Model duński przyspiesza produkcję broni w Ukrainie

Dzięki modelowi duńskiemu Ukraina w 2025 r. znacząco zwiększyła produkcję uzbrojenia, w tym samobieżnych armatohaubic Bohdana. System finansowania zakupów bezpośrednio w ukraińskich zakładach przyciąga kolejne kraje i wzmacnia krajowy przemysł obronny.

W 2025 r. Ukraina wdrożyła nowy model finansowania dostaw uzbrojenia, dzięki któremu znacząco wzrosła produkcja artylerii oraz innych kluczowych systemów bojowych. Inicjatywa określana jako „model duński”, zainicjowana przez Danię, polega na finansowaniu przez państwa partnerskie zakupów broni bezpośrednio u ukraińskich producentów, zamiast przekazywania sprzętu z własnych zasobów. Rozwiązanie to pozwala szybciej i taniej uzbrajać armię ukraińską, jednocześnie umożliwiając rozwój krajowego sektora obronnego.

Model duński umożliwił znaczący wzrost produkcji samobieżnych armatohaubic 2S22 Bohdana kal. 155 mm, które odgrywają istotną rolę w działaniach na froncie. Według ukraińskiej agencji ds. zamówień obronnych produkcja tych systemów wzrosła z 6 sztuk miesięcznie w 2023 r. do ponad 20 w 2025 r. Bohdana, produkowana przez zakład w Kramatorsku, jest określana jako „symbol oporu i ukraińskiego przemysłu”.

Czytaj także: Ukraińcy chcą produkować miesięcznie 40 haubic Bohdana. Polski przemysł produkuje w ciągu miesiąca 2-3 Kraby

Finansowanie zakupów broni bezpośrednio w Ukrainie okazało się istotne w kontekście ograniczonych zapasów uzbrojenia w krajach europejskich oraz dużych opóźnień produkcyjnych w zachodnich koncernach zbrojeniowych. Wsparcie międzynarodowe skierowane na zakupy w ukraińskich zakładach pozwoliło lepiej wykorzystać moce produkcyjne, które wcześniej były ograniczone wyłącznie budżetem Ministerstwa Obrony Ukrainy.

Model duński stopniowo przyciąga kolejne państwa. Obecnie Szwecja i Islandia finansują broń na Ukrainę według tego schematu, a Niemcy opracowują własny program inspirowany duńską koncepcją. W 2024 r. za jego pośrednictwem zrealizowano zamówienia o wartości ponad 550 mln dolarów, a minister obrony Ukrainy Rustem Umerow poinformował, że w 2025 r. suma wsparcia ma przekroczyć 1,7 mld dolarów.

Duńskie rozwiązanie ułatwia państwom NATO utrzymanie własnych rezerw, a jednocześnie pozwala zwiększać wsparcie dla Ukrainy bez ryzyka szybkiego uszczuplenia własnych magazynów. Minister obrony Danii Troels Lund Poulsen określił model jako „wielki sukces” i podkreślił, że ceny uzbrojenia są znacznie niższe niż w przypadku zakupów w Europie Zachodniej.

Finansowanie przez państwa partnerskie zakładów ukraińskich pozwoliło również na przyspieszenie produkcji innych systemów – w tym dronów, systemów przeciwpancernych i przeciwdziałających atakom morskim. Ukraiński sektor prywatny odgrywa tu coraz większą rolę, przy czym w kraju działa obecnie ok. 700 podmiotów zbrojeniowych, z czego jedynie 76 jest własnością państwa.

Czytaj także: Ukraińskie wojsko otrzymało 18 systemów artyleryjskich Bohdana

Prezydent Wołodymyr Zełenski wskazał, że w 2024 r. 30 proc. sprzętu używanego przez armię ukraińską pochodziło z produkcji krajowej, a obecnie udział ten wzrósł już do 40 proc. Zarówno przedstawiciele branży, jak i władz Ukrainy wskazują, że potencjał produkcyjny zakładów jest obecnie trzykrotnie większy niż możliwości zakupowe państwa. Dlatego wsparcie międzynarodowe, takie jak model duński, jest kluczowe dla dalszego wzmacniania ukraińskiej obronności.

kresy.pl/www.businessinsider.com