Ujawniono projekt 20-punktowego planu pokojowego

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podczas spotkania z dziennikarzami przedstawił umowę ramową – projekt dokumentu zawierającego porozumienia pokojowe. Zawiera on 20 punktów dotyczących m.in. integracji z Unią Europejską, powołania funduszu obudowy, gwarancji bezpieczeństwa, zobowiązania Rosji do nieagresji i nałożenia ograniczeń na liczebność ukraińskiej armii.

Dokument stanowi skróconą i zmienioną wersję wcześniejszego 28-punktowego projektu. Został przedstawiony mediom podczas spotkania Zełenskiego z dziennikarzami. Zełenski zaznaczył, że dokument jest efektem wspólnej pracy Ukrainy ze Stanami Zjednoczonymi, a także, że oczekuje odpowiedzi ze strony Rosji. Dalsze decyzje będą zależały od gotowości wszystkich stron do przyjęcia nowych ustaleń. Umowa została przedstawiona zaledwie kilka dni po niedzielnym spotkaniu w Mar-a-Lago  na Florydzie między Donaldem Trumpem a Wołodymyrem Zełenskim

Pełna lista umowy-ramowej:

1. Potwierdzenie suwerenności
   Uznana zostaje pełna suwerenność Ukrainy, co zostaje potwierdzone podpisami wszystkich sygnatariuszy.
2. Porozumienie o nieagresji
   Ustalona zostaje pełna i bezwarunkowa umowa o nieagresji między Rosją a Ukrainą. Linia kontaktu ma być monitorowana z użyciem systemów bezzałogowych i technologii satelitarnych, z mechanizmem wczesnego ostrzegania i rozwiązywania sporów przez zespoły techniczne.
3. Gwarancje bezpieczeństwa
   Ukraina otrzymuje silne gwarancje bezpieczeństwa od państw partnerskich.
4. Liczebność armii
   W czasie pokoju utrzymana zostaje liczebność sił zbrojnych na poziomie 800 tys. żołnierzy, co ma wzmocnić odstraszanie i stabilność.
5. System gwarancyjny odzwierciedlający artykuł 5 NATO
   Gwarancje mają obejmować skoordynowaną odpowiedź militarną na agresję oraz automatyczny powrót globalnych sankcji wobec Rosji w przypadku jej ataku. W razie nieuzasadnionego otwarcia ognia przez Ukrainę gwarancje wygasają. Możliwe są także umowy dwustronne z innymi państwami.
6. Zobowiązania Rosji w prawie krajowym
   Rosja ma przyjąć politykę nieagresji wobec Europy i Ukrainy w ustawodawstwie krajowym, ratyfikowaną zdecydowaną większością w Dumie Państwowej. Jest to element proponowany przez Stany Zjednoczone.
7. Proces integracji z Unią Europejską
   Wyznaczony zostaje termin akcesji Ukrainy do UE w latach 2027–2028 oraz krótkoterminowy uprzywilejowany dostęp do rynku europejskiego. Wskazana data ma stanowić dodatkowy element bezpieczeństwa.
8. Globalny pakiet rozwojowy
   Powstaje Fundusz Rozwoju Ukrainy, wspierający nowoczesne sektory, takie jak centra danych i sztuczna inteligencja. USA i amerykańskie firmy mają współinwestować w odbudowę i eksploatację infrastruktury gazowej, w tym rurociągów i magazynów. Plan obejmuje odbudowę terenów dotkniętych wojną, rozwój infrastruktury i wydobycie surowców, przy czym Ukraina zachowuje prawo do wyznaczania priorytetów inwestycyjnych. Bank Światowy zapewnia specjalny pakiet finansowy. Łączny cel finansowania szacowany jest na 800 mld dolarów (kwota odpowiada szacowanym stratom wojennym).
9. Fundusz kapitałowo-dotacyjny
   USA i państwa europejskie mają utworzyć fundusz o docelowej wartości około 200 mld dolarów na przejrzyste inwestycje oraz różne instrumenty finansowe wspierające odbudowę. Wysokość i warunki funduszu pozostają przedmiotem negocjacji.
10. Umowa o wolnym handlu z USA
    Po zawarciu porozumienia Ukraina przyspieszy negocjacje w sprawie wolnego handlu ze Stanami Zjednoczonymi. Stany Zjednoczone dopuszczają możliwość podobnych porozumień także z Rosją po zakończeniu wojny. W dokumencie nie ma mechanizmu automatycznego znoszenia sankcji; USA przewidują stopniowe ich łagodzenie po zakończeniu działań wojennych.
