Archive Category: Kresopedia

Najprawdopodobniej w marcu podpisana zostanie umowa na dostawy…

Zbudowana w 1690 r. Brama Słucka wchodziła w skład fortyfikacji miejskich i miała charakter obronny. W połowie XVIII w. mury obronne zostały rozebrane, a sama brama przebudowana w stylu barokowym. Odnowiona w latach siedemdziesiątych XX wieku. Dwukondygnacyjny budynek z łukowatym przejazdem w dolnej kondygnacji i oknem z balkonem od strony miasta w kondygnacji górnej. Dwuspadowy dach jest pokryty czerwoną dachówką, a ściany boczne umocnione szkarpami.
Tekst: Agnieszka Homan.

Starobielsk (Старобільськ) to nieduże miasto rejonowe w obwodzie łuhańskim we wschodniej Ukrainie, liczące niewiele ponad 20 tys. mieszkańców.

Park Krajobrazowy "Meotyda" ("Меотида") leży na wschodnim skraju Ukrainy, w obwodzie donieckim, nad brzegiem Morza Azowskiego, a jego nazwa pochodzi od starogreckiego miana tego morza.

Zygmunt Szendzielarz, ps. „Łupaszka” – oficer Wojska Polskiego, dowódca V Wileńskiej Brygady AK.

PRZEMYSKIE ORLĘTA Prastary Sanie co tu się wijesz wokół zielonych…

Wspomnienia Włady Majewskiej zatytułowane "Z Lwowskiej Fali do Radia Wolna Europa", wydane przez Wydawnictwo Dolnośląskie, to pozycja ze wszech miar godna polecenia.

Początki miasta sięgają końca XII w. W XIV w. był ośrodkiem ordynacji Radziwiłłów. W XVI w. powstała tu drukarnia kalwińska, w której wydano m.in. w latach 1570-72 tzw. Biblię nieświeską. Od 1793 r. miasto dostało się pod zabór rosyjski, a w latach 1919-39 należało do Polski. Z innych zabytków należy wymienić: ratusz (1596 r.), hale targowe (XVII w.), klasztory Benedyktynek (1590-96 r.) i Bernardynów (1598 r.), kolegium i kościół Jezuitów (koniec XVI w.) wzorowany na kościele Jezusa (II Gesu) w Rzymie. Kościół p.w. Bożego Ciała z XVI wieku. W kryptach grobowych kościoła pochowanych jest blisko 100 przedstawicieli rodu Radziwiłłów.
Wybudowany w średniowieczu zamek należał do rodziny Kiszków. Rezydencją rodu Radziwiłłów stał się w 1533 r., po kupnie przez nich Nieświeża. W 1582 r. marszałek wielki litewski Mikołaj Krzysztof Radziwiłł na ruinach dawnych fortyfikacji rozpoczął budowę renesansowo - barokowego zamku na planie kwadratu. Budowla została ukończona w 1604 r.
W późniejszych stuleciach zamek był wielokrotnie rozbudowywany. W 1706 r. podczas III wojny północnej, armia króla szwedzkiego Karola XII zajęła posiadłość i zniszczyła fortyfikacje. Po przystąpieniu w 1769 r. Karola Radziwiłła „Panie Kochanku” do konfederacji barskiej, w 1770 r. zamek zajęli Rosjanie. Dobra nieświeskie zaczęły popadać w ruinę. W latach 1881 - 86 posiadłość powróciła w ręce Radziwiłłów, którzy przeprowadzili gruntowną renowację i utworzyli na powierzchni ponad 1 km² park krajobrazowy w stylu angielskim.
W 1939 r. rodzina Radziwiłłów została wysiedlona z posiadłości przez Armię Czerwoną. Zamek był wykorzystywany początkowo jako szpital, a w czasach sowieckich jako sanatorium.
W 1994 r. zespół zamkowy został uznany za narodowy pomnik historii i kultury. We wciąż remontowanym zamku powstało muzeum. Od 2005 r. zespół zamkowo-parkowy w Nieświeżu wpisany jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Tekst: Agnieszka Homan.

Kopiec Mickiewicza usypany został przez naród w hołdzie poecie w okresie II Rzeczypospolitej (1924-31). Znajduje się on na wzgórzu, zwanym „Drugi Zamek”, albo „Mały Zamek”, obok wzgórza Zamkowego. Patronat nad budową objął ówczesny Prezydent Rzeczypospolitej Stanisław Wojciechowski. Podczas ceremonii rozpoczęcia w betonowy kamień węgielny wmurowano akt erekcyjny, ułożony przez profesora Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, p. Pigonia. Zapisane w Akcie Erekcyjnym planowane wymiary kopca: wysokość 15 m, średnica podstawy 30 m.
Tekst: Agnieszka Homan.

Późnogotycka cerkiew prawosławna z elementami obronnymi, fundacji ks. Konstantego Ostrogskiego. Zbudowana w 1517 – 1519 r., przebudowana w 1632 r. Zamieniona w cerkiew unicką w XVII w. Od 1839 r. ponownie cerkiew prawosławna. Zamknięta w 1961 r. i przeznaczona na archiwum, zwrócona wiernym w 1996 r.
Tekst: Agnieszka Homan.

Zbudowana z cegły cerkiew obronna, unikalny zabytek architektury kościelno-obronnej XVI wieku i jeden z najcenniejszych zabytków gotyku na Białorusi. Powstała na początku XVI w. Wzniesiona na planie prostokąta, trójnawowa, z czterema cylindrycznymi wieżami na rogach i dwuspadowym dachem. Nawy nakryte gotyckimi sklepieniami kryształowymi. Na przełomie XIX i XX w. przebudowana: podwyższono wieże przylegające do fasady i dobudowano niewielką kruchtę przy wejściu. Pierwotnie cerkiew prawosławna, potem należała do unitów i katolików, po II wojnie światowej zamknięta. Od 1991 r. ponownie świątynia prawosławna.
Tekst: Agnieszka Homan.

Ugoda hadziacka jest jednym z istotniejszych wydarzeń w historii I Rzeczpospolitej. Niestety szansa na zaistnienie Rzeczpospolitej Trojga Narodów przez ugodę stworzona nie została wykorzystana, a sam Hadziacz do niedawna był faktem słabo znanym.

W życiu duchowym współczesnej Litwy Góra Krzyży odgrywa znaczącą rolę.

Witold Pilecki – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, organizator Tajnej Armii Polskiej, żołnierz II Korpusu. Skazany przez komunistyczne władze polskie na karę śmierci.

Do Ostroga warto przyjechać. Jest w nim co zobaczyć, choć burze dziejowe mocno nadwerężyły substancję zabytkową tego wołyńskiego miasteczka.

Wysokie (Высокае) to miejscowość położona na rzeką Orszycą, niedaleko Orszy na Białorusi, w pobliżu skrzyżowania szosy łączącej to miasto z Witebskiem i drogowej magistrali z Mińska do Moskwy.

Fot. Eliza Dzwonkiewicz