Korona króla Polski odnaleziona w Wilnie
Arcybiskupstwo wileńskie poinformowało o odnalezieniu w krypcie katedry miasta korony Aleksandra Jegiellończyka, króla Polski i wielkiego księcia litewskiego.
Jak przekazał w poniedziałek arcybiskup wileński Gintaras Grušas – “16 grudnia 2024 r. w lochach odkryto tajną skrytkę, w której ukryto królewskie regalia po wybuchu II wojny światowej w 1939 r. W skrytce znaleziono insygnia grobowe litewskich i polskich przywódców Aleksandra, Elżbiety i Barbary” – zacytował litewski nadawca publiczny, LRT. Chodzi o tak zwane korony grobowe króla Polski, małżonek jego bratanka- Zygmunta II Augusta Elżbiety Habsburżanki oraz Barbary Radziwiłłówny.
Obok koron w tajnej skrytce odnaleziono również berło i jabłko, również symbolizujące królewski tytuł władcy. Poza tym odkryto łańcuchy, pierścienie i tabliczki nagrobne.
Aleksander był królem Polski w latach 1501-1505. Objął władzę w Królestwie po śmierci brata – Jana Olbrachta. Już od śmierci ojca w 1492 r. był władcą Wielkiego Księstwa Litewskiego. Powołanie go na tron w Krakowie przywracało unię między dwoma monarchiami.
Aleksander prowadził nieudane walki z Wielkim Księstwem Moskiewskim skutkujące stratami terytorialnymi. Próbując ułożyć z nim kompromisowe relację pojął za żonę córkę Iwana III Srogiego – Helenę, nazwaną w Polsce Moskiewską. Helena nie została koronawana ze względu na prawosławne wyznanie.
Na otwarcie jego panowania, na mocy przywileju mielnickiego, przeważający wpływ na władzę zapewniła sobie najwyższa arystokracja, zgrupowana w Senacie. Dopiero pod koniec panowania Aleksandra konstytucja sejmowa znana “nihil novi” (“nic nowego”) przeniosła kluczowe kompetencje właśnie na izbę niższą parlamentu, rozpoczynając epokę rządów szerokiej warstwy szlacheckiej. Status szlachty gwarantowała dodatkowo uchwalona na tym samym Sejmie kodyfikacja prawa znana jako Statut Łaskiego.
Aleksander jest jedynym królem Polski, który spoczął w Wilnie. W podziemiach jej katedry znajdowała się także urna z sercem Władysława IV Wazy.
Szczątki Aleksandra Jagiellończyka zostały odnalezione przez Komitet Ratowania Bazyliki Wileńskiej, który zrzeszał polskich inżynierów, architektów, geologów i ekspertów z zakresu sztuki, powstały w 1931 r., wkrótce po katastrofalnej powodzi, jaka w tymże roku nawiedziła miasto. Komitet miał za zadanie zbadanie podziemiów świątyni i ocenę szkód wyrządząnych przez falę powodziową.
lrt.lt/kresy.pl
