58. rocznica śmierci gen. Stanisława Sosabowskiego – dowódcy 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej
Generał Stanisław Sosabowski, twórca i dowódca 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej, zmarł 58 lat temu w Londynie. Zapisał się w historii jako uczestnik operacji „Market Garden”, ceniony dowódca i oficer, którego prochy spoczywają dziś na warszawskich Powązkach.
Dokładnie 58 lat temu, w Londynie, zmarł generał Stanisław Sosabowski, jeden z najbardziej zasłużonych dowódców Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Urodzony w 1892 roku oficer w czasie II wojny światowej stanął na czele 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej, którą formowano w Wielkiej Brytanii z myślą o udziale w przyszłej walce o wyzwolenie Polski.
We wrześniu 1944 roku generał poprowadził swoją jednostkę w jednej z największych operacji powietrznodesantowych II wojny światowej – alianckim desancie „Market Garden” w rejonie Arnhem w Holandii. Brygada, pomimo wielkiego wysiłku i odwagi, poniosła wówczas ciężkie straty. Po tych wydarzeniach Sosabowski został przeniesiony i od grudnia 1944 roku pełnił obowiązki inspektora jednostek etapowych i wartowniczych. Do końca wojny pozostawał w szeregach Polskich Sił Zbrojnych, które rozwiązano w 1947 roku.
Jego osobowość i sposób dowodzenia wspominał generał Kazimierz Sosnkowski. Pisał o nim: – „Surowy i wymagający dla siebie samego, żąda też wiele od swych podkomendnych, ojcowski i sprawiedliwy w osądach swych i w karaniu, umie pozyskiwać zaufanie i miłość żołnierzy, tak skłonnych płacić sercem za serce. Posiada on ów tajemniczy dar, który zawsze przynosi obfite plony na polu bitewnym – dar nawiązywania węzłów uczuciowych pomiędzy dowódcą a podkomendnymi”.
Po zakończeniu wojny generał nie powrócił do kraju. Pozostał w Wielkiej Brytanii, gdzie podjął pracę jako magazynier. Jego życie na emigracji dalekie było od wojskowej chwały, jednak pamięć o nim i jego żołnierzach stopniowo odradzała się w kolejnych dekadach.
Szczątki generała sprowadzono do Polski w 1969 roku. Spoczął na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie – miejscu, w którym złożono prochy wielu zasłużonych obrońców Ojczyzny.
W sobotę 20 września w miejscowości Driel w Niderlandach odbyły się coroczne uroczystości poświęcone pamięci polskich żołnierzy, którzy wzięli udział w bitwie o Arnhem w ramach operacji Market Garden we wrześniu 1944 roku. Tegoroczne obchody miały wyjątkowy charakter, gdyż uzupełniono je o odsłonięcie tablicy upamiętniającej gen. Stanisława Sosabowskiego oraz dowodzoną przez niego 1. Samodzielną Brygadę Spadochronową.
Na odsłoniętej płycie widnieje napis: „Oceny dokonane po zakończeniu kampanii [Market Garden] nie odzwierciedlały w pełni wyjątkowego poświęcenia tych, którzy z odwagą i determinacją, w ramach śmiałej operacji powietrznodesantowej, dążyli do wyzwolenia Królestwa Niderlandów”. Treść inskrypcji została przygotowana w trzech językach – polskim, angielskim oraz niderlandzkim, tak aby podkreślić międzynarodowy wymiar pamięci.
Kresy.pl
