Zielone Świątki. Dzień narodzin Kościoła
Zielone Świątki, czyli Uroczystość Zesłania Ducha Świętego, to jedno z trzech największych świąt Kościoła katolickiego — po Wielkanocy i Bożym Narodzeniu.
Obchodzone pięćdziesiąt dni po Zmartwychwstaniu Pańskim, zamykają okres wielkanocny i upamiętniają wydarzenie, które chrześcijaństwo uznaje za narodziny Kościoła.
Dzieje Apostolskie opisują, że w dniu Pięćdziesiątnicy apostołowie zgromadzeni byli razem w Jerozolimie. Nagle wypełnił ich dom szum jakby gwałtownego wiatru, a nad głowami każdego z nich spoczął ognisty język. „Wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić” (Dz 2, 1–4). Apostołowie wyszli na zewnątrz i zaczęli głosić Ewangelię tłumom przybyłym do miasta z różnych stron świata — każdy słyszał ich we własnym języku. Tego dnia do Kościoła przyłączyło się około trzech tysięcy osób.
Wiatr i ogień — dwa symbole towarzyszące temu wydarzeniu — stały się odtąd znakami działania Ducha Świętego. W liturgii tego dnia kapłani ubierają czerwone szaty — kolor ognia, kojarzonego z działaniem Ducha Świętego, oraz krwi męczenników.
Data spotkania Apostołów nie była przypadkowa. Zgromadzili się w dniu żydowskiego Święta Tygodni — Szawuot — obchodzonego właśnie pięćdziesiąt dni po Passze. Grecka nazwa tego dnia, pentekoste (pięćdziesiąty), dała Kościołowi słowo Pięćdziesiątnica. Święto Zesłania Ducha Świętego jest jednym z najstarszych świąt chrześcijańskich — obchodzono je już w III wieku.
W Polsce Zielone Świątki były od wieków świętem wyjątkowym — i to nie tylko ze względu na treść religijną. Nazwa pochodzi od zwyczaju przyozdabiania domów i obejść zielonymi gałązkami, brzózkami i tatarakiem, co miało symbolizować życie, błogosławieństwo i ochronę. Kapliczki i przydrożne krzyże odnawiano i majono zielenią.
Święto miało też silny wymiar agrarny i pasterski. Chłopcy pasący bydło wybierali spośród siebie „króla pasterzy” — zostawał nim ten, który najwcześniej wyszedł z bydłem na pastwisko. Na Podlasiu pasterze chodzili po wsi z wołem ulepionym ze słomy, zbierając datki od gospodyń. Krowy przepędzano przez granicę pastwiska, okręcano im rogi święconym zielem i pojono odwarem z ziół mieszanym z poranną rosą — wszystko w trosce o mleko i zdrowie stada.
Kościół już w średniowieczu zabraniał praktyk będących pozostałościami pogaństwa, ale zgodził się na zdobienie domostw kwiatami i gałązkami drzew. Zwyczaje ludowe przetrwały wieki, choć w coraz bardziej okrojonej formie.
Niedziela Zesłania Ducha Świętego zamyka okres wielkanocny w roku liturgicznym.
Czytaj też:
Leon XIV do katolików obrządków wschodnich: strzeżcie swoich liturgii, potrzebujemy ich [+WIDEO]
Kresy.pl / Niedziela
