„Naucz się!” Archeolodzy odkryli w Hippos hellenistyczny pocisk z pogróżką [+FOTO]
Archeolodzy badający antyczne miasto Hippos odkryli wyjątkowy, hellenistyczny pocisk do procy z unikatową grecką inskrypcją. Napis, interpretowany jako „Naucz się!” lub „Wyciągnij lekcję!”, najpewniej stanowił szyderczy komunikat skierowany do przeciwnika.
Odkrycia dokonano w 2025 roku, a informacja o znalezisku została opublikowana na łamach specjalistycznego czasopisma „Palestine Exploration Quarterly” (10 marca 2026 roku).
Ołowiany pocisk odnaleziono na terenie południowej nekropolii, w pobliżu koryta strumienia Sussita, którym w starożytności przebiegała droga prowadząca do miasta. To właśnie tędy – według badaczy – mogły nadciągać wojska oblegające Hippos, a obrońcy odpowiadali ostrzałem z murów.
Artefakt ma charakterystyczny, migdałowaty kształt i waży niespełna 38 gramów. Na jednej ze stron zachowała się inskrypcja złożona z pięciu greckich liter: ΜΑΘΟΥ. Tego typu napis nie był dotąd notowany na pociskach, co czyni odkrycie szczególnie istotnym.
Zdaniem badaczy inskrypcję można odczytywać jako formę pogróżki albo ironicznego komunikatu. Podobne napisy nie należały do rzadkości w starożytności – na pociskach umieszczano krótkie wiadomości skierowane do przeciwnika, pełniące również funkcję psychologiczną. Pociski opatrywano też imionami bóstw, nazwami miast lub dowódców (np. Juliusza Cezara), a także symbolami magicznymi, takimi jak trójzęby, pioruny czy skorpiony, którym przypisywano nadawanie im szczególnej mocy.
Pocisk z Hippos jest jednak pierwszym znanym egzemplarzem z inskrypcją ΜΑΘΟΥ, a także pierwszym inskrybowanym odkrytym na tym stanowisku. Dotychczas znaleziono tam łącznie 69 pocisków, ale tylko część była zdobiona symbolami, m.in. skorpiona lub pioruna.
Czytaj też: Libia: Polscy archeolodzy odkryli starożytne wrakowisko u wybrzeży Ptolemais [+FOTO]
Analiza miejsca odkrycia oraz odległości od murów miejskich wskazuje, że pocisk został najprawdopodobniej wystrzelony przez obrońców miasta w kierunku nacierających wojsk. Odkrycie to rzuca nowe światło na praktyki wojenne epoki hellenistycznej.
Hippos było greckim miastem założonym w II wieku p.n.e. na wzniesieniu nad wschodnim brzegiem Jeziora Galilejskiego. Należało do miast Dekapolu, czyli zespołu ważnych ośrodków miejskich świata hellenistyczno-rzymskiego na pograniczu dzisiejszego Izraela, Jordanii i Syrii. Miasto powstało prawdopodobnie z inicjatywy jednego z władców z dynastii Seleucydów – Antiocha III Wielkiego albo Antiocha IV Epifanesa. W I wieku p.n.e. znalazło się w orbicie walk prowadzonych przez państwo Hasmoneuszy; według badaczy właśnie z tym okresem może być związany odkryty pocisk. Później Hippos funkcjonowało jako znaczący ośrodek epoki rzymskiej i bizantyjskiej, aż do upadku po trzęsieniu ziemi w VIII wieku.
Czytaj też: Cypr: Polacy odkryli w Pafos jedne z najstarszych zabudowań miasta
Kresy.pl / Palestine Exploration Quarterly
