Polska otwiera drogę do ekshumacji upowców w Polsce
Strona polska otwiera drogę do ekshumacji na terytorium Polski członków zbrodniczej OUN-UPA. Tak wynika ze słów Ambasadora RP w Kijowie, Piotra Łukasiewicza. Zaznaczył, że szczątki Ukraińców, w tym także upowców, powinny zostać “odpowiednio pochowane”.
W opublikowanym w czwartek wywiadzie dla państwowej ukraińskiej agencji informacyjnej Ukrinform polski ambasador w Kijowie, Piotr Łukasiewicz oznajmił, że Polska „otwiera drogę” w sprawie ekshumacji szczątków Ukraińców, którzy zginęli na terenie dzisiejszej Polski i formalizuje porozumienie w tej kwestii.
„Formalizujemy i otwieramy drogę do działań ekshumacyjnych w Polsce, gdzie spoczywają szczątki Ukraińców. One też muszą być ekshumowane i odpowiednio pochowane. Proces administracyjny jest więc całkowicie otwarty. Negocjacje między naszymi ekspertami, historykami i politykami wchodzącymi w skład tzw. polsko-ukraińskiej grupy roboczej są bardzo przejrzyste” – przekazał dyplomata.
Ambasador ocenił, że proces kontynuacji prac ekshumacyjnych przebiega w sposób konstruktywny i pozbawiony napięć politycznych. „Nie było ostrych wypowiedzi, ostrych opinii, ostrych wniosków. Zamiast tego kontynuowany jest oficjalny proces biurokratyczny, który w rzeczywistości jest podstawą do rozwiązania wszystkich tych kwestii” – podkreślił.
Zwrócił również uwagę na wspólne stanowisko Polski i Ukrainy w tej sprawie, wskazując na dążenie do kolejnych porozumień, podobnych do tych osiągniętych w kwestii ekshumacji Polaków, pomordowanych przez UPA w Puźnikach na Podolu.
„Rozwiążmy kwestię ekshumacji. To stanowisko podzielają zarówno Ukraina, jak i Polska. I oczywiście wspierajmy dyskusję historyczną. (…) Bardzo ważne jest, aby proces biurokratyczny trwał, ponieważ po obu stronach istnieje wielkie pragnienie osiągnięcia dalszych przełomów” – zaznaczył.
Rzecznik IPN, dr Rafał Leśkiewicz, poinformował 10 czerwca Polską Agencję Prasową, że strona ukraińska zwróciła się do Instytutu z wnioskiem o możliwość przeprowadzenia prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych w Jureczkowej. Wówczas nie podano, kogo miałyby dotyczyć te działania.
Dzień później, 11 czerwca, wiceminister kultury Ukrainy Andrij Nadżos poinformował PAP, że Polska wyraziła zgodę na prace poszukiwawczo-ekshumacyjne we wsi Jureczkowa. „Wszystko już przekazaliśmy i jesteśmy w bezpośrednim dialogu w sprawie przygotowania i rozpoczęcia tych prac” – powiedział.
Należy przy tym podkreślić, że Ukraińcy dostali zgodę na prowadzenie ekshumacji na terenie Polski, podczas gdy Polacy muszą wynajmować ukraińskie firmy.
Z kolei Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej ujawnił portalowi ZAXID.NET, czyje groby zostaną objęte ekshumacją. Według ukraińskiej instytucji, strona polska wyraziła zgodę na prowadzenie badań poszukiwawczych i ekshumacyjnych w celu odnalezienia grobów ofiar komunistycznych z 1947 r. „To miejsce stało się pierwszym z listy miejsc pamięci narodu ukraińskiego na terenie Polski, dla którego uzyskano zgodę państwa polskiego na przeprowadzenie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych” – podkreślił UINP. Nie podano jednak daty rozpoczęcia prac.
Jak ustalił ZAXID.NET, w Jureczkowej pochowano 17 członków UPA, poległych w walce z Armią Ludową. W 2021 r. pracownicy lwowskiego przedsiębiorstwa „Dola” odnaleźli prawdopodobne miejsce zbiorowego pochówku w rejonie tej miejscowości. Według części mediów, ekshumacja w Jureczkowej miałaby rozpocząć się jesienią 2025 r. Całość prac ma zostać sfinansowana przez stronę ukraińską. Według resortu kultury, działania będą prowadzone przy udziale polskich przedstawicieli.
Dodajmy, że w przyszłości, po uzyskaniu niezbędnych zezwoleń, Ukraina planuje prowadzenie podobnych prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych w innych miejscach śmierci Ukraińców na terytorium Polski.
W kwietniu informowaliśmy, że strona ukraińska wyraziła zgodę na prace poszukiwawcze ofiar rzezi wołyńskiej w Ugłach na Wołyniu. W procedurze nie uczestniczyły oficjalne polskie instytucje, a IPN zaznaczał, że faktycznie to strona ukraińska będzie prowadzić prace.
Z kolei 11 czerwca strona ukraińska udzieliła kolejnej zgody na prace ekshumacyjne na terytorium Ukrainy – poinformowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Chodzi o wieś Zboiska, gdzie spoczywają szczątki żołnierzy Wojska Polskiego.
W ostatnim tygodniu czerwca polscy naukowcy planowali powrót do Puźnik – nieistniejącej obecnie wsi na terenie byłego województwa wołyńskiego II RP. Pod koniec maja zakończyły się tam ekshumacje szczątków ofiar zabitych przez członków tzw. Ukraińskiej Powstańczej Armii w 1945 roku. Podczas prac odnaleziono szczątki 42 osób, głównie kobiet i dzieci.
PAP / Ukrinform / Kresy.pl
