W węgierskim konsulacie w Berehowie na Zakarpaciu, mieszkańcy tego regionu, licznie zamieszkiwanego przez Węgrów, otrzymują węgierskie paszporty i składają przysięgę na wierność Węgrom. Nagranie z takiej uroczystości wywołało poruszenie w ukraińskich mediach.

W Konsulacie Węgier w mieście Berehowe na Zakarpaciu mieszkańcy otrzymując węgierskie paszporty składają przysięgę na wierność Węgrom – podają ukraińskie media.

„Przysięgam, że uznaję Węgry za swoją ojczyznę. Będę wiernym obywatelem, będę chronić i służyć Węgrom. Tak mi dopomóż Bóg” – głosi treść przysięgi, cytowanej w tłumaczeniu w ukraińskich mediach, którą każdy wygłasza trzy razy na tle węgierskiej flagi [według innej wersji tłumaczenia: „Ojczyzny swojej będę w miarę swoich sił bronić i służyć jej odpowiednio do swoich możliwości. Tak mi dopomóż Bóg” – red.].

Składanie przysięgi obywatelskiej jest stałym elementem uzyskiwania węgierskiego obywatelstwa. Podobną, na wierność Węgrom i narodowi węgierskiemu, składa się przy otrzymywaniu tzw. Karty Węgra. Takie rozwiązanie nie występuje w przypadku Karty Polaka, gdzie składa się tylko pisemną deklarację przynależności do Narodu Polskiego.

Ukraińskie media, w tym państwowa agencja Ukrinform oraz agencja ZIK, opisują sprawę w krytycznym tonie, twierdząc, że „obywatele Ukrainy”, względnie „Ukraińcy”, otrzymując węgierskie obywatelstwo składają przysięgę na wierność Węgrom. Publikują też nagranie z takiego wydarzenia, które uzyskały „z własnych źródeł”. Jak zaznaczają, po ceremonii węgierski dyplomata poleca nowym obywatelom Węgier, by ukrywały ten fakt przed ukraińskimi władzami. Na koniec wznoszony jest toast szampanem.

Agencja Ukrainform podaje, że zwróciła się do konsulatu węgierskiego w Berehowie o komentarz w sprawie, prosząc „o potwierdzenie lub zaprzeczenie faktu wydawania paszportów Węgier ukraińskim obywatelom, a także faktu wydawania odpowiednich rekomendacji”. Pismo w tej sprawie pozostało bez odpowiedzi. Nie powiodła się też próba kontaktu telefonicznego z węgierską placówką dyplomatyczną. Według Ukrinform, rozmówca pod wskazanym numerem telefonu nie rozumiał po ukraińsku.

Z kolei węgierska ambasada potwierdziła, że otrzymała zapytanie w tej sprawie, ale odmówiła komentarza.

Obywatelstwo dla kresowych Węgrów

W kwietniu br. wiceszef ukraińskiej dyplomacji Wasyl Bodnar powiedział, że państwo węgierskie wydało Węgrom żyjącym na Zakarpaciu ponad 100 tys. paszportów. Otrzymały je osoby będące obywatelami Ukrainy, ale narodowości węgierskiej lub pochodzenia węgierskiego. Według spisu ludności z 2001 roku, na Zakarpaciu mieszkało ponad 156 tys. osób narodowości węgierskiej.

W grudniu 2017 roku milionowy Węgier spoza granic kraju złożył przysięgę obywatelską i przyjął węgierskie obywatelstwo. To efekt polityki prowadzonej przez rząd Viktora Orbana.

W 2011 roku węgierski parlament z inicjatywy rządu Orbana przyjął ustawę o podwójnym obywatelstwie, umożliwiającą szybkie nadawanie węgierskiego obywatelstwa Węgrom żyjącym za granicą. Przede wszystkim, w tzw. krajach ościennych: na Ukrainie, na Słowacji, w Rumunii, Serbii czy Chorwacji. Chodzi tu przede wszystkim o mieszkańców „węgierskich kresów”, ziem przez wieki zamieszkałych przez Węgrów i będących częścią ich państwa, które znalazły się poza nim w wyniku procesów historycznych. Przede wszystkim na mocy Traktatu z Trianon z 1920 roku, kiedy to państwo węgierskie utraciłodwie trzecie terytorium i jedną trzecią ludności. Warunkiem jest posiadanie węgierskich przodków i oświadczenie przedstawicieli organizacji zrzeszającej Węgrów poza granicami kraju, a także znajomość języka węgierskiego. Od 2012 r. posiadający obywatelstwo węgierskie mieszkańcy państw ościennych mogą też, po uprzednim zarejestrowaniu się, uczestniczyć w wyborach. Według ostatnich danych węgierskich ekspertów, z takiej możliwości skorzystało ok. 300 tys. osób.

Wcześniej Węgrzy otrzymywali tzw. Karty Węgra i Karty Rodziny Węgra, które miały na celu umacnianie węgierskiej mniejszości narodowych w krajach ościennych. System ten, niezwykle popularny i skutecznie działający, stracił na znaczeniu po wprowadzeniu przez Orbana ustawy o podwójnym obywatelstwie. Karty Węgra posiadało ok. 800 tys. osób.

Czytaj także: Wicepremier Węgier: Węgrzy poza granicami kraju mają prawo do autonomii i obywatelstwa

Integralną częścią uzyskania obywatelstwa węgierskiego jest przysięga obywatelska. Jest ona składana również m.in. przez obywateli USA i Wielkiej Brytanii, a także towarzyszy otrzymywaniu obywatelstwa tych krajów. W Polsce taki zwyczaj ani wymóg nie istnieje.

Podwójne obywatelstwo

Na Ukrainie posiadanie podwójnego obywatelstwa nie jest zabronione, ale państwo uznaje tylko obywatelstwo ukraińskie. Zasadniczo, z posiadaniem obywatelstwa również innego kraju nie wiążą się żadne ściśle określone sankcje. W regionach przygranicznych stosunkowo wiele osób posiada poza ukraińskim również obywatelstwo Polski, Rosji, Rumunii, a przede wszystkim – Węgier. Inaczej jest w przypadku pracowników służby państwowej. Od 1 maja 2016 roku obowiązuje ustawa, według której urzędnik państwowy nie ma prawa pracować w służbie państwowej, jeśli posiada inne obywatelstwo niż ukraińskie. Istnieje jednak wyjątek, zgodnie z którym osoba posiadająca wybitne zasługi dla Ukrainy lub mogąca przynieść szczególne korzyści dla funkcjonowania państwa, nie musi spełniać niektórych wymogów ubiegając się o ukraińskie obywatelstwo. Jest to jednak rozwiązanie tymczasowe – po 2 latach, jeśli chce się zatrzymać obywatelstwo Ukrainy, urzędnik musi zrzec się innego posiadanego obywatelstwa.

W ubiegłym roku Sąd Apelacyjny Obwodu Zakarpackiego uchylił karę grzywny nałożoną dla miejscowego mieszkańca, obywatela Ukrainy, który chciał przekroczyć ukraińską granicę posługując się węgierskim paszportem. W ten sposób sąd potwierdził możliwość korzystania przez ukraińskich obywateli z paszportów innych krajów przy przekraczaniu granicy.

Ukrinform / zik.ua / Kresy.pl