W centrum Wilna ponownie zawieszono kontrowersyjną tablicę ku czci Jonana Noreiki, dowódcy litewskiego ruchu oporu, a zarazem założyciela getta w Szawlach, oskarżanego o kolaborację z nazistowskim Niemcami. Poprzednią tablicę, już wcześniej dewastowaną i naprawianą, zdemontowano latem na polecenia mera miasta.

W Wilnie na gmachu Biblioteki Litewskiej Akademii Nauk (Biblioteki Wróblewskich) ponownie zainstalowano tablicę pamiątkową ku czci wzbudzającego liczne kontrowersje Jonasa Noreiki, znanego m.in. z założenia getta w Szawlach. Nową tablicę zawieszono w czwartek z inicjatywy kilku organizacji społecznych. W odróżnieniu od poprzedniej, usuniętej w lipcu na polecenie mera miasta, zawiera ona informacja, że Noreika był więźniem obozu koncentracyjnego Stutthof.

Podczas ponownego zawieszania obecnych było około 50 osób, trzymających litewskie flagi i śpiewających litewskie pieśni patriotyczne. Ponadto, kilkaset osób demonstrowało wieczorem na placu przed urzędem prezydenta w obronie Jonasa Noreiki.

Nie istnieje darmowe dziennikarstwo. Darmowa jest jedynie propaganda.

Przekaż 50 zł

Zwalczaj propagandę.

 

Mer Wilna Remigijus Šimašius oświadczył, że zawieszenie tablicy w takiej formie było nielegalne. – Nie było to uzgadniane ani z samorządem, ani z właścicielką budynku – biblioteką – powiedział w rozmowie z dziennikarzami. Zaznaczył, że liczy na zabranie głosu w tej sprawie przez przedstawiciel władz państwowych. – Będziemy oczekiwali na ich ocenę i decyzję.

Niezadowolenie wyraziła też Faina Kukliansky, prezes Litewskiej Wspólnoty Żydowskiej. Jej zdaniem, ponowne zawieszenie tablicy ku czci Noreiki, tym bardziej w kontekście nadchodzących uroczystości upamiętniających Holokaustu litewskich Żydów, zaszkodzi wizerunkowi Litwy na świecie. Wyraziła nadzieję, że przywódcy państwa należycie ocenią zawieszenie nowej tablicy pamiątkowej i podejmą stosowne działania. Środowiska żydowskie na Litwie już wcześniej domagały się usunięcia tablicy.

W kwietniu tego roku poprzednia tablica wisząca na gmachu Biblioteki Akademii Nauk została pokazowo rozbita młotem przez Stanislovasa Tomasa, kandydata w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Mer Wilna Remigijus Šimašius potępił akt wandalizmu w wykonaniu Tomasa, nazywając go „młotkowym terrorystą”. Choć początkowo władze Wilna sygnalizowały, że to nie one zamieściły tablicę i stąd nie mają planów, by ją odnowić, to niedługo po tym Šimašius oświadczył, że władze miasta ją przywrócą Zaapelował też do społeczeństwa o spokój, nieeksponowanie tematu i zrobienie „kilkumiesięcznej przerwy” przed powrotem do sprawy upamiętnienia Noreiki.

W międzyczasie, rozbitą tablicę posklejali pracownicy samorządowej spółki komunalnej „Grinda”, po czym z powrotem umieścili ją na poprzednim miejscu. Z kolei wileński samorząd w sprawie dalszego losu tablicy postanowił zasięgnąć rady u historyków.

W lipcu br. Rada miasta Wilna zadecydowała o przemianowaniu ulicy noszącej dotychczas imię Kazysa Škirpy, przedwojennego żołnierza i dyplomaty Litwy, po 1940 r. kolaborującego z III Rzeszą. Co ciekawe, kilka dni wcześniej tablica ku czci Noreiki została usunięta na polecenie mera Wilna, Remigijusa Šimašiusa, który tłumaczył to zamiarem „zlikwidowania wszelkich znaków pamięci, które związane są z reżimami totalitarnymi i tym samym uderzają w uniwersalne wartości”. Według naszych informacji, zrobiono to bardzo wczesnym rankiem. Wywołało to sprzeciw części Litwinów. Na miejscu zdjętej tablicy zawieszono fotografię Noreiki, a pod nią składano kwiaty.

Nie istnieje darmowe dziennikarstwo. Darmowa jest jedynie propaganda.

Przekaż 50 zł

Zwalczaj propagandę.

Na początku tego tygodnia litewska Prokuratura Generalna odmówiła wszczęcia śledztwa ws. zdjęcia tablicy przez mera Wilna, gdyż nie dopatrzono się w tym znamion przestępstwa czy wykroczenia.

Jonas Noreika to niezwykle kontrowersyjna postać związana z XX-wieczną historią Litwy. Był dowódcą powojennych antyradzieckich oddziałów podziemnych (posługiwał się pseudonimem Generał Vėtra), jednak w czasie drugiej wojny światowej był wysokim urzędnikiem administracji kolaboracyjnej, który podpisał rozporządzenie o utworzeniu getta dla Żydów w Szawlach. Z tego względu usunięcia honorującej go tablicy domagała się część litewskich intelektualistów, a w ubiegłym roku także szef MSZ Republiki Litewskiej, Linas Linkevičius. Obrońcy Noreiki zaznaczali, że z kolei w 1942 roku sprzeciwił się on utworzeniu na Litwie Legionów SS. Podkreślano też jego zasługi dla podziemia antysowieckiego oraz aktywną działalność antynazistowską w późniejszym okresie wojny. Jonas Noreika został aresztowany w marcu 1946 roku. Rok później rozstrzelały go okupacyjne władze sowieckie. Przez część Litwinów uważany jest za bohatera.

Wilnoteka.lt / L24.lt / Kresy.pl




Zbierzmy 1000 stałych darczyńców i wyłączmy wszystkie zewnętrzne reklamy na Kresach. Pomóż nam zbudować solidną dziennikarską platformę, publikującą ekskluzywne, wysokiej jakości informacje, opinie i analizy, utrzymującą się wyłącznie dzięki zaufaniu Czytelników.

Kresy.pl są w 100% oddolną obywatelską inicjatywą, nie stoją za nami ani medialne konsorcja, ani rządowe dotacje. Naszym celem jest przeciwstawianie się wszelkim formom manipulacji opinią publiczną w Polsce. W dobie wojny informacyjnej nie ma zadania bardziej palącego niż odpowiedzialne wspieranie zaufanych mediów.

Wyłącz reklamy

Wesprzyj jednorazowo

0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji?
Nie krępuj się!

Dodaj komentarz