TSUE: nieprawidłowości przy powołaniu nie wystarczą do podważenia niezawisłości sędziego

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że same uchybienia w procedurze powołania sędziego nie przesądzają o braku jego niezależności. Kluczowa ma być każdorazowa, całościowa ocena okoliczności.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał we wtorek, że nieprawidłowości przy powołaniu sędziego nie wystarczają same w sobie do zakwestionowania jego niezawisłości. W wyroku podkreślono, że „Nieprawidłowość popełniona przy powołaniu sędziego sama w sobie nie jest wystarczająca, by uznać, że sędzia ten nie jest niezależny”.

Trybunał zaznaczył jednocześnie, że w takich sprawach konieczna jest „całościowa ocena wszystkich okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego”.

Wyrok zapadł w odpowiedzi na pytania prejudycjalne skierowane przez Sąd Rejonowy Poznań–Stare Miasto. Sprawa dotyczyła postępowania cywilnego o zapłatę, w którym jedna ze stron wnioskowała o wyłączenie sędzi powołanej przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa po zmianach z 2017 roku.

Wnioskodawca argumentował, że udział KRS w obecnym kształcie oraz brak skutecznej drogi odwoławczej dla kandydatów bez rekomendacji podważają niezawisłość orzekającej. Sama sędzia wskazywała jednak, że „nie zachodzą okoliczności, mogące wywoływać wątpliwości co do jej bezstronności”.

TSUE odniósł się do tych wątpliwości, wskazując, że udział KRS w procedurze nominacyjnej oraz brak skutecznego środka prawnego dla kandydatów nie są wystarczające, by automatycznie wyłączyć sędziego z orzekania.

W komunikacie Trybunału podkreślono, że „Nieprawidłowość popełniona przy powołaniu sędziego sama w sobie nie jest wystarczająca, by uznać, że sędzia ten nie jest niezależny”, a do podważenia statusu sędziego konieczne jest wykazanie poważniejszych uchybień, które mogłyby prowadzić do realnych wątpliwości co do jego niezależności.

Zobacz: Gang narkotykowy może uniknąć kary, w tle tzw. neosędziowie

Trybunał wskazał również, że tylko takie nieprawidłowości, które ze względu na swój charakter i wagę mogą stwarzać ryzyko ingerencji innych władz w proces nominacji, mogą podważyć status sądu jako niezależnego i bezstronnego.

Wyrok ma istotne znaczenie dla sporów dotyczących statusu sędziów powołanych w Polsce po 2017 roku. TSUE podkreślił, że ocena ich niezależności nie może opierać się na jednym czynniku, lecz wymaga analizy całokształtu okoliczności danej nominacji.

Czytaj: Ukraińca skazanego za potrójne zabójstwo czeka nowy proces. Sąd uchylił dożywocie

curia.europa.eu / Kresy.pl