Znak książęcej władzy Rurykowiczów z X wieku odkryty w Starej Ładodze [+FOTO]
Podczas wykopalisk archeologicznych w Starej Ładodze odkryto wyjątkowy wczesnośredniowieczny zabytek – dwustronną zawieszkę heraldyczną z przedstawieniem trójzębu Rurykowiczów.
Znalezisko datowane jest na X–XI wiek i łączone z funkcjonowaniem wczesnego systemu administracyjnego Rusi. O odkryciu, dokonanym w ostatnim sezonie wykopaliskowym, poinformowano podczas 40. konferencji naukowej „Nowogród i ziemia nowogrodzka: historia i archeologia” w Nowogrodzie Wielkim.
Zawieszka należy do niezwykle rzadkiej grupy przedmiotów: dotąd znanych jest jedynie osiem egzemplarzy o identycznym układzie heraldycznym. Badacze dzielą je na dwie kategorie – wczesne, oryginalne zawieszki z X–XI wieku, pełniące funkcję oficjalnych insygniów uprawniających do działania w imieniu księcia, oraz późniejsze repliki z XII–XIII wieku, mające charakter dekoracyjny.
Egzemplarz ze Starej Ładogi zaliczono do pierwszej grupy. Przedmioty tego typu identyfikowały wysłanników władzy książęcej lub wysokich rangą przedstawicieli administracji, wykonujących zadania na podległym terytorium, m.in. w sferze fiskalnej, wojskowej lub sądowej.
Czytaj też: Archeolodzy odsłaniają nieznaną infrastrukturę rzeczną Nowogrodu Wielkiego
Pomimo zaawansowanej korozji przedmiot zachował czytelne detale. Na jednej stronie centralne ramię trójzębu zwieńczone jest romboidalnym zakończeniem osadzonym na owalnej podstawie, na drugiej – kulistą formą. Forma „ceremonialna” symbolu oraz ślady intensywnego użytkowania wskazują na jego administracyjną funkcję. Analiza składu chemicznego wykazała, że rdzeń wykonano ze stopu miedzi, natomiast powierzchnię pokrywa warstwa cyny i ołowiu, nadająca zawieszce srebrzysty wygląd. Interpretacja ta była przedmiotem dyskusji wśród specjalistów.
Szczególne znaczenie ma fakt, że zawieszka jest niemal identyczna z egzemplarzem odkrytym w Nowogrodzie w 1956 roku, co sugeruje wykonanie obu przedmiotów w tej samej formie odlewniczej. Wzmacnia to tezę o istnieniu standaryzowanych oznak władzy książęcej.
Znalezisko potwierdza kluczową rolę Starej Ładogi jako jednego z najwcześniejszych ośrodków politycznych i administracyjnych Rusi, funkcjonującego na strategicznym szlaku handlowym od Waregów do Greków. Obecność symboli władzy wskazuje, że już na tym etapie istniał rozwinięty aparat zarządzania terytorium. Odkryta zawieszka stanowi materialny dowód kształtowania się wczesnopaństwowych struktur i mechanizmów legitymizacji władzy na północy Rusi.
Czytaj też: Drzwi Płockie. Dziś są w Nowogrodzie i nie wiadomo, jak tam trafiły
