Niemcy przygotowują stały pomnik polskich ofiar wojny w centrum Berlina
W Berlinie rozpoczął się nabór do konkursu na projekt stałego pomnika poświęconego polskim ofiarom nazizmu, niemieckiej okupacji i terroru. Monument ma stanąć w miejscu obecnego Głazu Pamięci, w pobliżu Bundestagu i dawnej Opery Krolla. Zakończenie procedury konkursowej zaplanowano na 2027 rok.
Pomnik powstanie w centrum niemieckiej stolicy, naprzeciwko Bundestagu, zastępując tymczasowe upamiętnienie ustawione w czerwcu 2025 roku. Lokalizacja ma znaczenie historyczne — to właśnie w Operze Krolla 1 września 1939 roku Adolf Hitler ogłosił atak na Polskę.
Impulsem do rozpoczęcia prac była grudniowa uchwała Bundestagu, wzywająca rząd do podjęcia działań na rzecz budowy pomnika polskich ofiar wojny i okupacji. W trakcie debaty koordynator rządu Niemiec ds. współpracy z Polską Knut Abraham podkreślił: „Opłakujemy wasze ofiary i pamiętamy o nich oraz jesteśmy świadomi niemieckiej winy”.
Celem konkursu jest wyłonienie projektu, który stanie się podstawą realizacji miejsca przeznaczonego zarówno do indywidualnego, jak i zbiorowego upamiętnienia. Zgodnie z założeniami ma to być nie tylko pomnik, lecz także przestrzeń edukacyjna — uzupełniona o szeroko dostępną informację historyczną dotyczącą skutków niemieckiej okupacji w Polsce.
Do udziału dopuszczono profesjonalnych artystów, zespoły artystyczne oraz architektów. Konkurs będzie miał formę jednoetapową, poprzedzoną otwartym naborem uczestników.
Termin składania zgłoszeń wyznaczono na 6 maja do godz. 14. Posiedzenie komisji kwalifikacyjnej zaplanowano na 1 lipca, a składanie prac konkursowych — na 8 października. W grudniu obradować będzie sąd konkursowy z udziałem polskich i niemieckich ekspertów. Na luty 2027 roku przewidziano wystawę pokonkursową.
Budżet inwestycji wynosi do 5 mln euro i obejmuje również koszty przygotowawcze. Po zatwierdzeniu zwycięskiego projektu przez Bundestag w 2027 roku ma rozpocząć się budowa.
Za organizację konkursu odpowiada Federalny Urząd Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej, a podmiotem prowadzącym przedsięwzięcie jest Fundacja Pomnik Pomordowanych Żydów Europy.
Już w 2012 roku były minister spraw zagranicznych RP Władysław Bartoszewski postulował budowę pomnika polskich ofiar wojny. W 2017 roku podobny apel wystosowała grupa niemieckich naukowców, dyplomatów i przedstawicieli kultury. Brak przełomu doprowadził do ustawienia w 2025 roku przed Bundestagiem tymczasowego Głazu Pamięci, który zabezpieczał przestrzeń pod przyszłe upamiętnienie.
W grudniowym głosowaniu Bundestag uznał teren dawnej Opery Krolla za najwłaściwszą lokalizację dla monumentu. Obecny Głaz Pamięci, stojący około 300 metrów od Reichstagu, zostanie zastąpiony docelową konstrukcją.
Może Cię zainteresować: Niemiecki minister: Niemcy poświęcają zbyt mało uwagi cierpieniom Polaków
Kresy.pl/Deutsche Welle
