Media: USA chcą 20 lat bez wzbogacania uranu przez Iran. To główny spór w negocjacjach
Waszyngton zaproponował Teheranowi wieloletnie wstrzymanie programu wzbogacania uranu. Jak podaje Axios, Iran odpowiada krótszym okresem, a brak porozumienia blokuje zawarcie umowy przed końcem zawieszenia broni.
Jak podał we wtorek serwis Axios, Stany Zjednoczone zaproponowały Iranowi wprowadzenie 20-letniego moratorium na wzbogacanie uranu podczas weekendowych negocjacji w Islamabadzie – wynika z informacji przekazanych przez amerykańskiego urzędnika oraz źródła znającego przebieg rozmów.
Strona irańska odpowiedziała propozycją znacznie krótszego okresu, określanego jako jednocyfrowy, co stało się jedną z głównych przeszkód w osiągnięciu porozumienia.
Rozbieżności dotyczące programu nuklearnego Iranu – w tym kwestii całkowitego zaprzestania wzbogacania uranu oraz losu już zgromadzonych zapasów – pozostają kluczowym punktem spornym, który uniemożliwił zawarcie umowy.
W rozmowy zaangażowani są mediatorzy z Pakistanu, Egiptu i Turcji, którzy próbują doprowadzić do kompromisu przed wygaśnięciem zawieszenia broni zaplanowanym na 21 kwietnia.
Równolegle prezydent Donald Trump ogłosił blokadę żeglugi do Iranu, mającą zwiększyć presję negocjacyjną na Teheran.
„Trwają dalsze kontakty między USA a Iranem i widoczny jest postęp w kierunku osiągnięcia porozumienia” – powiedział przedstawiciel administracji USA.
Jednym z kluczowych żądań Waszyngtonu było nie tylko moratorium na wzbogacanie uranu, ale także usunięcie z Iranu wszystkich zapasów wysoko wzbogaconego materiału. Teheran zaproponował alternatywę w postaci „monitorowanego procesu jego rozcieńczania”.
Mimo braku formalnego porozumienia, według źródeł strona irańska uważała, że w niedzielę rano była blisko wstępnego kompromisu. Sytuację skomplikowała jednak konferencja prasowa wiceprezydenta J.D. Vance’a, który nie sugerował możliwości zawarcia porozumienia, obarczył winą Iran i ogłosił zakończenie rozmów przez delegację USA.
„Irańczycy byli wściekli po tej konferencji prasowej” – powiedziało jedno ze źródeł.
Przedstawiciel irańskiego parlamentu Seyyed Mahmoud Nabavian, uczestniczący w rozmowach, wskazał, że to właśnie amerykańskie żądania dotyczące programu nuklearnego doprowadziły do fiaska negocjacji.
Podobną ocenę przedstawił premier Izraela Benjamin Netanjahu, który po rozmowie z Vance’em wskazał, że główną przeszkodą jest żądanie całkowitego usunięcia wzbogaconego materiału z Iranu oraz zaprzestania wzbogacania uranu na wiele lat.
Mediatorzy kontynuują działania na rzecz przełamania impasu. Szef tureckiej dyplomacji Hakan Fidan ocenił, że początkowe stanowiska stron są maksymalistyczne, ale możliwe jest znalezienie wspólnego rozwiązania.
„Początkowe stanowiska są zawsze w pewnym stopniu maksymalistyczne. Później strony próbują znaleźć wspólną płaszczyznę przy wsparciu mediatorów” – powiedział.
Dodał, że Iran może przedstawić odpowiedź na propozycję USA w najbliższych dniach, a rozważane jest także przedłużenie zawieszenia broni o 45–60 dni, aby umożliwić dalsze negocjacje.
„Jeśli kwestia nuklearna stanie się sytuacją ‘wszystko albo nic’, szczególnie w odniesieniu do wzbogacania, możemy napotkać poważną przeszkodę” – zaznaczył Fidan.
