USA mówią o „mocnej umowie” z Iranem, Teheran studzi oczekiwania. W tle cieśnina Ormuz i program nuklearny
Donald Trump zapowiedział podpisanie porozumienia z Iranem, które ma otworzyć cieśninę Ormuz i doprowadzić do demontażu irańskiego programu nuklearnego. Teheran potwierdza, że rozmowy są zaawansowane, ale odrzuca wskazywany na niedzielę termin podpisania dokumentu przez USA.
Amerykańscy urzędnicy uznają powstające porozumienie z Iranem za „mocną umowę”. Stany Zjednoczone mają także wziąć udział w działaniach związanych z rozminowywaniem cieśniny Ormuz po sfinalizowaniu porozumienia.
Może Cię zainteresować: Litwa wyśle ludzi do Cieśniny Ormuz. W tle zabiegi o obecność wojsk USA
Cztery filary porozumienia
W piątek wysoki rangą przedstawiciel administracji USA przekazał, że uzgodniono tekst wstępnego porozumienia. Umowa ma obejmować otwarcie cieśniny Ormuz i zakończenie jej blokady, demontaż irańskiego programu jądrowego wraz z przekazaniem stronie amerykańskiej wzbogaconego materiału, długoterminowy pokój regionalny oraz system inspekcji pozwalający weryfikować zobowiązania.
Według przedstawiciela administracji USA wzbogacony materiał ma zostać „zniszczony na miejscu, a następnie wywieziony z kraju”. W zamian Iran ma uzyskiwać gospodarcze korzyści w miarę wdrażania zapisów porozumienia, w tym stopniowe złagodzenie sankcji i reintegrację z gospodarką światową.
Przedstawiciel Białego Domu zdementował doniesienia, jakoby Teheran miał otrzymać konkretną kwotę przy podpisaniu memorandum. Chodziło o informacje mówiące o 12, 6 lub 1 mld dolarów.
Wśród czynników, które w ostatnich tygodniach miały przybliżyć zawarcie porozumienia, amerykańska administracja wymienia słabnącą kontrolę Iranu nad cieśniną Ormuz oraz doprecyzowanie zapisów dotyczących zniszczenia i wywozu wzbogaconego uranu.
Trump wskazuje termin podpisania umowy
W sobotę prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że w niedzielę ma dojść do podpisania porozumienia z Iranem, które ma doprowadzić do otwarcia cieśniny Ormuz i objąć irański program nuklearny. Strona irańska ostrożniej ocenia termin zawarcia umowy, wskazując jednak, że dokument może zostać podpisany w najbliższych dniach.
„Porozumienie Baracka Husseina Obamy z Iranem, JCPOA, było łatwą, piękną i gładką drogą do broni nuklearnej, którą Iran miałby już sześć lat temu i której użyłby na długo przed obecną chwilą. Moje porozumienie z Iranem jest dokładnym przeciwieństwem, MUREM PRZECIWKO BRONI NUKLEARNEJ. W rzeczywistości oni już nie chcą broni nuklearnej ani nie będą jej mieli, czy to przez zakup, rozwój, czy jakąkolwiek inną formę pozyskania. Umowa ma zostać podpisana jutro, a natychmiast po jej podpisaniu cieśnina Ormuz będzie OTWARTA DLA WSZYSTKICH” — napisał prezydent USA Donald Trump na platformie Truth Social.
c
Trump zaznaczył, że Iran nie otrzyma od Stanów Zjednoczonych żadnych pieniędzy. Porozumienie ma doprowadzić do zniszczenia zapasów wzbogaconego uranu. Prezydent Stanów Zjednoczonych zagroził jednocześnie, że jeśli proces wdrażania umowy nie przebiegnie szybko i sprawnie, Stany Zjednoczone mają „ostateczną alternatywę, która, miejmy nadzieję, nigdy więcej nie zostanie wykorzystana”.
„Nasze relacje z Iranem są zupełnie inne i lepsze niż relacje poprzednich administracji. W przeciwieństwie do setek miliardów dolarów wypłaconych im przez Obamę, w tym 1,7 mld dolarów w zielonej, zimnej gotówce, żadne pieniądze nie przejdą z rąk do rąk. W odpowiednim czasie, gdy wszystko się uspokoi, wejdziemy i zabierzemy pył nuklearny, zakopany głęboko pod potężnymi, zatopionymi granitowymi górami, dzięki naszym pięknym bombowcom B-2 i ich znakomitym pilotom, a następnie obniżymy jego poziom wzbogacenia i zniszczymy go, czy to w Iranie, czy w Stanach Zjednoczonych. Liczymy na współpracę z Iranem i całym Bliskim Wschodem przez długi czas w przyszłości. Miejmy nadzieję, że cały ten proces przebiegnie szybko, łatwo i sprawnie. Jeśli tak się nie stanie, mamy ostateczną alternatywę, która, miejmy nadzieję, nigdy więcej nie zostanie użyta. Dziękuję za uwagę w tej sprawie” – dodał prezydent USA.
Iran odrzuca niedzielny termin
Rzecznik MSZ Iranu Esmaeil Baghaei oświadczył, że podpisanie memorandum nie nastąpi w niedzielę. Zaznaczył jednak, że dokument może zostać podpisany w najbliższych dniach.
„Należy zachować ostrożność w komentowaniu dat z uwagi na wahania drugiej strony” — powiedział Baghaei, cytowany przez Reutersa.
Przed godziną 18 w sobotę Reuters, powołując się na agencję Fars, podał, że rzecznik irańskiej dyplomacji stwierdził również, iż istnienie amerykańskich baz zagranicznych i obecność wojskowa USA w regionie muszą się zakończyć.
Szef irańskiego MSZ Abbas Aragczi oświadczył w piątek, że sposób zarządzania cieśniną Ormuz nie powróci do stanu sprzed wojny. Podkreślił, że suwerenność cieśniny należy do Iranu i Omanu.
Aragczi przekazał także, że rozmowy nuklearne ze Stanami Zjednoczonymi nie zostaną wznowione, dopóki nie zostanie wdrożone proponowane porozumienie tymczasowe.
„Wszystkie szczegóły zostaną podane do wiadomości publicznej w odpowiednim czasie” — napisał szef irańskiej dyplomacji na platformie X.
Wpis został następnie udostępniony przez Trumpa na jego platformie społecznościowej.
Pakistan mówi o historycznym porozumieniu
Premier Pakistanu Shehbaz Sharif, którego rząd pośredniczył w negocjacjach między Iranem a Stanami Zjednoczonymi, ocenił, że strony są blisko zawarcia porozumienia.
„Finalizacja nastąpi prawdopodobnie w ciągu najbliższych 24 godzin. Pakistan szykuje się do elektronicznego podpisania porozumienia zaraz potem, a następnie w przyszłym tygodniu dojdzie do rozmów technicznych” — napisał premier Pakistanu Shehbaz Sharif w serwisie X.
Pakistański polityk podziękował Stanom Zjednoczonym i Iranowi za zaangażowanie w negocjacje oraz wyraził uznanie dla państw regionu wspierających rozmowy.
„Jesteśmy przekonani, że to historyczne porozumienie pokojowe będzie stanowić mocny fundament trwałego pokoju” — podkreślił premier Pakistanu.
Wojna i kruchy rozejm
Wojna USA i Izraela z Iranem rozpoczęła się 28 lutego. Od 8 kwietnia formalnie obowiązuje kruchy rozejm, ale mimo negocjacji w sprawie zakończenia konfliktu dochodziło do wzajemnych ostrzałów. W ostatnich dniach ich intensywność wzrosła.
Kresy.pl/Reuters
