Jeden z głównych białoruskich opozycyjnych portali Biełorusskij Partizan ostro wystąpił przeciw Marszowi Żołnierzy Wyklętych jaki za tydzień odbędzie się w Hajnówce.
Organizatorem II Hajnowskiego Marszu Żołnierzy Wyklętych są miejscowi narodowcy oraz struktury Obozu Narodowo-Radykalnego. W 21-tysięcznej Hajnówce 26,5 proc mieszkańców stanowią etniczni Białorusini. W okresie powojennym ludność białoruska, chętniej niż polska przyjęła komunistyczny reżim, tym bardziej, że jeszcze na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow, w latach 1939-1941 Podlasie należało do Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i do dziś nie brakuje wśród białoruskich działaczy i publicystów, takich, którzy uważają je za “białoruskie ziemie utracone”. Własnie na tym tle doszło do konfliktów między powojennymi “żołnierzami wyklętymi” a Białorusinami na Podlasiu w latach 40 XX wieku.
Na wieść o Hajnowskim Marszu Żołnierzy Wyklętych redaktor Biełorusskiego Partizana Dmitrij Gałko wzywa tytułem swojego artykułu by “bronić Białorusinów Podlasia przed ultraprawicowcami”. Gałko podkreśla, że być wdzięcznym Polsce za wspieranie białoruskiej opozycji nie oznacza, że trzeba “milczeć w spornych kwestiach”. Taką sporną kwestią jest według niego właśnie marsz ku czci żołnierzy wyklętych w Hajnówce – “zamieszkanej w większości przez ludność białoruską” – jak w wbrew prawdzie pisze białoruski portal. Według Gałki w czczeniu powojennego podziemia zbrojnego nie byłoby niczego kontrowersyjnego gdyby nie to, że jego częścią były Narodowe Siły Zbrojne – “swoją ideologią bardzo bliskie nazizmowi, chociaż także z nazistami one walczyły”.
Według białoruskiego opozycjonisty to właśnie “w [skład] NSZ wchodziła 3 Brygada Wileńska, którą dowodził Romuald Rajs “Bury”, która wsławiła się czystkami etnicznymi na Podlasiu”. Gałko demonstruje zatem oczywistą ignorancję co do podstwowych faktów historycznych, bowiem działająca na Wileńszczyźnie 3 Brygada Wileńska była oczywiście integralną częścią Armii Krajowej, zaś wywodzący się z niej Rajs “Bury” nie był jej dowódcą, lecz dowodził jedynie 1 kompanią wchodzącą w skład tej brygady. Sama 3 Brygada Wileńska AK nie funkcjonowała na Podlasiu bo została rozbita przez Sowietów w lipcu 1944 po operacji “Ostra Brama”. Natomiast w regionie tym odtworzony został inny legendarny oddział wileńskiej AK – 5 Brygada Zygmunta Szendzielarza “Łupaszki” i to właśnie do niej dołączył w maju 1945 Rajs “Bury”. Jednak we wrześniu 1945 roku “Łupaszka” rozwiązał Brygadę, a Rajs dołączył do innej organizacji, tyle, że nie były to Narodowe Siły Zbrojne tylko Narodowe Zjednoczenie Wojskowe. W jego ramach “Bury” podjął działania przeciw komunistycznym służbom bezpieczeństwa i aparatowi partyjnemu, a także ich konfidentom na Podlasiu. Działana te często dotyczyły etnicznych Białorusinów, ponieważ na terenie powiatu bielskiego liczniej niż Polacy angażowali się oni w poparcie reżimy stalinowskiego. Komitet Powiatowy PPR w Bielsku na koniec 1944 r. liczył 212 działaczy, z których 144 była narodowości białoruskiej – jak wynika z ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej. W czasie tych działań oddział NZW pod dowództwem Rajsa “Burego” doprowadził do śmierci 47 cywilnych Białorusinów, w tym nieletnich, we wsiach Zaleszany, Zanie i Szpaki. Warto też dodać, że w reakcji na te wydarzenia miejscowi duchowni prawosławni przygotowali apel do władz sowieckich w Moskwie i Minsku, podpisany przez część miejscowych Bialorusinów, o „wzięcie w opiekę ludności prawosławnej zamieszkującej Białostocczyznę”
Poza oczywistymi przekłamaniami co faktów historycznych, publicysta Biełorusskiego Partizana komentując inicjatywę II Hajnowskiego Marszu Żołnierzy Wyklętych pisze – “popieranie czy usrpawiedliwianie, a także ich dzisiejszych stronników ze strony Białorusinów, byłoby masochizmem. Nie mniejszym niż sławienie niemieckich nazistów czy sowieckiego NKWD. Powołuje się na cytaty z “Gazety Wyborczej” w których straszy się “nacjonalizmem” i “ruchami antystemowymi”.
Na zakończenie swojego artykułu Gałko wzywa do zorganizowania w Hajnówce konferencję, “okrągły stół” z udziałem miejscowych Białorusinów, który zająłby się kwestiami historycznymi.
belaruspartisan.org/kresy.pl
