Polska podpisała umowę na elektrownię atomową SMR ze Stanami Zjednoczonymi
W Waszyngtonie podpisano umowę dotyczącą opracowania polskiej wersji reaktora jądrowego BWRX-300. Projekt ma przyspieszyć budowę małych reaktorów modułowych i ułatwić ich standaryzację w kraju. Dokumentacja będzie przygotowana w ramach Poland Generic Design Agreement, a inwestycja jest realizowana we współpracy z amerykańskim partnerem.
Umowę zawarły spółka Orlen Synthos Green Energy oraz amerykańsko-japońska firma GE Vernova Hitachi Nuclear Energy. W uroczystości uczestniczyli wicesekretarz energii Stanów Zjednoczonych James Danly, minister energii Miłosz Motyka oraz pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Wojciech Wrochna.
„Umowa potwierdza zaangażowanie Stanów Zjednoczonych w bezpieczeństwo energetyczne Polski” — powiedział wicesekretarz energii USA James Danly.
Dokumentacja projektowa ma umożliwić szybszą realizację kolejnych inwestycji jądrowych. Standaryzacja projektu pozwoli ograniczyć ryzyko inwestycyjne oraz obniżyć koszty budowy następnych reaktorów. W kolejnych lokalizacjach zmieniane będą jedynie elementy wynikające z lokalnych uwarunkowań. „Polska może stać się liderem technologii SMR w Europie, a rozwój zarówno dużych, jak i małych reaktorów jądrowych jest kluczowy dla stabilności systemu energetycznego i rozwoju przemysłu” — powiedział minister energii Miłosz Motyka.
Orlen Synthos Green Energy jest spółką, w której udziały po połowie posiadają Orlen oraz prywatny koncern chemiczny Synthos należący do Michała Sołowowa. Spółka planuje budowę floty reaktorów GE-Hitachi BWRX-300 w Polsce.
Strategia Orlenu zakłada posiadanie dwóch bloków BWRX-300 do 2035 roku. Jedna z inwestycji planowana jest w pobliżu zakładów Anwil we Włocławku. Będzie to pierwsza tego typu inwestycja w kraju. Orlen do 2035 roku planuje postawić przynajmniej dwa reaktory tego typu. Kolejne lokalizacje to Stawy Monowskie w pobliżu zakładów Synthosu w Oświęcimiu oraz Stalowa Wola.
W 2023 roku rząd zatwierdził plan budowy 24 małych reaktorów modułowych SMR w sześciu lokalizacjach.
Również Chorwacja oraz Bułgaria planują rozwój energetyki jądrowej opartej na małych reaktorach modułowych. Zagrzeb ogłosił, że chce wybudować co najmniej trzy SMR, dostosowując się do polityki energetycznej Unii Europejskiej.
Pod koniec zeszłego roku turecki Baykar, jeden z największych producentów dronów na świecie, dołączył do grupy firm pracujących nad technologią małych modułowych reaktorów jądrowych SMR. Spółka rozwija prototyp jednostki o mocy 40 MW. Zgodnie z zapowiedziami Ankary do 2050 roku od 10 do 15 proc. energii elektrycznej w kraju ma pochodzić z atomu, przy wykorzystaniu łącznie 12 konwencjonalnych reaktorów oraz dodatkowej mocy z jednostek SMR.
SMR-y to nowoczesna technologia jądrowa o kompaktowych rozmiarach, oferująca moc do 500 MW. Ich żywotność wynosi około 50–60 lat, a odpady mogą być przechowywane bezpośrednio przy reaktorze, co upraszcza logistykę i zwiększa bezpieczeństwo.
Reaktor BWRX-300 ma moc 300 MWe i należy do rodziny reaktorów wodno-wrzących. Pierwsza jednostka tego typu powstaje w elektrowni jądrowej Darlington w Kanadzie, gdzie planowane zakończenie budowy przewidziano na 2029 rok.
Kresy.pl/gov.pl
