Unia Europejska finansuje projekt badawczy o nazwie „Biały islam: nowa religia dla Europejczyków” (ang. White Islam: a new religion for Europeans, akronim: WhIsE). Jego celem jest wsparcie białych konwertytów na islam oraz walka z tzw. islamofobią w Europie. Projekt ma także ambicję przekształcenia sposobu, w jaki europejskie społeczeństwa postrzegają religię, historię i własną tożsamość.
Projekt WhIsE realizowany jest przy pełnym finansowaniu Komisji Europejskiej w ramach programu „Doskonałość naukowa” im. Marii Skłodowskiej-Curie. Na jego realizację przeznaczono 271 052,16 euro, a jego koordynatorem jest Uniwersytet w Amsterdamie. Badania mają potrwać do września 2025 roku.
Głównym zadaniem projektu jest wspieranie europejskich konwertytów na islam, rozumianych jako osoby autochtoniczne – najczęściej biali mieszkańcy kontynentu, którzy dobrowolnie przyjęli religię muzułmańską. Projekt zakłada, że ich obecność może stanowić alternatywę wobec populizmu, nacjonalizmu i „chrześcijańskich narracji antyislamskich”.
Jednym z kluczowych założeń WhIsE jest pokazanie islamu jako narzędzia krytyki liberalizmu – zarówno gospodarczego, jak i kulturowego. Twórcy projektu twierdzą, że islam może stanowić odpowiedź na „wypaczenia” nowoczesnego Zachodu i być impulsem do przeglądu europejskiej historii intelektualnej z perspektywy dekolonialnej.
W ramach projektu tworzona jest baza danych, która śledzi ewolucję poglądów politycznych wśród konwertytów oraz analizuje ich wkład w krytykę zachodniego porządku społeczno-politycznego. Projekt bada też „nieliniową relację między europejskim konserwatyzmem a islamską tradycją intelektualną”, starając się znaleźć punkty styczne między tymi – pozornie sprzecznymi – ideologiami.
Choć projekt formalnie ma charakter naukowy, jego tytuł, założenia oraz kontekst polityczny budzą poważne wątpliwości – szczególnie w państwach, które zmagają się z wyzwaniami integracji imigrantów oraz napięciami na tle religijnym. Dla krytyków promowanie „białego islamu” jako nowej drogi dla Europejczyków to inicjatywa radykalna, a nawet prowokacyjna wobec dziedzictwa kulturowego kontynentu.
Krytycy zwracają uwagę, że używanie środków publicznych do promowania określonej religii i ideologii w kontekście zmian tożsamościowych społeczeństw może być sprzeczne z zasadą neutralności światopoglądowej, którą sama Unia Europejska często przywołuje.
CZYTAJ TAKŻE: Tłumy muzułmanów świętowały w polskich miastach zakończenie Ramadanu [+WIDEO]
Kresy.pl / cordis.europa.eu
