Budowa polskiego reaktora atomowego zagrożona. Ministerstwo twierdzi, że „nie ma funduszy”
Ministerstwo odpowiedzialne za budowę nowego reaktora badawczego HTGR-Pola oświadczyło, że „nie ma pieniędzy” na dokończenie projektu. Na projekt techniczny potrzeba minimum 100-140 mln zł.
Od kilku lat w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku powstaje projekt pierwszego polskiego reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem, HTGR-POLA. Projekt HTGR powstał we współpracy z Japońską Agencją Energii Atomowej (JAEA) i jest realizowany na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku podkreślało, że tego typu reaktory mogą stanowić doskonałe uzupełnienie dużych elektrowni jądrowych.
Reaktor HGTR-Pola miałby służyć nie tylko do celów naukowych, ale także do produkcji energii elektrycznej i wysokotemperaturowej pary dla przemysłu.
Jednak według czwartkowych doniesień portalu gospodarczego wnp.pl – prace nad reaktorem znalazły się w impasie. Odpowiedzialne za niego ministerstwo twierdzi wprost, że nie ma na to pieniędzy.
Na projekt techniczny reaktora badawczego HTGR-Pola 30 MW potrzeba minimum 100-140 mln zł. Szacunkowe koszty budowy reaktora to minimum około 1,5 mld zł.
Projekt dotychczas finansowany był przez ministerstwa – najpierw edukacji i nauki, później nauki i szkolnictwa wyższego, a jego celem było przygotowanie dokumentacji technicznej reaktora na tzw. poziomie podstawowym, co zostało wykonane.
„Potrzebujemy finansowania na wykonanie projektu technicznego, wykonanie badań lokalizacyjnych, środowiskowych i licencjonowanie reaktora u regulatora polskiego, Państwowej Agencji Atomistyki. Jesteśmy na etapie projektu podstawowego” – stwierdził Mariusz Dąbrowski. Dodał, że przed budową reaktora trzeba poświęcić ok. dwóch lat na projekt techniczny, a na licencjonowanie rok-dwa.
Michał Goszczyński, zastępca dyrektora Departamentu Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, powiedział, że w grudniu 2024 r. wpłynęła do resortu dokumentacja techniczna projektu (opis techniczny), a raport końcowy z jego realizacji wpłynął w lutym 2025 r.
„Raport końcowy, czyli opisujący wszystkie działania i realizację celów projektu, otrzymaliśmy w lutym. Zespół pod moim przewodnictwem, który funkcjonuje w ministerstwie, pochylił się nad tym raportem. Przekazaliśmy pierwsze uwagi, bo raport niestety zawiera szereg nieścisłości, o których wyjaśnienie poprosiliśmy NCBJ. Jesteśmy w trakcie wyjaśniania tych nieścisłości” – poinformował Michał Goszczyński.
Dodał, że dopiero po uzupełnieniu raportu będzie możliwe podjęcie wiążącej decyzji „co do tego, czy przyjąć raport, a zarazem uznać projekt za rozliczony”.
Zaznaczył, że resort nauki jest zwolennikiem kontynuacji projektu, ”w zależności od możliwości, jakie daje budżet państwa”.
„W tym momencie nie mamy zagwarantowanych środków na tego typu działanie w budżecie ministerstwa na ten rok ani na przyszły. Między innymi ze względu na to, że do nas również żaden wniosek w sprawie kolejnego kroku nie wpłynął, więc nie mieliśmy nawet możliwości jakiegokolwiek ruchu w tym zakresie” – komentował Michał Goszczyński.
Zobacz także: Co dalej z polskim atomem? Umowa z Amerykanami wygasła
Wczoraj informowaliśmy, że reaktor jądrowy Maria zaprzestał działalności z powodu wygaśnięcia licencji wydanej przez Państwową Agencję Atomistyki (PAA). Agencja zapewnia, że wkrótce prezes wyda nowe pozwolenie.
Badawczy reaktor jądrowy MARIA to jedyny w Polsce działający reaktor jądrowy. Jego moc wynosi 30 MW. Jego budowę rozpoczęto w czerwcu 1970 r., a uruchomiony został w grudniu 1974, w ówczesnym Instytucie Badań Jądrowych (IBJ).
Kresy.pl/wnp.pl
