UE rozszerza sankcje wobec Iranu za blokadę cieśniny Ormuz
Unia Europejska rozszerzyła ramy sankcyjne wobec Iranu w związku z działaniami Teheranu zagrażającymi żegludze na Bliskim Wschodzie. Nowe przepisy mają umożliwić objęcie restrykcjami osób i podmiotów odpowiedzialnych za blokowanie cieśniny Ormuz. Sankcje mogą obejmować zakaz podróży, zamrożenie aktywów oraz zakaz udostępniania środków finansowych.
22 maja państwa Unii Europejskiej podjęły kroki techniczne zmierzające do rozszerzenia sankcji wobec Iranu za działania Teheranu w cieśninie Ormuz, uznane przez Brukselę za sprzeczne z prawem międzynarodowym.
Teheran skutecznie zamknął jeden z kluczowych światowych szlaków transportu ropy naftowej i gazu w odwecie za amerykańsko-izraelskie ataki rozpoczęte w lutym. Blokada cieśniny Ormuz doprowadziła do poważnych problemów w światowej gospodarce oraz gwałtownego wzrostu cen paliw i energii.
Nowe ramy prawne dla restrykcji
Rada UE zdecydowała o rozszerzeniu zakresu środków ograniczających, które pierwotnie wprowadzono w odpowiedzi na wojskowe wsparcie Iranu dla rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie oraz dla grup zbrojnych na Bliskim Wschodzie i w regionie Morza Czerwonego.
„UE będzie teraz mogła wprowadzić dalsze środki ograniczające w odpowiedzi na działania Iranu podważające swobodę żeglugi w Cieśninie Ormuz” — oświadczyła Rada UE.
Zmiana ram sankcyjnych obejmie osoby i podmioty zaangażowane w działania oraz politykę Iranu zagrażającą wolności żeglugi na Bliskim Wschodzie. Decyzja jest realizacją porozumienia politycznego osiągniętego przez ministrów spraw zagranicznych państw UE 21 kwietnia 2026 roku.
Blokada cieśniny Ormuz
Działania Iranu wobec statków przepływających przez cieśninę Ormuz uznano za naruszenie praw tranzytu i swobodnego przepływu przez cieśniny międzynarodowe. Rada UE wskazała, że blokowanie żeglugi w tym rejonie jest sprzeczne z prawem międzynarodowym.
Nowe sankcje mogą objąć zakaz podróży, który uniemożliwi osobom i podmiotom wpisanym na listę wjazd na terytorium UE albo tranzyt przez państwa członkowskie. Przewidziano również zamrożenie aktywów.
Obywatelom państw UE oraz firmom działającym na terenie Wspólnoty zostanie zakazane udostępnianie funduszy, aktywów finansowych i innych zasobów gospodarczych osobom oraz podmiotom objętym sankcjami. UE nie podała jeszcze nazwisk ani nazw podmiotów, które trafią na listę.
20 maja Iran ogłosił, że, zamierza na stałe zmienić zasady żeglugi przez strategiczną cieśninę. Republika Islamska powołała w tym celu Zarząd Cieśniny Zatoki Perskiej, która zdefiniowała granicę egzekwowania kontroli w Cieśninie Ormuz.
Czytaj też: Emiraty nie uznają decyzji Iranu w sprawie Cieśniny Ormuz
Zgodnie z oświadczenie irańskiej instytucji „przemieszczanie się w obrębie tego obszaru w celu przejścia przez Cieśninę Ormuz wymaga od teraz koordynacji” z irańskim Zarządem „i uzyskania pozwolenia od tego organu”.
W środę źródła irańskie poinformowały o pewnej intensyfikacji ruchu przez Ormuz. W ciągu doby miało przepłynąć przez cieśninę 26 statków.
Sankcje za wsparcie Rosji i działania na Bliskim Wschodzie
Rada UE przypomniała, że 20 lipca 2023 roku ustanowiła specjalne ramy sankcji wobec Iranu w związku z jego wsparciem wojskowym dla rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie. 14 maja 2024 roku zakres tych środków rozszerzono po wsparciu udzielanym przez Iran grupom zbrojnym na Bliskim Wschodzie i w regionie Morza Czerwonego oraz po atakach dronowych i rakietowych na Izrael.
W konkluzjach z 19 marca 2026 roku Rada Europejska wezwała do pełnego wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2817, wskazując na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa morskiego i poszanowania wolności żeglugi. 9 kwietnia 2026 roku wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa wezwał w imieniu UE do zapewnienia swobodnego i bezpiecznego przepływu przez cieśninę Ormuz zgodnie z prawem międzynarodowym.
Kresy.pl/consilium.europa.eu
