To jeden z najważniejszych symboli dawnej Rzeczypospolitej. 2 lipca 1927 roku uroczyście koronowano obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej
2 lipca 1927 roku na Placu Katedralnym w Wilnie odbyła się uroczysta koronacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej, jednego z najważniejszych symboli religijnych i narodowych dawnej Rzeczypospolitej.
Obraz powstał ok. 1620–1630 roku i przedstawia Maryję bez Dzieciątka, z dłońmi skrzyżowanymi pod sercem. Choć autor dzieła nie jest znany, wiadomo, że jego kompozycja wywodzi się z niderlandzkich rycin. Z czasem wzbogacono ją o barokową sukienkę, doszedł też srebrny półksiężyc. Wizerunek w Ostrej Bramie ma też dwie korony. Jedna – jak mówiono – była dla Maryi, druga dla Dzieciątka, które miało się narodzić. Poeta Władysław Syrokomla tłumaczył to jednak inaczej: Maryja była zarówno Królową Polski, jak i Wielką Księżną Litewską.
Kult Ostrobramskiej Matki Miłosierdzia rozwijał się od drugiej połowy XVII wieku. W 1671 roku karmelici wznieśli przy bramie drewnianą kaplicę dla wizerunku, a jego cześć początkowo miała przede wszystkim charakter lokalny. Choć kult stopniowo narastał, aż do połowy XIX wieku pozostawał zakorzeniony głównie w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego, gdzie szczególnie silnie jednoczył wiernych zarówno obrządku łacińskiego, jak i wschodniego.
Na tle innych sanktuariów Litwy Ostra Brama jednak początkowo wypadała blado – aż do XIX wieku powszechnie czczono raczej wizerunek Matki Boskiej Trockiej, ukoronowany już w 1718 roku, zaledwie rok po koronacji Czarnej Madonny z Częstochowy. Ważnym ośrodkiem był też dziś niemal zapomniany obraz Matki Boskiej Sapieżyńskiej, związany z potężnym rodem książęcym Sapiehów.
Dopiero od XIX wieku wileński wizerunek stał się symbolem jedności narodowej i walki o niepodległość. Podczas zaborów i powstań Matka Boska z Ostrej Bramy była patronką nadziei i wolności. Wzmocniła ten przekaz inwokacja z Pana Tadeusza, w której Adam Mickiewicz pisał: „Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy i w Ostrej świecisz Bramie!”.
2 lipca 1927 roku na Placu Katedralnym w Wilnie odbyła się koronacja obrazu koronami papieskimi. Uroczystości przewodniczył kard. Aleksander Kakowski, metropolita warszawski. Wydarzenie miało oprawę państwową – obecni byli m.in. marszałek Józef Piłsudski oraz prezydent Ignacy Mościcki. Obraz wyniesiono z kaplicy w specjalnym feretronie, ozdobionym baldachimem z królewską koroną i płaszczem z orłem.
Piłsudski, który pochodził z Wileńszczyzny, darzył Ostrą Bramę szczególnym sentymentem. W kaplicy do dziś znajduje się jego wotum – srebrna tabliczka z napisem: „Dziękuję Ci, Matko, za Wilno”.
Złote korony z 1927 roku zaginęły podczas II wojny światowej, ale pamięć o koronacji przetrwała. Dziś główne uroczystości ku czci Ostrobramskiej Pani odbywają się w listopadzie, podczas odpustu zwanego Opiekami.
Czytaj też: Co dalej z Ostrą Bramą?
Kresy.pl / PAP
