IPN potępił uhonorowanie SS „Galizien” we Lwowie. „Podważa wysiłki na rzecz pojednania”
We wtorek we Lwowie odbył się marsz z okazji rocznicy powstania SS „Galizien”, formacji odpowiedzialnej za zbrodnie na polskiej ludności cywilnej, w tym w Hucie Pieniackiej. Do wydarzenia odniósł się Instytut Pamięci Narodowej, wskazując, że próby gloryfikacji tej formacji „podważają zasady uczciwej pamięci historycznej i dialogu”. W kontekście wydarzeń IPN złożył 26 wniosków o ekshumacje, z których dziewięć odrzucono, a część nie została dotąd rozpatrzona.
2 maja we Lwowie odbył się marsz określany jako „Marsz Wyszywanek”, poświęcony pamięci 14. Dywizji Grenadierów Waffen-SS „Galizien”, sformowanej 28 kwietnia 1943 roku. W trakcie wydarzenia uczestnicy nieśli transparenty, w tym hasło „Banderowców nie da się zatrzymać”. W marszu uczestniczyli m.in. przedstawiciele szkoły „Banderywiec”. Organizatorzy przedstawiali wydarzenie jako „inicjatywę o charakterze upamiętniającym i edukacyjnym”.
Warto zaznaczyć, że rocznicę upamiętnienia ukraińskiej formacji Waffen-SS uczciły także oficjalne struktury wojskowe. 4 maja 60. Samodzielna Brygada Zmechanizowana „Inhułeć”, wchodząca w skład 3. Korpusu Armijnego, opublikowała w mediach społecznościowych nagranie, na którym żołnierze III batalionu zmechanizowanego tej jednostki obchodzą rocznicę utworzenia 14. Dywizji Grenadierów Waffen-SS „Galizien”. We wpisie towarzyszącym nagraniu napisano: „Nie zgaśnie płomień chwały!”.
Wcześniej pion medialny 45. Samodzielnej Brygady Artylerii Sił Zbrojnych Ukrainy opublikował w serwisie YouTube materiał wideo, w którym przedstawiono tezę o braku dowodów na zbrodnie 14. Dywizji Grenadierów Waffen-SS „Galizien”. W nagraniu jeden z żołnierzy stwierdził: „Ani jedna zbrodnia wojenna nigdy nie została przypisana tej dywizji”.
Do wydarzeń we Lwowie odniósł się Instytut Pamięci Narodowej. W oświadczeniu wskazano, że „Doniesienia o publicznym wydarzeniu we Lwowie 2 maja, podczas którego obecne były symbole związane z 14. Dywizją Waffen-SS „Galizien” – jednostką złożoną z ukraińskich ochotników – budzą niepokój”. IPN podkreślił, że formacja ta była częścią niemieckiej struktury SS odpowiedzialnej za zbrodnie podczas II wojny światowej oraz przypomniał, że Waffen-SS została uznana za organizację przestępczą przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze.
Instytut zaznaczył również, że „W trudnej historii relacji polsko-ukraińskich, obejmującej pamięć o Zbrodni Wołyńskiej, tragediach takich jak Huta Pieniacka, a także kontrowersyjnym dziedzictwie historycznym związanym z postaciami takimi jak Stepan Bandera oraz ruchem nacjonalistycznym tamtego okresu, wszelkie formy gloryfikowania tego typu formacji podważają zasady uczciwej pamięci historycznej i dialogu”. W oświadczeniu dodano także, że „Działania postrzegane jako gloryfikowanie organizacji powiązanych ze zbrodniami Niemiec podczas II wojny światowej mogą podważać wysiłki na rzecz rzetelnego dialogu historycznego i pojednania”.
❗️ Doniesienia o publicznym wydarzeniu we Lwowie 2 maja, podczas którego obecne były symbole związane z 14. Dywizją Waffen-SS „Galizien” – jednostką złożoną z ukraińskich ochotników – budzą niepokój. Formacja ta była częścią niemieckiej struktury SS odpowiedzialnej za zbrodnie… pic.twitter.com/I8sJaSMc2Q
— Instytut Pamięci Narodowej (@ipngovpl) May 5, 2026
Przypominamy, że IPN skierował do władz Ukrainy 26 wniosków o przeprowadzenie prac poszukiwawczych lub ekshumacyjnych. Dziewięć z nich zostało rozpatrzonych negatywnie, natomiast piętnaście pozostaje bez odpowiedzi. Instytut wskazał jednocześnie, że w pojedynczych przypadkach uzyskano zgody na prowadzenie prac, m.in. we Lwowie-Zboiskach oraz w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej.
Czytaj też: Szef IPN-u zaprzecza, by Ukraińcy zgadzali się na ekshumacje
W lutym Ministerstwo Kultury Ukrainy wydało zgodę na prace poszukiwawcze na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka, umożliwiając ekshumację ofiar masakry 28 lutego 1944 roku przeprowadzonej przez Ukraińców z UPA i SS „Galizien”. W planach są także kolejne badania w innych miejscowościach Wołynia, regionu tarnopolskiego i rowieńskiego.
Jednocześnie Ukraina przeprowadza w Polsce ekshumacje członków UPA, które rozpoczęły się 30 września we wsi Jureczkowa (woj. podkarpackie). Według wstępnych ustaleń ukraińskich historyków w tamtejszym lesie mogą znajdować się szczątki około 20 członków Ukraińskiej Powstańczej Armii. Jako punkt orientacyjny wskazywany jest stary kamienny krzyż, choć nie ma pewności, że właśnie w tym miejscu znajduje się zbiorowa mogiła.
Kresy.pl/X
