kisilowskiego z Central European University oraz prof. Anny Wojciuk z UW pt. „A Constitutional Settlement Is Poland’s Only Hope” (Ugoda konstytucyjna jest jedyną nadzieją Polski). W tekście oceniono, że Karol Nawrocki – określany jako „ultrakonserwatysta” – nie przywróci systemu konstytucyjnego „zdemontowanego” przez PiS i prezydenta Dudę. Jednocześnie autorzy wyrażają uznanie dla ostatnich wyborów:
„Ważnym triumfem odnowy demokratycznej były wybory 1 czerwca, które ogólnie przebiegły w sposób wolny i uczciwy. Chociaż po obu stronach doszło do pewnych nieprawidłowości, a media pozostały spolaryzowane, proces ten nie przypominał nadużyć obserwowanych za rządów PiS: nie było inwigilacji liderów opozycji przez Pegasusa, państwowe media nie pełniły funkcji orwellowskiej propagandy (sic!), nie doszło do bezczelnego wykorzystania przedsiębiorstw państwowych do finansowania kandydatów rządowych”.
Przeczytaj: Niemieckie media o „głębokim upadku Donalda Tuska” i możliwym zastąpieniu go Sikorskim
Pomimo krytyki obecnej sytuacji politycznej, autorzy tekstu uważają, że możliwe są dalsze zmiany. Opisują projekt nowej konstytucji, przygotowany przez środowisko prawników o zbieżnych poglądach. Proponuje się m.in., by:
-
sędziów wybierać spośród kandydatów wspieranych przez lokalnych polityków, cieszących się poparciem co najmniej 60 proc. wyborców;
-
Senat składał się z przedstawicieli lokalnych władz oraz prezydentów największych miast.
„Od 2018 roku współprzewodniczymy ponadpartyjnej grupie 130 intelektualistów zaangażowanych w opracowanie nowej wizji konstytucyjnej dla Polski. Inicjatywa ta – znana jako Inkubator Umowy Społecznej (IUS, od polskiego akronimu) – stanowi wyjątkową przestrzeń współpracy, jednoczącą zagorzałych krytyków PiS, takich jak my, z jego ostrożnymi, a nawet zagorzałymi zwolennikami. Nasza wizja została przedstawiona w książce z 2023 roku, której wydanie anglojęzyczne wkrótce się ukaże. Książka przedstawia pragmatyczny, a zarazem ambitny model odnowy konstytucyjnej. Jej rdzeniem jest nowy układ konstytucyjny oparty na decentralizacji terytorialnej i ponadideologicznym podziale władzy” – czytamy.
Pomysłodawcy podkreślają, że projekt uwzględnia „głębokie podziały regionalne w Polsce – między bardziej zurbanizowanym, postępowym północno-zachodnim a bardziej wiejskim, konserwatywnym południowo-wschodnim”.
Zastanawiają się, czy „prawica rozważy kompromis w tym zakresie”, choć zdaniem Lewandowskiego propozycje te są doskonałym przykładem „libkowego” podejścia do prawa konstytucyjnego.
Zobacz: Niemiecki dziennikarz uważa, że obecna sytuacja w Polsce to „opowieść z republiki bananowej”
Czytaj także: Niemieckie media krytykują manifestacje przeciw imigracji. Piszą o „ksenofobii”, „chuliganach” i „podsycaniu strachu”
tysol.pl / Kresy.pl
