Polska technologia antydronowa SKYctrl zostanie dostarczona Chorwacji
Chorwacja wdroży system obrony przeciwdronowej o wartości 125 mln euro, w którym kluczową technologię dostarczy polska spółka Advanced Protection Systems. W ramach partnerstwa z Končarem część produkcji systemu SKYctrl zostanie przeniesiona do Chorwacji
W ramach przedsięwzięcia modernizacyjnego chorwackiej armii zatwierdzono cztery duże projekty o łącznej wartości 1,945 mld euro. Wśród nich kluczową pozycję zajmuje zaawansowany system ochrony przed dronami finansowany bezpośrednio z budżetu obronnego. Jego wartość określono na 125 mln euro bez VAT, a realizację zaplanowano na lata 2026–2029.
W programie systemu przeciwdronowego rolę integratora obejmie chorwacka spółka Končar. Zamówienie przewiduje wyposażenie armii w dwa systemy stacjonarne i dwa mobilne do ochrony infrastruktury krytycznej oraz obiektów wojskowych. W pierwszej fazie, której zakończenie wyznaczono na połowę 2027 r., zostaną wdrożone funkcje wykrywania, zagłuszania i przechwytywania, spięte w odporną na cyberataki, wspomaganą rozwiązaniami sztucznej inteligencji sieć dowodzenia i kontroli. W drugiej fazie przewidziano wprowadzenie mobilnych platform uzbrojonych w armaty kal. 30 mm, zintegrowanych z tym samym systemem.
Polskim partnerem technologicznym przedsięwzięcia jest Advanced Protection Systems. Spółka dostarczy kluczowe komponenty i przeniesie część produkcji systemu SKYctrl do Chorwacji. Končar będzie wytwarzał komponenty w ramach transferu technologii, co otwiera możliwość włączenia kolejnych firm chorwackich oraz zwiększenia udziału przemysłu krajowego w obsłudze i utrzymaniu rozwiązań.
Łącząc projekty Leopard 2A8, Caesar MK2, Tatra oraz zintegrowany system Končar–APS, Chorwacja zmierza do standaryzacji wyposażenia na platformach interoperacyjnych w NATO oraz do wzmocnienia suwerenności państwowej przez rozwój własnego zaplecza przemysłowego. Decyzje Komitetu Obrony zakładają, że do 2030 r. modernizacja komponentu lądowego zostanie domknięta, przy jednoczesnym dążeniu do przekroczenia 2 proc. PKB w wydatkach na obronność przed 2027 r., osiągnięcia 2,5 proc. do 2027 r. i 3 proc. do 2030 r.
Polski system antydronowy uważany za jeden z najlepszych
System SKYctrl produkcji Advanced Protection Systems z Gdyni jest oparty na radarach 3D MIMO, sensorach akustycznych i kamerach optoelektronicznych. Radary FIELDctrl wykrywają Shahedy z odległości do 19 km, a systemy integrują czujniki, oprogramowanie C2 oraz efektory, zarówno zakłócające, jak i kinetyczne. SKYctrl wykorzystuje Wojsko Polskie, Straż Graniczna oraz siły na Ukrainie, został także kupiony niedawno przez Litwę do ochrony przestrzeni powietrznej.
Przedstawiciele firmy dodali, iż doświadczenia ukraińskie pokazują kluczowe znaczenie radarów w walce z dronami, a „sami Ukraińcy uznają nasze radary za najlepsze”.
W Wojsku Polskim wdrażanie i modernizacja systemów antydronowych uległy jednak spowolnieniu. Według niemieckich źródeł, Polska wyraziła zainteresowanie kupnem systemu obrony przeciwdronowej Skyranger od Rheinmetall, mimo posiadania na rodzimym rynku własnych systemów. Poprzedni rząd zakupił zaledwie kilka polskich zestawów antydronowych, a obecny rząd wstrzymał ich rozwijanie.
„Rzeczpospolita” podała, że modernizacja posiadanego systemu SkyCtrl została wstrzymana decyzją Rady Modernizacji Technicznej po uwzględnieniu zgłoszonych uwag do funkcjonowania systemu. Cytowany przez dziennik płk Grzegorz Polak, rzecznik Agencji Uzbrojenia, wskazał na potrzebę uzupełnienia wymagań o rozwiązania innych producentów. Wiceszef MON Paweł Bejda uczestniczył w pokazie różnych platform antydronowych, w tym używanego w WP systemu SkyCtrl, podczas wizyty na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych w Ustce.
W 2022 r. Wojsko Polskie zamówiło systemy SkyCtrl, które dostarczono do 2023 r. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w rozmowie z Defence24.pl spełniały one wówczas wymagania zamawiającego.
Również służby wykluczają polski system ze swoich przetargów. W sierpniu ekspert ds. obronności Jarosław Wolski oskarżył Straż Graniczną o celowe ustawienie przetargu na systemy antydronowe pod zagranicznego producenta i pominięcie polskich firm. Według niego parametry techniczne zostały sprecyzowane tak, żeby spełniała je konkretnie firma z Izraela.
Wolski napisał, że parametry techniczne ujęte w SIWZ są doprecyzowane w taki sposób, iż odpowiadają sprzętowi izraelskiego producenta RADA Electronic Industries, znanego z taktycznych radarów Multi-Mission Hemispheric Radar (MHR), stosowanych m.in. przez armie USA i Wielkiej Brytanii. Ekspert dodał, że zachęca krajowych producentów do złożenia skargi do Krajowej Izby Odwoławczej (KIO).
Wśród polskich producentów systemów antydronowych warto wymienić także Hertz Systems z Zielonej Góry. Oferta spółki obejmuje systemy HAWK i Jastrząb, integrujące radary, radionamierniki i zakłócacze, wykorzystywane zarówno w zastosowaniach wojskowych, jak i cywilnych.
Swoje rozwiązania rozwijają również inne mniejsze firmy. AP-Flyer prezentował na targach Eurosatory 2022 system MADDOS, łączący technologie wykrywania i neutralizacji. Terra Hexen dostarcza narzędzia do wykrywania i neutralizacji bezzałogowców wraz z aplikacją DRONE NOTE do rejestrowania incydentów. Dilectro oferuje system ASDT SENDES, służący do dekodowania sygnałów radiowych dronów w celu ich wykrywania i neutralizacji.
Kresy.pl/armyrecognition.com
