Neandertalczycy leczyli zęby już 60 tys. lat temu. Naukowcy znaleźli ślady borowania
Naukowcy opisali ząb neandertalczyka z syberyjskiej jaskini Czagyrskiej, który może być najstarszym znanym dowodem celowego leczenia stomatologicznego.
Według badaczy otwór w trzonowcu sprzed około 59–60 tys. lat najprawdopodobniej wykonano kamiennym narzędziem, aby usunąć fragmenty silnie zniszczonej próchnicą tkanki. O sprawie poinformował portal Live Science, powołując się na badanie opublikowane 13 maja w czasopiśmie „PLOS One”.
Ząb należał do dorosłego neandertalczyka. Znaleziono go w 2016 roku w jaskini Czagyrskiej w południowo-zachodniej Syberii, na terenie dzisiejszej Rosji. Wcześniej nie było jasne, co spowodowało głęboki otwór w jego powierzchni.
Analizy mikroskopowe wykazały dwa obszary głębokiej demineralizacji, świadczące o zaawansowanej próchnicy. Jeden z nich znajdował się przy linii dziąseł, gdzie badacze zauważyli proste nacięcia charakterystyczne dla używania narzędzia do czyszczenia zębów. Drugi obejmował otwór o wymiarach około 4,2 mm długości, 2,8 mm szerokości i 2,6 mm głębokości. Na jego krawędzi odkryto drobne ślady obróbki.
Aby sprawdzić, czy otwór mógł powstać w wyniku celowego działania, zespół przeprowadził eksperymenty na trzech współczesnych ludzkich zębach. Wyniki wskazały, że podobne ślady mogły zostać wykonane ruchem obrotowym niewielkiego kamiennego narzędzia. W jaskini Czagyrskiej znajdowano wcześniej narzędzia z jaspisu o długich, cienkich i ostro zakończonych końcówkach, które mogły służyć do takiego zabiegu.
Według autorów badania sprawa jest istotna, ponieważ wskazuje, że neandertalczycy potrafili rozpoznać bolesną zmianę chorobową i podjąć próbę jej mechanicznego leczenia. Naukowcy podkreślają, że ślady żucia nakładające się na nacięcia wokół ubytku sugerują, iż osobnik przeżył zabieg i żył jeszcze przez pewien czas po jego wykonaniu.
Nie wiadomo, czy był to zabieg wykonany samodzielnie, czy przez innego członka grupy. Badacze wskazują jednak, że znalezisko jest o około 45 tys. lat starsze od najstarszego znanego dotąd przypadku leczenia próchnicy u Homo sapiens. Chodzi o ząb z Riparo Villabruna w północnych Włoszech, datowany na około 14,160–13,820 lat temu.
Czytaj też:
Leczenie kanałowe? Proszę bardzo. Zaskakująco nowoczesna stomatologia wikingów
Scytyjska mumia dowodzi, że operacje szczęki znano już 2,5 tys. lat temu [+FOTO]
Kresy.pl / Live Science / PLOS One
