Zjazd wiedeński, który rozpoczął się 15 lipca 1515 roku i trwał do 26 lipca, był jednym z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w nowożytnych dziejach Europy Środkowej.

W Wiedniu spotkali się trzej monarchowie: cesarz Maksymilian I Habsburg, król Polski i wielki książę litewski Zygmunt I Stary oraz jego brat – król Czech i Węgier Władysław II Jagiellończyk. Głównym celem zjazdu było rozbicie groźnego sojuszu Habsburgów, Moskwy, Zakonu Krzyżackiego i niektórych niemieckich książąt, który zagrażał państwom rządzonym przez Jagiellonów.

Jagiellonowie byli wówczas – obo Habsburgów – najpotężniejszą siłą w tej części Europy. Bracia Zygmunt Stary oraz Władysław Jagiellończyk władali łącznie aż czterema państwami: Polską, Litwą, Czechami i Węgrami. Nasi władcy znajdowali się jednak w ciężkiej sytuacji: Litwa toczyła od 1512 roku ciężką wojnę z Moskwą, która w 1514 zdobyła Smoleńsk. Albrecht Hohenzollern – wielki mistrz zakonu krzyżackiego – od 1511 roku odmawiał złożenia hołdu lennego królowi Polski. Jednocześnie Habsburgowie starali się zabezpieczyć sobie sukcesję na tronach Czech i Węgier, co budziło zrozumiały niepokój Jagiellonów.

Wiedeńskie rozmowy przyniosły kompromis. 22 lipca podpisano traktat, który wkrótce miał zmienić oblicze Europy Środkowej. Podpisano pięć dokumentów. Trzy dotyczyły małżeństw dynastycznych między Jagiellonami i Habsburgami. Ludwik Jagiellończyk – syn Władysława II Jagiellończyka – miał poślubić Marię Habsburżankę, a jego siostra Anna – wyjść za Ferdynanda (późniejszego cesarza) lub jego brata Karola (również kilka lat później cesarza). Czwarty dokument zawierał ustępstwa Maksymiliana wobec Polski: cesarz miał zaprzestać wspierania Albrechta i Moskwy, a także zakazać trybunałom Rzeszy wzywania miast pruskich.

Czytaj też: Jagiełło czy Witold

Bardzo ciekawy był piąty dokument: dotyczył on adopcji Ludwika II Jagiellończyka przez cesarza i uznania go za przyszłego dziedzica. Ostatecznie do tego nie doszło, stało się odwrotnie: to Habsburgowie przejęli czesko-węgierskie dziedzictwo Jagiellonów.

Ferdynand, późniejszy cesarz, rzeczywiście poślubił Annę Jagiellonkę w 1521 roku, zaś rok później na ślub wzięli Ludwik i Maria. Małżeństwa te, jak się okazało, położyły fundament pod wielowiekową dominację Habsburgów nad Dunajem. Po śmierci Ludwika władcami Czech i Węgier (zachodnich) stali się Anna Jagiellonka i jej mąż Ferdynand Habsburg.

Choć zjazd formalnie umocnił pokój i przyniósł chwilową stabilizację, w dłuższej perspektywie wzmocnił Habsburgów. Nikt jednak nie mógł przewidzieć, że Ludwik Jagiellończyk zginie tak szybko – w bitwie pod Mohaczem w 1526 roku.

Wydarzenia zapoczątkowane 15 lipca 1515 roku na trwałe zmieniły układ sił w Europie Środkowej.

Kresy.pl

Czytaj też: Triumf był wynikiem doskonałej strategii, ale Jagiełło mógł zginąć. Dziś rocznica bitwy pod Grunwaldem 

Tagi: , , , , , ,
forma płatności