To on i jego ojciec zakończyli polską grę o tron. 25 kwietnia 1333 roku koronował się Kazimierz Wielki
25 kwietnia 1333 roku w katedrze wawelskiej w Krakowie Kazimierz III Wielki, syn Władysława I Łokietka, został koronowany na króla Polski przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława. Nie miał wówczas jeszcze ukończonych 23 lat.
Droga do tronu nie była łatwa. Poprzednie koronacje odbywały się w atmosferze konfliktów i niestabilności. Przemysł II, koronowany w 1295 roku, został zamordowany; Wacław II, koronowany w 1300 roku, traktował polską koronę instrumentalnie, a Łokietek przez ponad dwie dekady walczył o możliwość odbudowy monarchii i własnej koronacji.
Polska, niedługo po odzyskaniu jedności państwowej, wciąż zmagała się z problemem trwałości granic i spójności wewnętrznej. Pod władzą Kazimierza znajdowały się przede wszystkim Małopolska i Wielkopolska, których elity rywalizowały o wpływy. Roszczenia do polskiej korony zgłaszał Jan Luksemburski, a jego zwierzchność uznawała większość książąt śląskich oraz część książąt mazowieckich. Od północy zagrożeniem pozostawał Zakon Krzyżacki.
Dodatkowym napięciem była sytuacja na dworze. Koronacji żony Kazimierza, Aldony Anny Giedyminówny, sprzeciwiała się królowa-matka Jadwiga Kaliska.
Mimo trudnej sytuacji nowy władca zdecydował się szybko umocnić swoją pozycję poprzez koronację. Początkowo planowano ją na Wielkanoc, przypadającą w 1333 roku 4 kwietnia, jednak przygotowania i trwające rozmowy dyplomatyczne – m.in. z Krzyżakami – wymusiły zmianę terminu.
Ostatecznie wybrano 25 kwietnia, dzień św. Marka Ewangelisty. Data ta miała znaczenie symboliczne – w średniowiecznej liturgii akcentowano wówczas obowiązek posłuszeństwa wobec władzy. W 1333 roku był to również trzeci tydzień po Wielkanocy.
Koronacja odbyła się z pełnym ceremoniałem państwowym. Wraz z Kazimierzem koronowano jego żonę Aldonę Annę, co wzmacniało sojusz z Wielkim Księstwem Litewskim rządzonym przez Giedymina. W tym samym czasie przedłużono rozejm z Krzyżakami, co stworzyło warunki do stabilizacji sytuacji międzynarodowej.
Panowanie Kazimierza rozpoczęło się w warunkach poważnych zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych. W kolejnych latach doprowadził jednak do wzmocnienia państwa, konsolidacji terytorialnej i rozbudowy struktur administracyjnych, co zapewniło mu trwałe miejsce w historii jako jednego z najważniejszych władców Polski.
Czytaj też:
To była masowa, cicha manifestacja. 8 lipca 1869 roku ponownie pochowano Kazimierza Wielkiego
Badacze zajrzeli do grobu Władysława Łokietka
Kresy.pl / Polskie Radio
