Strasburg nakazał dopuścić nowych sędziów TK do orzekania

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał zabezpieczenie nakazujące polskim władzom nieutrudnianie wykonywania obowiązków przez nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Decyzja dotyczy osób, które złożyły ślubowanie w Sejmie bez obecności prezydenta. Według części ekspertów, ślubowanie złożone bez obecności głowy państwa nie może być uznane za skuteczne.

W środę Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wydał zabezpieczenie dotyczące sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm 13 marca 2026 roku. ETPCz nakazał Polsce, aby właściwe władze publiczne nie utrudniały objęcia stanowisk i wykonywania obowiązków sędziowskich przez nowych członków TK.

Trybunał podkreślił, że zabezpieczenie jest natychmiast skuteczne i podlega bezzwłocznemu wykonaniu przez wszystkie instytucje państwowe, w tym prezesa Trybunału Konstytucyjnego.

13 marca większość sejmowa wybrała sześciu sędziów, z których dwóch złożyło przysięgę przed prezydentem 1 kwietnia. Pozostała czwórka złożyła ślubowanie 9 kwietnia w Sejmie bez obecności Karola Nawrockiego.

Wniosek do trybunału w Strasburgu złożyli sędziowie niedopuszczeni do orzekania. Spór koncentruje się wokół skuteczności procedury zaprzysiężenia oraz odmowy uznania ich statusu przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego.

ETPCz zobowiązał polskie władze, „aby właściwe władze publiczne powstrzymały się od utrudniania objęcia stanowisk i wykonywania obowiązków sędziowskich przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm 13 marca 2026 roku”. Zgodnie z decyzją trybunału prezes TK ma „niezwłocznie przydzielić sędziom sprawy” oraz „zapewnić warunki umożliwiające wykonywanie obowiązków sędziego”.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski podtrzymuje stanowisko, zgodnie z którym niedopuszczenie części nowych sędziów do orzekania wynika z braku skutecznego zaprzysiężenia przed prezydentem RP.

Jak wskazuje prezes TK, „art. 5 ustawy o statusie sędziów TK stanowi, że stosunek służbowy sędziego Trybunału nawiązuje się po złożeniu ślubowania, a art. 4 — że osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa ślubowanie wobec Prezydenta RP. W przeszłości wypowiadał się też w tej sprawie Trybunał Konstytucyjny. Orzekł, że wybór sędziego przez Sejm nie jest równoznaczny z objęciem urzędu”.

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak zaznaczył, że tylko Prezydent może odebrać ślubowanie, a ustawa nie wyznacza Prezydentowi terminu na odebranie ślubowania. Według wicemarszałka ślubowanie bez udziału prezydenta nie ma mocy prawnej, dlatego czwórka kandydatów „nadal pozostaje więc tym, kim byli wcześniej — jedynie wskazanymi przez Sejm kandydatami na sędziów TK”.

Kresy.pl/Rzeczpospolita