Unieważniono przetarg na Black Hawki z Mielca
Polska Agencja Uzbrojenia unieważniła przetarg na zakup 32 wielozadaniowych śmigłowców S-70i Black Hawk – poinformowało Polskie Radio. Decyzja, podjęta przez gen. Artura Kuptela pod koniec maja, dotyczy maszyn produkowanych przez Polskie Zakłady Lotnicze w Mielcu, należące do amerykańskiego giganta zbrojeniowego Lockheed Martin. Fabryka już wcześniej złożyła swoją ofertę, co czyni nagłe unieważnienie szczególnie zaskakującym.
Pierwotne porozumienie w sprawie zakupu Black Hawków zawarto w lipcu 2023 roku, jeszcze za rządów Prawa i Sprawiedliwości. Śmigłowce miały zostać dostarczone w ramach bezpośredniego zamówienia do Wojska Polskiego. Maszyny S-70i, wykorzystywane przez siły zbrojne ponad 30 państw, w tym USA, miały pełnić funkcje bojowe, transportowe, ratownicze i patrolowe.
Teraz jednak Agencja Uzbrojenia powołuje się na paragraf 30 ust. 1 pkt 4 Wytycznych do udzielania zamówień, który umożliwia unieważnienie postępowania w przypadku „istotnej zmiany okoliczności”, która „czyni kontynuację przetargu nieleżącą w interesie publicznym”. Nie wskazano jednak, jakie konkretnie zmiany zaszły, ani dlaczego decyzji tej nie można było przewidzieć wcześniej.
Decyzja MON spotkała się z natychmiastową reakcją związków zawodowych PZL Mielec. W liście otwartym skierowanym do ministra obrony Władysława Kosiniaka-Kamysza, pracownicy wyrazili „głębokie oburzenie i stanowczy sprzeciw”. Domagają się pełnego ujawnienia motywów decyzji oraz natychmiastowego wyjaśnienia jej konsekwencji dla zakładu.
– To decyzja o poważnych konsekwencjach gospodarczych i społecznych, dotykająca setek rodzin i wpływająca na cały region Podkarpacia – czytamy w liście. PZL Mielec zatrudnia obecnie ok. 1,5 tys. osób i od lat stanowi jedno z kluczowych ogniw polskiego przemysłu lotniczego.
Unieważnienie przetargu rodzi pytania o przyszłość programu śmigłowcowego Sił Zbrojnych RP. S-70i Black Hawk był wcześniej prezentowany przez MON jako sprawdzona i niezawodna konstrukcja, odpowiadająca standardom NATO. Pierwsze cztery egzemplarze trafiły do Polski już w grudniu 2019 roku. Plany zakładały sukcesywne zwiększanie floty w ramach krajowych zdolności produkcyjnych.
Dotąd nie przedstawiono alternatywnego rozwiązania ani nie zapowiedziano nowego przetargu. Brak przejrzystej informacji o powodach anulowania może świadczyć o głębszych zmianach w polityce zakupowej obecnego kierownictwa resortu obrony – lub o nieprzygotowaniu do kontynuacji negocjacji prowadzonych przez poprzednią ekipę.
Eksperci podkreślają, że decyzja może być wynikiem zmiany priorytetów strategicznych obecnego rządu, który może preferować inne konstrukcje, formy zakupów lub kierunki współpracy przemysłowej. – To może być zwrot w stronę większej europeizacji zakupów zbrojeniowych, np. w kierunku francuskich czy niemieckich rozwiązań, choć jak dotąd brak konkretnych sygnałów w tej sprawie – mówi anonimowo jeden z analityków rynku obronnego.
Jak informowaliśmy jeszcze w marcu br., Polska prowadziła negocjacje w sprawie zakupu kolejnych śmigłowców Black Hawk z zakładów PZL Mielec. Prezes firmy, Janusz Zakręcki, potwierdził wówczas, że rozmowy są w toku, jednak ich szczegóły pozostawały poufne.
Na początku marca informowaliśmy, że w zakładach PZL-Świdnik zakończono montaż pierwszego wielozadaniowego śmigłowca AW149 dla Wojska Polskiego. Maszyna, będąca częścią kontraktu na 32 egzemplarze, przeszła do etapu prób w locie. Produkcja kolejnych egzemplarzy trwa.
Kresy.pl / polskieradio.pl
