Nowy Jedwabny Szlak: Małaszewicze po latach czekania ruszają z rozbudową
Po wieloletnich opóźnieniach zapadły decyzje umożliwiające modernizację Rejonu Przeładunkowego Małaszewicze. Jak deklaruje rząd, przejęcie spółki Cargotor przez PKP Polskie Linie Kolejowe oraz zapewnienie finansowania otwierają drogę do rozbudowy kluczowego węzła logistycznego na Nowym Jedwabnym Szlaku.
Rejon Przeładunkowy Małaszewicze, jeden z najważniejszych lądowych węzłów logistycznych łączących Azję z Europą, ma zostać zmodernizowany po latach opóźnień. Jak ogłoszono w piątek, inwestycja stała się możliwa po sfinalizowaniu przejęcia spółki Cargotor przez PKP Polskie Linie Kolejowe oraz po decyzjach rządu o zapewnieniu środków na rozwój infrastruktury.
Małaszewicze, położone w gminie Terespol, pełnią funkcję tzw. suchego portu, w którym dochodzi do przeładunku towarów pomiędzy systemem kolejowym o szerokim rozstawie szyn (1520 mm), stosowanym na obszarze byłego ZSRR, a systemem normalnotorowym (1435 mm) obowiązującym w Unii Europejskiej. Z tego względu są kluczowym punktem na Nowym Jedwabnym Szlaku. W latach 2014–2021 wolumen przewozów wzrósł tam o około 5700 proc., a w szczytowym okresie przez Małaszewicze przechodziło nawet 90 proc. lądowego ruchu towarowego z Chin do Europy.
Mimo znaczenia strategicznego rozbudowa terminala była przez lata blokowana. Wpływ miały na to m.in. pandemia, kryzys migracyjny na granicy z Białorusią oraz wojna na Ukrainie, po której Komisja Europejska zrezygnowała z finansowania inwestycji z instrumentu „Łącząc Europę” (CEF). Istotną barierą była także struktura własnościowa – Cargotor należał do PKP Cargo, co uniemożliwiało bezpośrednie wsparcie publiczne ze względu na ryzyko niedozwolonej pomocy państwa.
Przełom nastąpił w styczniu 2026 roku. PKP Polskie Linie Kolejowe nabyły 100 proc. udziałów w Cargotorze za 28,8 mln zł, przejmując zarządzanie infrastrukturą terminala. Równocześnie Rada Ministrów zatwierdziła nowelizację programu rządowego, która przewiduje przekazywanie spółce około 40 mln zł rocznie przez trzy lata na bieżące utrzymanie i poprawę parametrów infrastruktury.
Zobacz: Rząd wstrzymuje rozbudowę terminala w Małaszewiczach. Ministerstwo zapowiada audyt projektu
Jak poinformował prezes PKP PLK Piotr Wyborski, przejęcie Cargotoru umożliwia rozpoczęcie przygotowań do dużych inwestycji. W kolejnych tygodniach mają zostać przedstawione szczegóły dotyczące harmonogramu przetargów i modernizacji. Prezes Cargotoru Marek Słomka wskazał, że decyzje te „otwierają drzwi do pozyskania finansowania inwestycji i rozbudowy, które mają być wykonane w Małaszewiczach”.
Planowana modernizacja obejmuje m.in. przebudowę około 180 km torów, zwiększenie długości obsługiwanych składów do 1050 metrów na torze szerokim i 750 metrów na normalnym, podniesienie dopuszczalnego nacisku osi do 25 ton oraz cyfryzację systemu sterowania ruchem. Docelowo przepustowość terminala ma wzrosnąć z obecnych kilkunastu par pociągów dziennie do 35, a w dalszej perspektywie nawet do 55 par.
Według danych administracji skarbowej wpływy podatkowe i celne związane z obsługą ruchu towarowego w Małaszewiczach w ostatnich sześciu latach wyniosły blisko 4,73 mld zł. Ministerstwo Finansów informowało, że tylko w okresie od 1 stycznia do 24 września 2025 roku oddział celny w Małaszewiczach przyniósł budżetowi ponad 500 mln zł z tytułu VAT, ceł i akcyzy.
Przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej podkreślają znaczenie inwestycji dla województwa lubelskiego i całego kraju. Wojewoda lubelski Krzysztof Komorski ocenił, że zakończenie procesu formalnego otwiera drogę do „ogromnej ofensywy inwestycyjnej” w Małaszewiczach, a europosłanka Marta Wcisło zwracała uwagę, że brak modernizacji mógłby skutkować przekierowaniem transportów z Azji do Europy innymi szlakami, m.in. przez Turcję.
Jednocześnie spółka Cargotor informuje, że wojna na Ukrainie i sankcje wobec Rosji doprowadziły do spadku wolumenu przewozów w Małaszewiczach o około 40 proc. Obecnie obsługiwanych jest około dziesięć par pociągów dziennie, przy czym – jak wskazano – istnieje potencjał do stopniowego zwiększania tej liczby wraz z postępem inwestycji.
Czytaj: Rozbudowa Małaszewicz w impasie. Media: Strategiczny projekt dla wschodu Polski na krawędzi porażki
gov.pl / polskieradio24.pl / money.pl / Kresy.pl
