Kontrowersyjna tablica ku czci Jonana Noreiki, dowódcy litewskiego ruchu oporu, uważanego za założyciela getta w Szawlach i oskarżanego o kolaborację z nazistowskim Niemcami, zniszczona przez aktywistę kandydującego do PE, zostanie odnowiona. Tak zdecydował mer Wilna, Remigijus Šimašius.

Mer Wilna Remigijus Šimašius oświadczył, że władze miasta przywrócą tablicę upamiętniającą Jonasa Noreikę – generała Vėtrę  na fasadzie Biblioteki Wróblewskich (obecnie Litewskiej Akademii Nauk) w Wilnie, która w poniedziałek została rozbita młotem przez Stanislovasa Tomasa, kandydata w wyborach do Parlamentu Europejskiego.

Do zdarzenia doszło w poniedziałek rano. Tomas, nagrywany przez towarzyszącą mu osobę, rozbił tablicę ku czci Noreiki ciężkim młotem, po czym oddał się w ręce policji. Spadające resztki tablicy sprawiły, że spadł z drabiny, na której musiał staż, żeby dosięgnąć do upamiętnienia. Zniszczenie tablicy było transmitowane na żywo za pośrednictwem portalu społecznościowego. Nagranie zamieszczono później w sieci. Na filmie aktywista mówił, że jest dumny ze swojej walki z nazizmem i zapowiedział, że tak samo zniszczy każdą inną tablicę upamiętniającą Noreikę w tym miejscu.

Nie istnieje darmowe dziennikarstwo. Darmowa jest jedynie propaganda.

Przekaż 50 zł

Zwalczaj propagandę.

Tablica ku czci Noreiki wzbudzała na Litwie duże kontrowersje, podobnie jak sama jego postać. W czasie II wojny światowej był jednym z dowódców litewskiego ruchu oporu, później posługiwał się pseudonimem Generał Vėtra. Uważa się, że po zajęciu Litewskiej Socjalistycznej Republiki Ludowej przez nazistowskie Niemcy w 1941 roku, jako szef administracji okręgu szawelskiego podpisał rozporządzenie o utworzeniu getta i zajęciu żydowskiego mienia. Z tego względu usunięcia honorującej go tablicy domagała się część litewskich intelektualistów, a w ubiegłym roku także szef MSZ Republiki Litewskiej, Linas Linkevičius. Obrońcy Noreiki zaznaczali, że z kolei w 1942 roku sprzeciwił się on utworzeniu na Litwie Legionów SS. Podkreślano też jego zasługi dla podziemia antysowieckiego oraz aktywną działalność antynazistowską w późniejszym okresie wojny. Jonas Noreika został aresztowany w marcu 1946 roku. Rok później rozstrzelały go okupacyjne władze sowieckie. Przez część Litwinów uważany jest za bohatera.

Zniszczenie tablicy potępiła Litewska Wspólnota Żydów, według której „takie zachowania nie zmieniają istoty sprawy, która się wiąże z uznaniem prawdy historycznej i zapewnieniem godnego upamiętnienia jej”. Jeden z przedstawicieli tej wspólnoty, Grant Gochin (według części źródeł obywatel USA), który wcześniej podejmował działania na rzecz usunięcia tablicy, wyraził zdziwienie akcją Tomasa i zaznaczył, że nie tak to sobie wyobrażał. Litewscy Żydzi od lat działali na rzecz tego, by tablica ku czci Noreiki została usunięta, ale domagali się też odebrania mu nadanych pośmiertnie odznaczeń państwowych. Twierdzili też, że tablica została umieszczona na budynku niezgodnie z prawem.

Zniszczenie tablicy pochwalił jednak przewodniczący Ukraińskiego Komitetu Żydowskiego Eduard Dolinsky. Nazwał Tomasa „bohaterem naszych czasów”, który zniszczył upamiętnienie „nazistowskiego kolaboranta i kata Żydów”. Samego Noreikę nazwał „nazistą”, skrytykował decyzję wileńskiego sądu, który odrzucił wniosek Gochina ws. usunięcia tablicy i przypomniał, że żyjąca w USA wnuczka Noreiki poparła poparła pozew w tej sprawie. Dolinsky udostępnił też nagrania, na którym Tomas niszczy tablicę.

Mer stolicy Remigijus Šimašius potępił akt wandalizmu w wykonaniu Tomasa, nazywając go „młotkowym terrorystą”, który „niczym na zamówienie próbował skonfliktować społeczeństwo”. Choć początkowo władze Wilna sygnalizowały, że to nie one zamieściły tablicę i stąd nie mają planów, by ją odnowić, to we wtorek Šimašius oświadczył, że władze miasta ją przywrócą. Tłumaczył, że znaleziono dokumenty wskazujące, że w 1998 roku wileński samorząd sfinansował ustanowienie tablicy, przeznaczają na to „niemałą sumę, jak na tamte czasy” 7 741 litów.

Nie istnieje darmowe dziennikarstwo. Darmowa jest jedynie propaganda.

Przekaż 50 zł

Zwalczaj propagandę.

– Tablica zostanie przywrócona. Nowa lub zostanie odrestaurowana stara – zapewnił na Facebooku mer Wilna. Zaapelował też do społeczeństwa o spokój, nieeksponowanie tematu i zrobienie „kilkumiesięcznej przerwy” przed powrotem do sprawy upamiętnienia Noreiki. Zasugerował przy tym, że za zniszczeniem tablicy może stać Rosja:

Zachowujmy się jak dumni gospodarze kraju i miasta, a nie według scenariusza narzuconego przez Kreml i miejscowego wandala”.

Wobec Stanislovasa Tomasa wszczęto postępowanie , który w poniedziałek rozbił młotem tablicę upamiętniająca Jonasa Noreikę – generała Vėtrę.

Postepowanie zostało wszczęte na podstawie karne. Grozi mu kara w postaci robót publicznych, grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawieniem wolności do 2 lat.

Przed wojną na Litwie mieszkało około 200 tys. Żydów. W czasie wojny wymordowano 90 proc. społeczności żydowskiej. Blisko 70 tys. Żydów zginęło w lesie w Ponarach pod Wilnem.

Wilnoteka.lt / zw.lt / lzb.lt / Kresy.pl




Zbierzmy 1000 stałych darczyńców i wyłączmy wszystkie zewnętrzne reklamy na Kresach. Pomóż nam zbudować solidną dziennikarską platformę, publikującą ekskluzywne, wysokiej jakości informacje, opinie i analizy, utrzymującą się wyłącznie dzięki zaufaniu Czytelników.

Kresy.pl są w 100% oddolną obywatelską inicjatywą, nie stoją za nami ani medialne konsorcja, ani rządowe dotacje. Naszym celem jest przeciwstawianie się wszelkim formom manipulacji opinią publiczną w Polsce. W dobie wojny informacyjnej nie ma zadania bardziej palącego niż odpowiedzialne wspieranie zaufanych mediów.

Wyłącz reklamy

Wesprzyj jednorazowo

0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji?
Nie krępuj się!

Dodaj komentarz