Św. Jan z Dukli. Kaznodzieja, spowiednik i opiekun Lwowa
Kościół katolicki 8 lipca wspomina św. Jana z Dukli, franciszkanina, kaznodzieję i spowiednika, jednego z najbardziej znanych świętych związanych z dawną Rusią Czerwoną.
Jan urodził się około 1414 roku w Dukli, niewielkim mieście położonym na pograniczu Beskidu Niskiego. O jego młodości zachowało się niewiele pewnych informacji. Tradycja przekazuje, że już jako młody człowiek szukał życia modlitwy i umartwienia, a przez pewien czas miał prowadzić życie pustelnicze w okolicach rodzinnej Dukli.
Później wstąpił do franciszkanów konwentualnych. Był związany m.in. z klasztorami w Krośnie i we Lwowie. Pełnił funkcje zakonne, ale największą sławę zyskał jako kaznodzieja i spowiednik. Wyróżniał się dobrą znajomością Pisma Świętego, prostym sposobem mówienia i surowym stylem życia.
W XV wieku Lwów był jednym z najważniejszych miast na wschodzie Królestwa Polskiego. Jan z Dukli działał tam wśród mieszkańców różnych stanów i narodowości. Jego posługa miała charakter duszpasterski, ale także społeczny: kazania i spowiedź były wówczas jednym z głównych narzędzi kształtowania życia religijnego i moralnego wspólnoty miejskiej.
W dojrzałym wieku Jan przeszedł do bernardynów, czyli franciszkanów obserwantów. Był to rozwijający się wówczas nurt reformy franciszkańskiej, który w Polsce pojawił się w połowie XV wieku i odwoływał się do ściślejszego zachowywania reguły św. Franciszka. Dla Jana z Dukli nie oznaczało to zerwania z dotychczasową tradycją zakonną, lecz wybór środowiska, w którym szczególnie mocno akcentowano pokutę, ubóstwo, modlitwę i pracę kaznodziejską.
Pod koniec życia stracił wzrok, jednak według przekazów nie zaprzestał posługi. Nadal modlił się, spowiadał i nauczał. Zmarł 29 września 1484 roku we Lwowie. Pochowano go w kościele bernardynów, a jego grób szybko stał się miejscem kultu.
Szczególne znaczenie postać Jana z Dukli zyskała dla Lwowa i ziem południowo-wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. W kolejnych stuleciach przypisywano mu opiekę nad miastem, zwłaszcza w czasie zagrożeń wojennych. Jego kult utrwalił się zarówno wśród franciszkanów, jak i wśród wiernych świeckich.
Jan z Dukli został beatyfikowany w XVIII wieku. Kanonizował go papież Jan Paweł II 10 czerwca 1997 roku w Krośnie, podczas pielgrzymki do Polski. Relikwie świętego, po powojennych zmianach granic i wyjeździe polskich bernardynów ze Lwowa, trafiły do Polski. Dziś jednym z głównych miejsc jego kultu pozostaje sanktuarium w Dukli.
Św. Jan z Dukli jest wspominany jako przykład zakonnika, który łączył życie pokuty z pracą duszpasterską. W tradycji Kościoła zapisał się przede wszystkim jako kaznodzieja, spowiednik i opiekun Lwowa. Jego kult przekraczał granice obrządku łacińskiego; był czczony także wśród Ormian i prawosławnych.
Według tradycji lwowskiej św. Jan z Dukli miał przyczynić się do ocalenia miasta w 1648 roku, podczas oblężenia Lwowa przez wojska Bohdana Chmielnickiego i Tuhaj-beja.
Czytaj też: Święty Zygmunt Gorazdowski. Ksiądz lwowskich ubogich
Kresy.pl
