Św. Grzegorz VII. Papież, który stanął przeciw cesarzowi
Kościół katolicki 25 maja wspomina św. Grzegorza VII, papieża, który w XI wieku stał się jednym z głównych symboli walki o wolność Kościoła od nacisku władzy świeckiej.
Przyszły papież urodził się jako Hildebrand około 1020–1025 roku w Toskanii. Najczęściej wskazywana jest miejscowość Sovana. Pochodził z niezamożnej rodziny. Formację duchową i intelektualną zdobywał w środowisku benedyktyńskim w Rzymie, na Awentynie. Od młodości był związany z ruchem odnowy kościelnej, który domagał się oczyszczenia życia duchowieństwa i uniezależnienia wyboru biskupów oraz opatów od możnych świeckich.
W połowie XI wieku Hildebrand znalazł się w otoczeniu papieża Grzegorza VI. Po jego usunięciu z urzędu towarzyszył mu na wygnaniu w Niemczech. Po powrocie do Rzymu stał się jednym z najważniejszych współpracowników kolejnych papieży. Pracował u boku Leona IX, Mikołaja II i Aleksandra II, pełnił funkcje kurialne, odbywał misje legackie i zarządzał opactwem św. Pawła za Murami. Z czasem uchodził za jednego z głównych architektów reformy Kościoła.
Po śmierci Aleksandra II Hildebrand został wybrany na papieża 22 kwietnia 1073 roku. Przyjął imię Grzegorz VII. Jego pontyfikat przypadł na okres ostrego sporu o to, kto ma decydować o obsadzaniu urzędów kościelnych: papież i Kościół czy władcy świeccy. Grzegorz VII wystąpił przeciw symonii, czyli kupowaniu godności kościelnych, przeciw łamaniu celibatu przez duchownych oraz przeciw inwestyturze świeckiej.
Największy konflikt wybuchł między nim a królem niemieckim Henrykiem IV. Władca nadal nadawał urzędy kościelne i podważał autorytet papieża. W 1076 roku Grzegorz VII obłożył go ekskomuniką. Decyzja ta zachwiała pozycją Henryka w Rzeszy. W styczniu 1077 roku król przybył do Canossy, gdzie jako pokutnik prosił papieża o zdjęcie klątwy. Grzegorz VII udzielił mu rozgrzeszenia, ale spór nie został zakończony.
W następnych latach Henryk IV ponownie wystąpił przeciw papieżowi. W 1084 roku wkroczył do Rzymu i osadził tam antypapieża Klemensa III, który koronował go na cesarza. Grzegorz VII schronił się w Zamku Świętego Anioła. Z pomocą przyszli mu Normanowie, jednak ich działania w Rzymie doprowadziły do zniszczeń i oburzenia mieszkańców. Papież musiał opuścić miasto.
Grzegorz VII udał się na południe Italii. Zmarł 25 maja 1085 roku w Salerno. Tradycja przypisuje mu słowa: „Umiłowałem sprawiedliwość, a znienawidziłem nieprawość, dlatego umieram na wygnaniu”. W dziejach Kościoła zapisał się jako jeden z najważniejszych papieży reformatorów, który konsekwentnie bronił zasady niezależności władzy duchownej od świeckiej.
Czytaj też:
Św. Leoncjusz z Rostowa. Misjonarz Rusi i biskup, który nawracał pogańską ziemię rostowską
Święty Stanisław Papczyński – założyciel marianów i „ojciec ubogich”
Kresy.pl
