Radosław Sikorski o ekshumacji ofiar Rzezi Wołyńskiej: My w tej sprawie nie ustąpimy

Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski podczas programu na żywo w serwisie Youtube odniósł się do pytania o kwestię ekshumacji ofiar Rzezi Wołyńskiej. Szef polskiej dyplomacji odpowiedział, nie “ustąpi w tej sprawie”.

W czwartek w serwisie Youtube na kanale Ministra Spraw Zagranicznych Radosława Sikorskiego miała miejsce seria pytań i odpowiedzi, w której internauci mogli na żywo poprosić polityk, by odniósł się do różnych kwestii. Jedną z nich była ekshumacja ofiar Rzezi Wołyńskiej.

Na pytanie internauty: “Czy sprawa Rzezi Wołyńskiej dla polskiego obecnego rządu jest priorytetowa? Czy wobec władz Ukrainy  powzięte zostały kroki, aby uszanowali nasze postulaty?” szef polskiej dyplomacji odpowiedział stanowczo. Sikorski powiedział, że kwestia ekshumacji ofiar została przez niego poruszona z szefem MSZ Ukrainy oraz prezydentem Zełenskim. Polityk dodał, że głowa państwa nie była z tego powodu zadowolona.

“Podniosłem tę kwestię z ministrem spraw zagranicznych Ukrainy, ale przede wszystkim z prezydentem, bo to jego decyzja. Nie był z tego zadowolony i nawet nieprzyjemne przecieki dano do prasy” – szef MSZ Radosław Sikorski.

Sikorski podkreślił, że Polska w kwestii ekshumacji polskich ofiar nie ustąpi, ponieważ nie jest to kwestia polityczna, a jest to chrześcijański obowiązek, który “świadczy o nas”.

“Myśmy się nie targowali z Niemcami, żeby pochowali sobie swoich żołnierzy w Polsce, czy ze stroną żydowską, która akurat odwrotnie, nie chciała ekshumować ofiary zbrodni w Jedwabnym. My domagamy się od Ukrainy tylko tego, co Ukraina pozwoliła Niemcom zrobić z agresorami, 100 tys. żołnierzy Wehrmachtu zostało ekshumowanych i pochowanych w indywidualnych mogiłach na terenie Ukrainy” – szef MSZ Radosław Sikorski.

Przypomnijmy, że Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej zapowiedział, że w przyszłym roku rozpocznie ekshumację ofiar “tragedii wołyńskiej”, jak określono to w jego oficjalnym oświadczeniu. Co więcej, strona polska miałaby uczestniczyć w tych pracach, o mocno ograniczonym zasięgu, jedynie w roli obserwatorów.

“W tym roku Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej zaczął otrzymywać wnioski polskich obywateli o możliwość przeprowadzenia poszukiwań i ekshumacji szczątków członków ich rodzin. W szczególności otrzymano takie wnioski o przeprowadzenie takich prac w obwodzie rówieńskim.” – napisano na stronie internetowej instytucji. Obwód rówieński obejmuje część województwa wołyńskiego II Rzeczpospolitej. UIPN oświadczył, że postanowił pozytywnie rozpatrzyć jeden z takich wniosków z września bieżącego roku i włączyć ekshumację w plan swoich działań na 2025 r.

“UIPN pozostaje otwarty na współpracę z polskimi instytucjami w sferze poszukiwania, utrzymania i dbania o miejsca pamięci Ukraińcow w Polsce i Polaków na Ukrainie. Jednak, uwzględniając, że oficjalne międzyinstytucjonalne mechanizmy rozwiązania kwestii problematycznych w sprawie przywrócenia i utrzymania miejsc pamięci z polskiej strony już od dłuższego czasu nie działają (zwłaszcza grupy robocze między Instytutami Pamięci i ministerstwami kompetentnych w sprawach kultury), UIPN skłania się ku decyzji wyjść naprzeciw interesom obywateli Polski i w trybie wyjątku wziąć na siebie bezpośrednio rolę koordynatora przeprowadzenia prac poszukiwawczych na wniosek polskich obywateli, z zaproszeniem strony polskiej jako obserwatora.” – powiedział szef UIPN Anton Drobowycz. Jednocześnie przekazał on, że jego instytucja czeka na “konkretyzację odnośnie potencjalnych miejsc poszukiwań” ofiar ludobójstwa ze strony Ukraińskiej Powstańczej Armii, które UIPN nazywa mianem “tragedii wołyńskiej”.

W dalszej części oświadczenie UIPN przytoczył polsko-ukraińskie rozmowy na temat ekshumacji i upamiętnienia zabitych i poległych począwszy od grudnia 2020 r. sugerując winę strony polskiej za brak postępów odnoszą się szczególnie do braku odnowienia pomnika na miejscu domniemanego pochówku członków UPA na górze Monastyrz w województwie podkarpackim.

Pomnik ten wzbudził kontrowersje ponieważ został ustawiony poza polskimi regulacjami prawnymi a na jego pierwotnej tablicy znajdowały się prawdopodobnie nazwiska upowców, których nie pochowano w tym miejscu. Jednocześnie istnieją podejrzenia, że w mogile tej spoczywają członkowie bojówki Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, która dokonała mordu na polskich pasażerach pociągu pod wsią Zatyle.

Tablica na pomniku na górze Monastyr została zniszczona przez nieznanych sprawców w 2020 r.  Następnie został odnowiona jesienią tego samego roku tuż przed wizytą prezydenta Ukrainy w Polsce, przy czym na nowej tablicy nie umieszczono nazwisk upowców i napisu „Polegli za wolną Ukrainę”, które widniały na wcześniejszej, zniszczonej przez nieznanych sprawców tablicy.

Wcześniej prezydent RP zapewniał Wołodymyra Zełenskiego, że do czasu ich jesiennego spotkania kwestia ta zostanie załatwiona. Odnowienie tablicy nie zadowoliło strony ukraińskiej, która domaga się przywrócenia dawnych napisów i zapowiadała, że do tego czasu będzie utrzymywała zakaz prac specjalistów Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN na Ukrainie. Nowa tablica pojawiła się w niejasnych okolicznościach – oficjalnie nie wiadomo, kto ją umieścił. Anton Drobowycz mówił, że podczas jego poprzedniej wizyty w Polsce został nieoficjalnie poinformowany, że tablicę odnowiła powiązana z Prawem i Sprawiedliwością Fundacja Wolność i Demokracja.

Sprawa ekshumacji i godnego pochówku ofiar OUN-UPA stała sie w ostatnim okresie tematem relacji polsko-ukraińskich na najwyższym poziomie. Premier Donald Tusk, minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz, czy minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zadeklarowali, że Ukrainy nie może liczyć na wejście do Unii Europejskiej bez doprowadzenia do poszukiwań, ekshumacji i godnego pochówku ofiar kresowego ludobójstwa.

We wtorek 3 października szef MSZ Ukrainy Andrij Sybiha poinformował, ze podczas wizyty w Polsce poruszono między innymi kwestie dotyczące ekshumacji ofiar ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Z komunikatu nie wynika jednak, w których rozmowach ten wątek się pojawił i która strona go podniosła.

“Ukraina jest gotowa rozmawiać z Polską na wszystkie tematy, ponieważ prawdziwi przyjaciele mogą otwarcie rozmawiać o wszystkim. I nie tylko rozmawiać, ale także rozwiązywać problemy. Omówiliśmy konkretne kroki techniczne, a nie polityczne, aby ostatecznie rozwiązać kwestię ekshumacji, która już od dawna zatruwa nasz dialog polityczny” – napisał szef MSZ Ukrainy.

youtube.com/Kresy.pl