Trump: ani Iran, ani Oman nie będą kontrolować Cieśniny Ormuz
Donald Trump odrzucił doniesienia irańskiej telewizji państwowej o projekcie porozumienia dotyczącego Cieśniny Ormuz. Biały Dom nazwał te informacje „całkowitym sfabrykowaniem”. Spór o kontrolę nad strategicznym szlakiem wodnym pozostaje jednym z głównych punktów negocjacji dotyczących zakończenia wojny USA z Iranem.
Irańska telewizja państwowa poinformowała, że dotarła do nieoficjalnego projektu porozumienia między Teheranem a Waszyngtonem. Według tego przekazu umowa miałaby przywrócić żeglugę handlową przez Cieśninę Ormuz do poziomu sprzed wojny w ciągu miesiąca.
Projekt miał również zakładać wspólne zarządzanie ruchem przez Iran i Oman, zniesienie amerykańskiej blokady irańskich portów oraz wycofanie sił USA z okolic Iranu. Według amerykańskiej administracji te doniesienia nie odpowiadają rzeczywistości.
Trump grozi Omanowi
Trump odrzucił plan, zgodnie z którym Oman i Iran miałyby wspólnie pobierać opłaty za przepływ statków przez Cieśninę Ormuz. Prezydent USA ostrzegł także Oman, który odgrywał rolę pośrednika w rozmowach z Teheranem.
„Oman zachowa się tak samo jak wszyscy inni, albo będziemy musieli wysadzić ich w powietrze” — powiedział prezydent USA Donald Trump dziennikarzom podczas posiedzenia gabinetu w Białym Domu.
„Oni to rozumieją. Nic im nie będzie” — dodał Trump.
Oman od lat utrzymuje dobre relacje z Waszyngtonem i był ważnym pośrednikiem w zakulisowych rozmowach dotyczących irańskiego programu nuklearnego oraz zakończenia wojny między USA a Iranem.
Trump podkreślił, że Iran nie będzie kontrolował cieśniny w ramach ewentualnego porozumienia pokojowego. Cieśnina Ormuz pozostaje jednym z najważniejszych szlaków morskich dla światowego handlu ropą.
„To wody międzynarodowe. Nikt jej nie będzie kontrolował. Będziemy jej pilnować. Będziemy jej pilnować, ale nikt jej nie będzie kontrolował. To część negocjacji, które prowadzimy” — dodał prezydent USA.
Iran wkrótce po rozpoczęciu ataków Izraela i USA ogłosił, że zamierza na stałe zmienić zasady żeglugi przez strategiczną cieśninę. Utworzył ku temu instytucję nazwaną Zarządem Cieśniny Zatoki Perskiej. 21 maja instytucja ta ogłosiła granice strefy Cieśniny Ormuz, w której statki handlowe będą poddawane kontroli i przez którą będą mogły przepływać wyłącznie uzyskując zgodę irańskiego Zarządu.
Negocjacje nadal bez przełomu
26 maja Iran oskarżył Stany Zjednoczone o złamanie kruchego zawieszenia broni po amerykańskich atakach w południowej prowincji Hormozgan, gdzie irańskie media informowały rano o odgłosach eksplozji. Ministerstwo spraw zagranicznych Iranu uznało działania USA za „rażące naruszenie” rozejmu, który obowiązuje od prawie siedmiu tygodni.
Centralne Dowództwo USA poinformowało w poniedziałek wieczorem, że przeprowadziło nowe uderzenia w celu „ochrony naszych wojsk przed zagrożeniami ze strony sił irańskich”. Według strony amerykańskiej ataki objęły cele związane z łodziami próbującymi rozstawiać miny oraz wyrzutniami rakiet.
Towarzyszyło temu wyrażenie przez prezydenta USA żądania, by Iran natychmiast przekazał Stanom Zjednoczonym wzbogacony uran albo zniszczył go pod międzynarodowym nadzorem.
Po uderzeniach sekretarz stanu USA Marco Rubio powiedział dziennikarzom na pokładzie samolotu w indyjskim Dżajpurze, że Cieśnina Ormuz musi zostać otwarta „w taki czy inny sposób”. Stwierdził również, że negocjacje nad porozumieniem mającym zakończyć konflikt mogą „zająć kilka dni”.
Rzecznik irańskiego MSZ Esmaeil Baghaei przekonywał, że choć w części kwestii osiągnięto pewne konkluzje, „nikt nie może powiedzieć”, że porozumienie jest bliskie. Teheran podkreślał też, że rozmowy dotyczą zakończenia wojny, a nie bezpośrednio kwestii nuklearnych, zaś program atomowy i los wysoko wzbogaconego uranu pozostają jednymi z głównych punktów spornych.
Reakcja rynku ropy
Reuters podał, że kontrakty terminowe na ropę Brent spadły o około 4 proc. do 95,59 dolara za baryłkę, natomiast amerykańska ropa WTI obniżyła się do 88,91 dolara. W trakcie sesji Brent chwilowo spadała nawet do 94,16 dolara, a WTI do 87,77 dolara, osiągając najniższe poziomy od miesiąca.
Kresy.pl/Politico
