Pozostałości kilku starożytnych statków, które rozbiły się w drodze do portu w Ptolemais, odkryli archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego prowadzący badania w północno-wschodniej Libii.
Wrakowisko rozciąga się na odcinku ponad 100 metrów, co wskazuje, że w tym miejscu wielokrotnie dochodziło do katastrof morskich.
Ptolemais było jednym z największych miast greckich w Cyrenajce – historycznej krainie położonej na obszarze dzisiejszej Libii. Założyli je władcy Egiptu z dynastii Ptolemeuszy pod koniec IV lub w III wieku p.n.e. Miasto funkcjonowało przez ponad tysiąc lat, aż do podboju arabskiego w VII wieku.
Archeolodzy z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego powrócili do badań w Ptolemais w 2023 roku po trzynastoletniej przerwie spowodowanej wojną domową w Libii. Oprócz wykopalisk na lądzie prowadzą również intensywne badania podwodne w rejonie starożytnego portu.
Jak wyjaśnia prof. Bartosz Kontny, kierujący badaniami podwodnymi, część infrastruktury portowej znajduje się dziś pod wodą. Na przestrzeni wieków poziom Morza Śródziemnego nieco się podniósł, a linia brzegowa uległa obniżeniu wskutek trzęsień ziemi. Dzięki temu pod wodą zachowały się m.in. starożytne kolumny, fragmenty zatopionych dróg, liczne kotwice oraz sondy służące w starożytności do badania dna morskiego.
Najbardziej spektakularnego odkrycia dokonano kilka kilometrów na wschód od portu. W miejscu, gdzie tuż pod powierzchnią wody znajduje się skała, badacze natrafili na długi pas materiału archeologicznego. Znaleziono tam fragmenty ładunku statków, liczne amfory oraz element rzymskiej wagi szalkowej – brązowe aequipodium w formie kobiecej głowy wypełnionej ołowiem. W jednej z amfor odkryto substancję, która może być skrystalizowanym winem.
Równolegle prowadzone są badania na akropolu miasta. Zespół kierowany przez dr. Szymona Lenarczyka odkrył tam nieznaną dotąd drogę prowadzącą z interioru na szczyt wysokiego płaskowyżu, na którym znajdował się akropol. Przy trasie znaleziono kamień milowy z grecką inskrypcją z czasów dynastii Sewerów, datowany na pierwszą połowę III wieku.
Badacze podkreślają, że znaczna część starożytnego miasta wciąż pozostaje nieodkryta. W 2026 roku polskie wykopaliska w Libii będą obchodziły 25-lecie działalności, a Ptolemais pozostaje jednym z najważniejszych miejsc badań polskiej archeologii śródziemnomorskiej.
Czytaj też: Złoto ważniejsze niż ciało. Tutanchamon został poćwiartowany przez Cartera, potem to zatuszowano
Kresy.pl / PAP
































