Tokio śladem Waszyngtonu – Japończycy chcą zaangażować się w Azji Środkowej
W Tokio odbył się w zeszłym tygodniu szczyt Azja Centralna-Japonia. Premier tej ostatniej, Sanae Takaichi obiecała inwestycje w regionie o wartości kilkunastu miliardów dolarów.
Przywódcy Kazachstanu, Kirgistanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu spotkali się z japońską premier 20 grudnia. Takaichi zadeklarowała w czasie szczytu, że Japonia jest gotowa zainwestować około trzech bilionów jenów (równowartość ponad 19 miliardów dolarów) w projekty w Azji Środkowej.
Według japońskiej premier, Azja Środkowa ma strategiczne znaczenie, znaczący potencjał geopolityczny, jak zrelacjonował portal Fergana. Takaichi widzi w nim jednak także znaczną perspektywę dla biznesu.
W czasie całego szczytu podpisano ponad 150 umów między instytucjami publicznym i podmiotami prywatnym.
Zainicjowano też format określoną jako Inicjatywę Tokijską CA+JAD (Zaawansowany Dialog Azja Środkowa + Japonia) oraz przyjęto Deklarację Tokijską. W przyszłości Japonia ma promować Azji Środkowej wzajemnie korzystne projekty w trzech priorytetowych obszarach: ekologiczngo zrównoważonego rozwoju, komunikacji transportowej i rozwoju zasobów ludzkich.
„W szczególności wyraziliśmy zamiar wspierania nieprzerwanego funkcjonowania globalnych łańcuchów dostaw, w tym Transkaspijskiego Międzynarodowego Szlaku Transportowego, oraz zacieśnienia współpracy w zakresie sztucznej inteligencji poprzez partnerstwo Azji Środkowej i Japonii” – powiedziała Takaichi.
Zwróciła też ona uwagę, że Azja Środkowa jest miejscem, gdzie wydobywa się wiele “krytycznych” surowców kopalnych.
Prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew powiedział, że Japonia jest jednym z kluczowych inwestorów w gospodarce kraju, z łączną wartością inwestycji przekraczającą 8,5 miliarda dolarów. Podczas jego wizyty w Japonii podpisano ponad 60 umów dwustronnych o wartości ponad 3,7 miliarda dolarów. Tokajew oświadczył, że Kazachstan jest gotowy zapewnić korzystne warunki japońskim inwestorom i wskazał na perspektywiczne obszary współpracy w dziedzinie energetyki jądrowej i zielonej, metali ziem rzadkich, logistyki oraz technologii cyfrowych.
Prezydent Kirgistanu Sadyr Dżaparow potwierdził gotowość poparcia priorytetów zaproponowanych przez Japonię – zrównoważonego rozwoju środowiska, łączności i rozwoju kapitału ludzkiego. Wskazując na zmiany klimatyczne chciał, by Japończycy pomogli jego państwu w kwestii wczesnego ostrzegania przed klęskami żywiołowymi. Dżaparow podkreślił również strategiczne znaczenie elektrowni wodnej Kambarata-1 dla kraju i wyraził zainteresowanie japońskimi technologiami w dziedzinie energii odnawialnej. Oczekiwał zaangażowaia Japończyków w kirgiski Park Wysokich Technologii.
Prezydent Tadżykistanu Emomali Rahmon wyraził wdzięczność rządowi Japonii za wieloletnie wsparcie w realizacji projektów z zakresu gospodarki, energetyki, rolnictwa, infrastruktury i opieki zdrowotnej. Potwierdził gotowość kraju do współpracy w zakresie zielonej gospodarki i energetyki wodnej, określając te obszary jako priorytetowe.
Prezydent Turkmenistanu Serdar Berdimuhamedow powiedział, że szczyt w Tokio stanowił punkt zwrotny w całej architekturze relacji Azji Środkowej z Japonią. Zadeklarował gotowość do regularnego organizowania szczytów i podkreślił znaczenie współpracy gospodarczej, szczególnie w dziedzinie energetyki, transportu i gospodarki wodnej. Turkmenistan aktywnie współpracuje z firmami takimi jak Itochu, Mitsubishi, Kawasaki, Sumitomo, Toyo, Sojitz, Komatsu i Toyota, przy realizacji dużych projektów przemysłowych i energetycznych. Podkreślał zaczenie znaczenie uruchmienia projektów wymiany między obywatelami zangażowanych państw, zwłaszcza kobiet i młodzieży.
Prezydent Uzbekistanu Szawkat Mirzijojew przypomniał, że to Japonia zainicjowała ponad dwadzieścia lat temu dialog „Azja Centralna Plus”. Zaproponował organizowanie spotkań liderów w tym formacie co dwa lata. Postulował przygotowanie bardziej szczegółowego dokumentu na temat partnerstwa regionu i Japonii w perspektywie do 2040 roku. Podkeślał szczególnie wagę japońskiego sektora cyfrowego. Oczekiwał towrzenia w Azji Środkowej parków technologicznych z udziałem Tokio oraz funduszu inwestycyjnego na rzecz rozwoju regionalnej infrastruktury i przemysłu.
Japonia idzie w ten sposób w ślady swojego patrona – Stanów Zjednoczonych, które jeszcze za rządów Joe Bidena ożywiły format współpracy z pięcioma poradzieckimi republikami.
Pierwszy szczyt Azja Środkowa-USA („C5+1”) z udziałem prezydentów Stanów Zjednoczonych i państw regionu słabo dostępnego dla Amerykanów odbył się we wrześniu 2023 r. Pierwszą konsekwencją praktyczną było wydzielenie przez Waszyngton kilkunastu milionów dolarów dla regionu z programu USAID.
W marcu 2024 roku odbył się szczyt ekonomiczny formatu w kazachstańskim Ałmaty. W listopadzie roku bieżącego Donald Trump podejmował prezydentów pięciu państw w Waszyngtonie.
fergana.news/kresy.pl
