Instytut Jad Waszem opublikował oświadczenie w sprawie instalacji nowych tablic w Jedwabnem, które – zdaniem izraelskiej instytucji – zniekształcają fakty dotyczące zbrodni z 1941 roku. Organizacja wezwała polskie władze do usunięcia tablic.
Instytut Jad Waszem wyraził w czwartek głębokie zaniepokojenie z powodu nowych tablic umieszczonych w Jedwabnem, które – według przedstawicieli instytucji – negują udział Polaków w wydarzeniach z lipca 1941 roku. W oświadczeniu przekazanym opinii publicznej izraelski instytut potępił te działania jako próbę zakłamania przeszłości oraz naruszenie godności ofiar.
„Instytut Jad Waszem jest głęboko wstrząśnięty i zaniepokojony profanacją prawdy historycznej i pamięci w miejscu pamięci w Jedwabnem w Polsce, gdzie niedawno zainstalowano nowe tablice, najwyraźniej próbując zniekształcić historię masakry Żydów” – napisano w komunikacie.
W podsumowaniu Jad Waszem wzywa polskie władze do podjęcia działań. „Apelujemy do właściwych władz polskich o usunięcie tej obraźliwej instalacji oraz zapewnienie zachowania i poszanowania historycznego znaczenia tego miejsca. Tylko poprzez uznanie i upamiętnienie najciemniejszych rozdziałów przeszłości możemy mieć nadzieję, że takie okrucieństwa nigdy więcej się nie powtórzą” – czytamy w komunikacie.
Yad Vashem is profoundly shocked and deeply concerned by the desecration of historical truth and memory at the Jedwabne memorial site in Poland, where new plaques were recently installed in an apparent attempt to distort the story of the massacre of Jews.
On 10 July 1941, amid…
— Yad Vashem (@yadvashem) July 10, 2025
Tuż przed 84. rocznicą zbrodni w Jedwabnem, w sąsiedztwie pomnika upamiętniającego ofiary tej tragedii pojawiło się siedem głazów z tablicami. Ich treść poddaje w wątpliwość udział Polaków w mordzie dokonanym 10 lipca 1941 r. na żydowskich mieszkańcach miejscowości i wskazuje jako sprawców niemiecki oddział pacyfikacyjny pod dowództwem Hermanna Schapera. Tablice zostały umieszczone na prywatnym terenie, około 30–50 metrów od oficjalnego pomnika.
Nowy zestaw pomników w Jedwabnem z prawdziwą historią na tablicach. pic.twitter.com/IbLsGRdqD6
— Tomasz Sommer (@1972tomek) July 10, 2025
– „Wojna zmieniła wszystko. po zajęciu wschodniej polski przez sowietów, żydzi przejęli funkcje administracyjne i jako znający miejscowe realia denuncjowali polskich patriotów, wywożonych następnie i mordowanych przez sowietów. dopiero napaść Niemców na związek radziecki zahamowała te represje. 22 czerwca 1941 Niemcy uderzyli na sowietów – swoich sojuszników – i wtedy spadły maski. zabijali żydów tak, jak wcześniej zabijali Polaków – milionami. Niemcy opracowali plan, którego celem było „oczyszczenie” zaplecza frontu z sowieckich urzędników – w większości żydów. dowody i relacje świadków zadają kłam twierdzeniom o polskim sprawstwie mordu na żydach w Jedwabnem 10 lipca 1941 roku. w rzeczywistości, zbrodni tej dokonał niemiecki oddział pacyfikacyjny pod dowództwem Hermanna Schapera” – głosi napis na jednej z tablic.
Kolejne tablice zawierają stwierdzenia, że na okupowanych przez Niemców terenach polskich Żydzi „cieszyli się z uzyskanej – jak uwierzyli – autonomii. I żyli z Niemcami w symbiozie”, a także, że w okresie międzywojennym „wielu Żydów jawnie sympatyzowało z komunizmem utożsamianym z wrogimi Polsce Sowietami”, co miało negatywnie wpływać na relacje polsko-żydowskie.
Tablice są częścią projektu promowanego przez Wojciecha Sumlińskiego, współautora trylogii „Powrót do Jedwabnego”. Sumliński, który wcześniej zapowiadał budowę pomnika oraz „alei pamięci” zakończonej siedmioma głazami, postuluje przeprowadzenie ekshumacji w Jedwabnem i wskazuje, że prawda o tej zbrodni została „zakopana”. Wcześniej publikował także książki, takie jak „Niebezpieczne związki Bronisława Komorowskiego” czy „Niebezpieczne związki Rafała Trzaskowskiego”.
Kresy.pl































