UE znosi sankcje gospodarcze wobec Syrii
Unia Europejska zniosła w środę sankcje gospodarcze wobec Syrii, chcąc w ten sposób wesprzeć transformację i odbudowę kraju po obaleniu byłego prezydenta Baszara al-Assada i przejęciu władzy przez islamistyczną organizację HTS.
W zeszły wtorek ambasadorowie UE osiągnęli wstępne porozumienie w sprawie zniesienia wszystkich sankcji wobec Syrii. Dodatkowo uzgodniono wspieranie finansowe przez państwa członkowskie nowych ministerstw obrony i spraw wewnętrznych Syrii w działaniach na rzecz „odbudowy, budowania potencjału, przeciwdziałania terroryzmowi i migracji”.
Po tygodniu negocjacji, 28 maja Rada Unii Europejskiej przyjęła akty prawne znoszące wszystkie środki ograniczające gospodarkę wobec Syrii, z wyjątkiem tych opartych na względach bezpieczeństwa.
W ramach decyzji Rada usunęła 24 podmioty z listy objętej zamrożeniem aktywów i zasobów gospodarczych. Wśród nich znajdują się banki, w tym Centralny Bank Syrii, a także przedsiębiorstwa z sektorów istotnych dla odbudowy gospodarki, takich jak przemysł naftowy, bawełniany i telekomunikacyjny. Na listach znalazły się także media i stacje telewizyjne.
Równocześnie utrzymano ograniczenia wobec podmiotów i osób związanych z byłym reżimem. Rada przedłużyła ważność istniejących środków wobec tych osób do 1 czerwca 2026 r. Dodatkowo wprowadzono nowe sankcje w ramach globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka. Objęto nimi dwie osoby i trzy podmioty odpowiedzialne za przemoc wobec ludności cywilnej w regionie przybrzeżnym Syrii.
Rada zapowiedziała dalszy monitoring sytuacji oraz gotowość do wprowadzenia kolejnych środków ograniczających w razie naruszania praw człowieka lub destabilizacji kraju. „Rada będzie nadal monitorować rozwój sytuacji na miejscu i jest gotowa wprowadzić dalsze środki ograniczające wobec osób łamiących prawa człowieka i podsycających niestabilność w Syrii” – zaznaczono w komunikacie.
Mimo że obecne władze deklarują wolę reform i integracji politycznej różnych grup etnicznych i religijnych, w marcu 2025 r. doszło do pogromów ludności alawickiej w regionie Latakii, którym nie zapobiegły ani nie przeciwdziałały struktury bezpieczeństwa HTS. W kwietniu atakowano także społeczność druzów, choć na mniejszą skalę.
Mimo taki wydarzeń, asz-Szara zdobył już uznanie kluczowych przywódców arabskich z bogatych monarchii Zatoki Perskiej. W maju asz-Szara był podejmowany w Paryżu przez prezydenta Francji Emmanuela Macrona, a niedawno uczestniczył w spotkaniu z saudyjskim następcą tronu praz prezydentem USA Donaldem Trumpem. Ten ostatni też ogłosił już zniesienie sankcji wobec arabskiego kraju.
Wielka Brytania oficjalnie zniosła sankcje nałożone na syryjskie ministerstwa obrony i spraw wewnętrznych oraz służby specjalne tego państwa jeszcze w kwietniu.
Dyplomaci UE twierdzą, że dotychczasowe ograniczone złagodzenie sankcji przyniosło jedynie skromną ulgę mieszkańcom Syrii, a większość krajów UE uważa, że nowym władzom wywodzącym się z islamistycznej organizacji należy dać szansę.
W nocy z 7 na 8 grudnia oddziały buntowników wkroczyły do stolicy Syrii, Damaszku. Sił rządowe nie stawiły żadnego oporu. Telewizja publiczna nadała wówczas proklamację przywódcy HTS Ahmeda asz-Szara’y, znanego szerzej jako Mohammed al-Dżulani, który ogłosił przejęcie władzy. Jeszcze 8 grudnia potwierdzono, że obalony prezydent Baszar al-Asad przebywa w Moskwie.
Asz-Szara zaczynał działalność jako przywódca Dżabhat an-Nusra, syryjskiego skrzydła Al Kaidy, odpowiedzialnego z terroryzowanie i mordy na przedstawicielach innych społeczności religijnych.
Kresy.pl/consilium.europa.eu
