Ruszają poszukiwania ofiar rzezi wołyńskiej. Prace w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej
Na Wołyniu rozpoczyna się kolejny etap prac mających na celu odnalezienie szczątków ponad 350 Polaków zamordowanych w 1943 roku przez OUN-UPA.
Na terenie dawnych miejscowości Ostrówki oraz Wola Ostrowiecka w powiecie lubomelskim na Wołyniu rozpoczyna się kolejny etap prac poszukiwawczych. Działania te stanowią kontynuację badań prowadzonych od 1992 roku, których celem jest odnalezienie ofiar zbrodni dokonanych na ludności polskiej.
Prace prowadzone są przez interdyscyplinarny zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej. W działaniach uczestniczy również biegły z zakresu medycyny sądowej dr Łukasz Szleszkowski z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
Przedsięwzięcie realizowane jest we współpracy z ukraińską instytucją Instytut Pamięci Narodowej oraz przedsiębiorstwem „Wołyńskie Starożytności”. W pracach biorą udział także przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej.
Głównym celem obecnego etapu jest lokalizacja miejsc pochówku szczątków ponad 350 Polaków zamordowanych w sierpniu 1943 roku przez ukraińskich nacjonalistów. Realizacja działań możliwa jest dzięki zgodom uzyskanym od strony ukraińskiej w grudniu 2025 roku.
Dotychczas na terenie Ostrówek i Woli Ostrowieckiej przeprowadzono trzy etapy prac archeologiczno-ekshumacyjnych. W ich wyniku odnaleziono szczątki łącznie 674 osób, które zostały zamordowane 30 sierpnia 1943 roku przez oddziały OUN-UPA.
Pierwsze działania podjęto w 1992 roku z inicjatywy rodzin ofiar oraz Towarzystwa Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej w Lublinie. Wówczas wydobyto szczątki co najmniej 323 osób. Ich pogrzeb odbył się 30 sierpnia 1992 roku na dawnym cmentarzu parafialnym w Ostrówkach.
Kolejny etap prac przeprowadzono na przełomie lipca i sierpnia 2011 roku. Polscy i ukraińscy archeolodzy, przy wsparciu wolontariuszy oraz rodzin dawnych mieszkańców, odnaleźli wówczas szczątki co najmniej 317 osób w pięciu mogiłach. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 30 sierpnia 2011 roku na cmentarzu w Ostrówkach.
30 sierpnia 1943 roku Ukraińska Powstańcza Armia kontynuowała falę eksterminacji polskiej ludności na zachodnim Wołyniu. Tego dnia doszło do jednych z największych masakr całej rzezi – w Ostrówkach, Woli Ostrowieckiej czy kolonii Gaj.
Mieszkańcy Ostrówek, mimo wieści o mobilizacji UPA, nie wierzyli, że padną ofiarą ataku. Rano wieś otoczył kureń dowodzony przez Iwana Kłymczaka „Łysego”. Podstępem zgromadzono Polaków na placu szkolnym. Mężczyzn zamknięto w szkole, kobiety i dzieci w kościele. Następnie grupami wyprowadzano ich nad przygotowane doły i mordowano siekierami, maczugami oraz strzałami w tył głowy. Ponad 300 kobiet i dzieci rozstrzelano na rżysku nazwanym później „Trupim Polem”. Zginęło od 474 do ponad 520 osób.
Podobny scenariusz rozegrał się w sąsiedniej Woli Ostrowieckiej. Polaków zwabiono do szkoły i stodoły, pod pretekstem „badań lekarskich”. Tam mordowano ich przy pomocy siekier, młotów i pałek. Następnie podpalono budynki z uwięzionymi wewnątrz ludźmi, a uciekających dobijano. Według badań zginęło 628 Polaków i 7 Żydów, w tym 220 dzieci. Wieś została całkowicie spustoszona.
Warto dodać, że jesienią 1942 roku w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej powstała konspiracyjna placówka Armii Krajowej. Nie udało się jednak zorganizować oddziału samoobrony, ponieważ mieszkańcy obu wsi byli przekonani, że groźba napaści ze strony Ukraińców jest niewielka – od wielu lat żyli bowiem z nimi w zgodzie.
Kresy.pl/IPN
