Kazachstan będzie miał nową konstytucję i nowe święto narodowe
Centralna Komisja Wyborcza ogłosiła w poniedziałek rano wstępne wyniki referendum w sprawie projektu nowej konstytucji środkowoazjatyckiego państwa. Zgodnie z nimi zdecydowana większość opowiedziała się za jego przyjęciem.
Według wstępnych danych, za przyjęciem nowej konstytucji dla Kazachstanu zagłosowało 7 954 667 obywateli tego państwa, co stanowiło proporcję 81,15 proc. wśród wszystkich głosujących. Przeciw projektowi nowej konstytucji opowiedziało się natomiast 898 099 głosujących. Frekwencja była wysoka – CKW Kazachstanu 73,12 proc. uprawnionych go głosowania zdecydowało się udać do urn, jak przekazał w poniedziałek rano przewodniczący Komisji Nurłan Abdirow. Na naszym portalu opublikować reportaż naszego korespondenta w Astanie, który obserwował głosowanie w kazachstańskiej stolicy.
Jeszcze w niedzielę wieczorem, gdy tylko pojawiły się wstępne informacje na temat referendalnej frekwencji, a także wyniki sondażów exit poll wskazujących na przyjęcie nowej ustawy zasadniczej, głos zabrał prezydent kraju, a zarazem inicjator zmian, Kasym-Żomart Tokajew. Zakończone dopiero co referendum nazwał „prawdziwie historycznym wydarzeniem”.
„W ten sposób nasz naród, poprzez swój głos, zadecydował o dalszym biegu historii i losach Kazachstanu” – słowa prezydenta przytoczył portal Nur.kz. Oddanie głosu w referendum Tokajew nazwał „prawdziwym symbolem patriotyzmu”. Głos na „tak” większości swoich współobywateli ocenił jako głosowanie „za odnową i modernizacją kraju”
Prezydent proklamował w związku z nim nowe święto państwowe – „Odtąd będziemy corocznie obchodzić 15 marca jako jedno z naszych głównych świąt – Dzień Konstytucji”.
Jeszcze w niedzielę popołudniu na salę konferencyjną astańskiego hotelu Hilton, gdzie stworzono centrum medialne, zaczęły spływać raporty międzynarodowych obserwatorów. Było ich łącznie 359 obywateli w ramach misji 11 organizacji międzynarodowych oraz podmiotów z 38 państw, w tym z Polski. Swoich przedstawicieli w celu monitorowania wyborów wysłały zrzeszenia tak istotne jak Szanghajska Organizacja Współpracy, Wspólnota Niepodległych Państw, Organizacja Państw Tureckich, Zgromadzenie Parlamentarne Państw Tureckojęzycznych, Zgromadzenie Parlamentarne Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym, Konferencja w sprawie interakcji i środków budowy zaufania w Azji.
Wśród organizacji pozarządowych, które przysłały swoich przedstawicieli były amerykańskie Centrum Międzynarodowego Opodatkowania i Inwestycji oraz Centrum Ameryka-Eurazja – Eurazjatycka Koalicja Biznesowa. Obserwatorką z Polski była Małgorzata Samojedny, prezes think tanku Opportunity Institute for Foreign Affairs.
Obserwatorzy występowali kolejna w centrum medialny począwszy od godz. 14. Żaden z nich nie stwierdził naruszeń, które mogłyby wpłynąć na wyniki głosowania, jak przekazał nasz korespondent.
Nowej konstytucja składa się z 11 paragrafów i 95 artykułów. Jej preambuła odnoszącą się do praw człowieka oraz proklamującą jedność i solidarność, harmonię międzyetniczną i międzywyznaniową, jako fundament państwowości Kazachstanu, w jej zapisach znalazły się też zapisy o ochronie “honoru i czci” państwa oraz jego przedstawicieli.
Nowa konstytucja ma podtrzymywać świecki charakter środkowoazjatyckiego państwa, w tym szczególnie systemu edukacji. W nowym tekście ustawy zasadniczej znalazł się przepis, zgodnie z którym małżeństwo jest dobrowolnym i równym związkiem mężczyzny i kobiety, co jest potwierdzeniem sprzeciwu tego państwa wobec agendy LGBT. Ochronie podlegać będzie “moralność publiczna”.
W miejsce dotychczasowego dwuizbowego parlament powstanie nowy, jednoizbowy Kurułtaj, składający się ze 145 deputowanych o pięcioletniej kadencji. Parlamentarzyści mają być wybierani w systemie proporcjonalnym, z list krajowych (okręg wyborczy obejmujący całe państwo). Do tej pory izba niższa parlamentu – Mażylis, była wybierana tylko częściowo z listy krajowej, a częściowo z jednomandatowych okręgów wyborczych. Senat był izbą kreowaną w całkowicie odmienny sposób – 40 senatorów było wybieranych przez zgromadzenia obwodów i trzech największych miast, a 10 mianował sam prezydent. Nowa konstytucja pozostawia więc jedynie mechanizm powszechnego głosowania.
Dodaje jednak nową instytucję – Radę Ludową, która będzie posiadał inicjatywę ustawodawczą, ale poprzez wnoszenie swoich projektów do parlamentu właściwego, a jej członkowie będą mianowani przez prezydenta, wybierani przez samorządy najwyższego szczebla i instytucja branżowe i naukowe.
Powołany ma zostać urząd wiceprezydenta, który wróci do systemu władzy Kazachstanu – istniał on już w tym państwie w latach 1991-1996.
Czytaj także: Do trzech razy sztuka – Kazachstan głosuje nad projektem nowej konstytucji
tengrinews.kz/nur.kz/kresy.pl
