UE wyraziła zgodę na przystąpienie Bułgarii do strefy euro
Komisja Europejska i Europejski Bank Centralny potwierdziły, że Sofia spełniła wszystkie warunki przyjęcia euro. Przejście na nową walutę nastąpi 1 stycznia 2026 r.
– „Dziś osiągnęliśmy ważny kamień milowy na naszej drodze do przystąpienia do strefy euro, naznaczonej latami nieustannych wysiłków i surowej dyscypliny fiskalnej. Wprowadzenie euro poprawi stabilność gospodarczą i stworzy silniejsze podstawy dla inwestycji i wzrostu gospodarczego” – powiedział premier Bułgarii Rosen Żelazkow w wywiadzie dla „Financial Times”.
Ministrowie finansów strefy euro muszą formalnie wyrazić zgodę na przystąpienie Bułgarii, ale oczekuje się, że uczynią to w lipcu.
– „Bułgaria spełnia wszystkie kryteria konwergencji, aby stać się 21. państwem członkowskim strefy euro, co jest naprawdę ważnym kamieniem milowym. To dobra wiadomość dla Bułgarii, która przyniesie namacalne korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom. Pokazuje również, że strefa euro jako całość umacnia się, a międzynarodowy wpływ euro rośnie. Pokazuje to, że jest to stabilna i atrakcyjna waluta” — powiedział komisarz UE ds. gospodarki Valdis Dombrovskis.
Bułgaria przystąpiła do Unii Europejskiej na początku 2007 roku. Od tego czasu rząd kraju podjął działania, aby przejść z lewa bułgarskiego na euro.
28 maja pisaliśmy, że Bułgaria spełnia większość wymaganych kryteriów. Inflacja w kraju w kwietniu wyniosła 2,8 proc., co mieści się w wymaganym limicie 1,5 punktu proc. powyżej średniej trzech krajów UE z najniższą inflacją. Również deficyt budżetowy – wynoszący 3,0 proc. PKB w 2024 r. i prognozowany na 2,8 proc. w 2025 r. – znajduje się na dopuszczalnym poziomie. Dług publiczny Bułgarii jest znacząco niższy od unijnego limitu 60 proc. PKB – w 2024 r. wynosi 24,1 proc., a w 2025 r. ma wzrosnąć do 25,1 proc.
Kolejnym kryterium jest stabilność kursu walutowego. Od 1999 r. Bułgaria utrzymuje izbowy system walutowy, który ustala kurs wymiany lewa względem euro na poziomie 1,95583. Kraj nie odnotował istotnych wahań, co również przemawia za pozytywną decyzją Komisji.
Przyjęcie euro przez Bułgarię miałoby miejsce trzy lata po dołączeniu Chorwacji do strefy euro w 2023 r. Komisja uwzględni również poziom integracji gospodarki bułgarskiej z rynkami UE oraz tendencje w bilansie płatniczym kraju.
Kwestia przyjęcia euro budzi w Bułgarii niepokoje społeczne. Prezydent Rumen Radew wezwał na początku maja do przeprowadzenia referendum w sprawie przesunięcia daty wejścia do strefy euro. Jednak Trybunał Konstytucyjny wcześniej orzekł, że taka inicjatywa byłaby sprzeczna z konstytucją. Pomysł Radewa spotkał się także z krytyką w parlamencie, gdzie większość ugrupowań popiera wprowadzenie euro.
W zeszły weekend w Sofii odbył się protest przeciwko przyjęciu euro, w którym wzięło udział kilka tysięcy osób. Kostadin Kostadinow, lider prawicowej partii Wazrazhdane, powiedział: „Bułgaria powstała i zadeklarowała: Wolność, wybieramy bułgarskiego lewa”.
Podobne manifestacje odbywały się w poprzednich miesiącach. Jeden z największych odbył się w lutym, kiedy protestujący oblali budynek przedstawicielstwa UE czerwoną farbą, obrzucili koktajlami Mołotowa i petardami. Część demonstrantów próbowała także włamać się do budynku, do którego podpalono drzwi.
Obawy dotyczą głównie możliwego wzrostu cen po wprowadzeniu euro, zwłaszcza w przypadku podstawowych towarów na obszarach wiejskich. Podobne zjawiska obserwowano wcześniej m.in. na Słowacji, Litwie i w Estonii.
Ponadto wprowadzenie waluty euro będzie oznaczać dla Bułgarii rezygnację z prowadzenia własnej polityki pieniężnej, w tym samodzielnego ustalania stóp procentowych, wpływania na poziom inflacji oraz kształtowania cen papierów wartościowych i innych aktywów na rynkach finansowych. Ograniczona zostanie również niezależność bułgarskiego banku centralnego, który podporządkowany zostanie decyzjom Europejskiego Banku Centralnego.
Minister finansów Atanas Pekanov zauważył, że „wyborcy ze wsi są sceptyczni nie dlatego, że są eurosceptykami, ale z powodu obaw o wzrost kosztów utrzymania”. Podwyżka VAT na wiele produktów na początku 2024 r. może jeszcze dodatkowo wpłynąć na inflację, która – według prognoz – wzrośnie w 2025 r. do 3,6 proc., przy inflacji w strefie euro szacowanej na 2,1 proc.
W przypadku ostatecznej zgody UE, Bułgaria stanie się 21. członkiem strefy euro, do której należy obecnie 20 państw i 347 mln obywateli.
Może Cię zainteresować: Sondaż: rekordowo niskie poparcie dla przyjęcia przez Polskę waluty euro
Kresy.pl/FinancialTimes.com
