Kto blokuje terminal zbożowy w Gdyni? Komisja Europejska odrzuca zarzuty
Zarząd Portu Gdynia od miesięcy wskazywał na procedury Komisji Europejskiej jako przeszkodę w uruchomieniu terminala zbożowego. RMF FM ustaliło jednak, że formalne postępowanie w Brukseli nawet się nie rozpoczęło, bo transakcja nie została oficjalnie zgłoszona.
Komisja Europejska zaprzecza, by formalnie prowadziła postępowanie w sprawie koncentracji kapitałowej dotyczącej przyszłego dzierżawcy terminala zbożowego w Porcie Gdynia. Jak podało w poniedziałek RMF FM, stanowisko Brukseli rzuca nowe światło na sprawę wielomiesięcznego paraliżu jednej z kluczowych części portowej infrastruktury.
Do tej pory Zarząd Morskiego Portu Gdynia sugerował, że uruchomienie terminala jest uzależnione od decyzji Komisji Europejskiej. Według portu przeszkodą miało być przedłużające się postępowanie dotyczące zgody na koncentrację kapitału przyszłego dzierżawcy.
„Ze strony Portu uruchomienie terminala jest możliwe w każdym momencie. Nastąpi to, jak tylko zakończy się postępowanie przed Komisją Europejską dotyczące zgody na koncentrację kapitału. Ten proces nie jest zależny od Portu, ani od Konsorcjum, a KE nie ma zobowiązań formalnych, jeśli chodzi o terminy” — przekazała RMF FM rzeczniczka ZMPG Kalina Gierblińska.
Rzeczniczka portu twierdziła również, że „wniosek o wyrażenie zgody na koncentrację kapitału został złożony w październiku 2025 roku”.
Komisja Europejska przedstawiła jednak inne stanowisko. W odpowiedzi na pytania RMF FM rzecznik KE poinformował, że formalne zgłoszenie nie wpłynęło.
„Ta transakcja nie została formalnie zgłoszona Komisji” — przekazał rzecznik KE.
Oznacza to, że oficjalna procedura kontroli koncentracji nie została uruchomiona, a Komisja nie ma obecnie podstaw do wydania decyzji. Nie zaczął też biec termin przewidziany na analizę formalnego wniosku.
Sprawa dotyczy Konsorcjum SBT, które wygrało przetarg na dzierżawę terminala. Tworzą je spółki Szczecin Bulk Terminal, Tapini oraz Ribera. Jak relacjonuje RMF FM, podmioty te są powiązane z dużymi międzynarodowymi graczami rynku rolnego. Z tego powodu transakcja ma znaczenie dla ochrony konkurencji i wymaga oceny pod kątem wpływu na europejski handel ziarnem.
Zgodnie z unijnymi przepisami dotyczącymi kontroli koncentracji to przedsiębiorstwa uczestniczące w transakcji muszą zgłosić ją Komisji, jeżeli spełnione są określone progi obrotowe.
„Jeśli transakcja stanowi koncentrację i ma wymiar unijny, to zawsze firmy muszą zgłosić ją Komisji” — przekazał RMF FM rzecznik KE.
Po formalnym zgłoszeniu Komisja ma 25 dni roboczych na wstępną ocenę. Bez notyfikacji złożonej przez zainteresowane firmy procedura nie może się rozpocząć.
RMF FM wskazuje, że przed oficjalnym postępowaniem antymonopolowym mogą być prowadzone nieformalne rozmowy z Komisją, czyli tzw. prenotyfikacja. To etap, na którym firmy sprawdzają oczekiwania Brukseli i uzupełniają dokumentację przed złożeniem właściwego wniosku. Taka faza nie ma ustawowego limitu czasowego.
Według rozgłośni przedsiębiorstwa mogą więc mówić, że „rozmowy z KE trwają”, choć formalnie postępowanie nadal nie zostało wszczęte. Jak ustaliła dziennikarka RMF FM, przedłużanie tego etapu budzi już w Brukseli zniecierpliwienie. Komisja ma oczekiwać, że zainteresowane strony podejmą działania umożliwiające przeprowadzenie właściwej oceny planowanej koncentracji.
W sierpniu ubiegłego roku minister infrastruktury wydał decyzję umożliwiającą wydzierżawienie terminala. Konsorcjum, które wygrało przetarg, miało czekać na zgodę Komisji Europejskiej dotyczącą koncentracji, co miało otworzyć drogę do podpisania umowy dzierżawy.
Terminal zbożowy w Porcie Gdynia ma istotne znaczenie dla eksportu zbóż i funkcjonowania rynku rolnego. Już w ubiegłym roku Krajowa Rada Izb Rolniczych alarmowała Ministerstwo Infrastruktury, że ograniczona przepustowość portów oraz niepewność wokół infrastruktury eksportowej mogą wpływać na ceny skupu i możliwości sprzedaży polskiego zboża za granicę.
Choć spółki tworzące Konsorcjum SBT są zarejestrowane w Polsce, ich zaplecze kapitałowe ma charakter zagraniczny. Szczecin Bulk Terminal jest powiązany m.in. z duńskim CM Holding A/S z grupy Copenhagen Merchants oraz holenderską spółką Ammizinc BV, natomiast Tapini i Ribera są łączone z podmiotami zależnymi od globalnej grupy Viterra.
Zobacz: Terminal zbożowy w Gdyni bez dzierżawcy od końca czerwca. Mondry odrzuca propozycję portu