11. Status niejądrowy
    Utrzymane zostaje zobowiązanie wynikające z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej.
12. Elektrownia Jądrowa w Zaporożu
    Przedmiotem sporu jest model zarządzania. Propozycja amerykańska przewiduje trójstronne zarządzanie (USA–Rosja–Ukraina) z udziałami zbliżonymi do 33 proc., natomiast Ukraina proponuje spółkę joint venture 50:50 ze Stanami Zjednoczonymi. Odbudowa zapory w Kachowce jest warunkiem bezpiecznego funkcjonowania elektrowni i wymaga demilitaryzacji miast Enerhodar i Kachówka, wraz z wycofaniem wojsk rosyjskich.
13. Programy edukacyjne i ochrona praw
    Obie strony zobowiązują się do wprowadzania programów promujących zrozumienie międzykulturowe, walkę z uprzedzeniami oraz ochronę języków mniejszościowych i wolności religijnej.
14. Ustalenia terytorialne i strefy ekonomiczne
    Linia rozmieszczenia wojsk w dniu podpisania ma stać się linią kontaktu. Rosja ma wycofać siły z części obwodów, w tym dniepropietrowskiego, mikołajowskiego, sumskiego i charkowskiego. Przewidziano możliwość tworzenia specjalnych stref ekonomicznych, m.in. w Enerhodarze oraz potencjalnie w obwodzie donieckim, z odsunięciem wojsk o około 40 km i kontrolą sił międzynarodowych. W razie tworzenia takich stref potrzebne jest referendum ogólnokrajowe, wymagające zawieszenia broni przez co najmniej 60 dni. „Referendum wymaga co najmniej 60 dni. Potrzebujemy prawdziwego zawieszenia broni przez 60 dni. […] A kto poszedłby na referendum pod ostrzałem?” — wyjaśnił Zełenski. Jeżeli konflikt zakończy się wzdłuż linii granicznej, referendum nie będzie wymagane. Strony zobowiązują się przestrzegać Konwencji genewskich z 1949 r. i protokołów dodatkowych oraz powszechnie uznanych praw człowieka.
15. Zakaz zmiany granic siłą
    Wszelkie korekty mogą następować wyłącznie drogą dyplomatyczną.
16. Dostęp do szlaków wodnych
    Rosja nie będzie blokować wykorzystania Dniepru i Morza Czarnego do handlu.
17. Rozwiązania humanitarne
    Przewidziano wymianę jeńców na zasadzie „każdy za każdego”, powrót deportowanych cywilów, w tym dzieci, a także uwolnienie zakładników i więźniów politycznych skazanych po 2014 roku. Plan obejmuje działania ograniczające skutki wojny.
18. Wybory po podpisaniu umowy
    Zakłada się szybkie wybory, pod warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa.
19. Rada Pokoju
    Powołany zostaje prawnie wiążący mechanizm monitorowania realizacji porozumienia pod przewodnictwem prezydenta USA Donalda Trumpa, z udziałem Ukrainy, państw europejskich, NATO, Rosji oraz Stanów Zjednoczonych. Naruszenia mają skutkować sankcjami.
20. Zawieszenie broni
    Po akceptacji dokumentu przez wszystkie strony natychmiast wchodzi w życie całkowite zawieszenie ognia.

Aby plan wszedł w życie, musi zostać ratyfikowany przez ukraiński parlament.

Wcześniej pojawiały się doniesienia, że ​​Rosja nie bierze poważnie pod uwagę potencjalnego trójstronnego spotkania przedstawicieli Rosji, USA i Ukrainy.

Zełenski zadeklarował, że plan pokojowy wynegocjowany przy udziale Donalda Trumpa może zostać poddany pod referendum. Zastrzegł jednak, że głosowanie byłoby możliwe tylko przy co najmniej 60-dniowym zawieszeniu broni.

Strona rosyjska domaga się wycofania ukraińskich wojsk z nieokupowanej dotąd części Donbasu, przede wszystkim z obwodu donieckiego, natomiast Kijów opowiada się za zamrożeniem linii frontu na obecnych pozycjach.

Kresy.pl/united24media.com